Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз суретшісі (1869–1937)
French painter (1869–1937)
Пол Эмиль Шабас (7 наурыз 1869 – 10 мамыр 1937) – француз суретшісі және иллюстратор, Сәндік өнер академиясының мүшесі.
Paul Émile Chabas (March 7, 1869 – May 10, 1937) was a French painter and illustrator and member of the Académie des Beaux Arts.
Өмірбаян
Шабас Нант қаласында дүниеге келді және Уильям Адольф Бугеро мен Тони Роберт Флюриден өнер сабағын алды. Ол алғаш рет 1890 жылы Салон көрмесіне қатысты. Шабас 1899 жылы Париж салонында «Жаушыл ойындар» (Joyeux Ébats) туындысымен Prix National сыйлығын жеңіп алды. Оның сүйікті тақырыбы – табиғи ортадағы жалаңаш жас әйел. Ол Еуропаның ең көрнекті жалаңаш суретшілерінің бірі саналды. Оның ең әйгілі картинасы – «Қыркүйек таңы» (Matinée de Septembre) (1912) 1913 жылғы мамыр айында АҚШ-та «сенсация тудырды», сол кезде Нью-Йорк жасырын әрекеттерге қарсы қоғамның хатшысы Энтони Комсток картинаны әдепсіз деп сынады. Шабас картинаға байланысты туған дауға наразы болды. Бір кездері ол Францияның оңтүстігінде бой көрсетпеуге тырысты. Бұл оқиға көп шу көтерді, ал картинаның көшірмелері жылдар бойы жақсы сатылды. «Қыркүйек таңы» көбінесе китчтің үлгісі ретінде келтіріледі. Шабас картинаның моделінің кім екенін айтудан бас тартты, оны тек «Марта» деп атады. Дегенмен, картинаның моделін анықтау туралы әңгіме тоқтамады. 1935 жылы жас әйелтің кедейлікте өмір сүріп жатқаны туралы қауесет тарады және Шабас АҚШ-тан оған көмектесуге ниетті адамдардан хаттар алды. Ол сондай-ақ, картинаны әдепсіз деп санаған американдықтардың өзін қаншалықты ренжіткенін еске алды, бұл оқиға 20 жылдан астам бұрын болған. Шабас 1914 жылы алғаш рет сурет салу маусымы үшін АҚШ-қа сапар шекті. Сапарға дейін ол АҚШ-ты ұнатпайтындығы туралы қауесеттерге қатысты пікір білдірді, себебі ол картинаға байланысты туған даудан кейін «Қыркүйек таңы» картинасын американдық газет баспасына сатудан бас тартқан. Шабас картинаны бастапқыда сатуға ниеттенбегенін, өйткені ол әйеліне өте ұнайтынын айтты. 1912 жылы Париж салонына картинаны ұсынғанда, ол 10 000 доллар баға белгіледі, ешкімнің төлемейтініне сенді. Мұнай магнаты Александр Манташевтің ұлы Леон Манташев бұл бағаны төледі және картина оған сатылды. Кейін Шабас картинаны өте жақсы көретінін, оны кейбіреулер шедевр деп атағанын айтты. Шабас бұл сурет деп ойласа да, «онда мен сурет салу туралы білетінімнің бәрі бар» деп сенді. Ол француз баспагері Альфонс Лемер үшін де иллюстрациялар жасады. 1921 жылы ол Академия мүшесі болды және 1928 жылы Легион құрметі орденін алды. 1925 жылдан 1935 жылға дейін ол Société des Artistes Français президенті болды. Ұзақ аурудан кейін 1937 жылдың 10 мамырында Парижде қайтыс болды. Жесір қалған Шабас бір ғана картинасы бар бөлмеде қайтыс тапты – ол жадынан салған «Қыркүйек таңы» картинасының көшірмесі. Өмірінде Пол Шабас танымал портрет суретшісі болды.
Chabas was born in Nantes, and had his artistic training under William Adolphe Bouguereau and Tony Robert Fleury. He first exhibited at the Salon in 1890. Chabas won the Prix National at the 1899 Paris Salon with his Joyeux Ébats. His preferred subject was a nude young woman in a natural setting. He was considered to be one of Europe's greatest painters of nudes. His most famous painting, Matinée de Septembre (September Morn) (1912), became a "succès de scandale" in the United States in May, 1913, when Anthony Comstock, secretary of the New York Society for the Suppression of Vice, protested against the painting as supposedly immoral. Chabas was offended by the controversy over the painting. For a time he sought anonymity in the South of France. There was much publicity, and reproductions of the painting sold well for years afterwards. September Morn has often been cited as an example of kitsch. Chabas refused to identify the model who was the subject of the painting, referring to her only as "Marthe". However, the controversy regarding the painting's model refused to disappear. As late as 1935, a rumor circulated that the young woman was living in poverty and Chabas was receiving letters from people in the US who wanted to come to her aid. He also recalled how offended he was when the painting was considered indecent by some in the US more than twenty years before. Chabas first visited the United States in 1914 for a season of painting there. Before the journey he commented on rumors that he disliked the US, as he refused to sell September Morn to a US newspaper publisher after the controversy about the painting began. Chabas said he did not originally intend to sell the painting, because it was his wife's favorite. When he entered the painting in the Paris Salon of 1912, he set a price of $10,000, which he believed no one would pay. Leon Mantashev, son of oil magnate Alexander Mantashev, was willing to meet this price, and the painting was sold to him. Later in his life, Chabas said that he loved the painting, which some called his masterpiece. While Chabas said he supposed it was, he was certain that "in it is all that I know of painting". He also did some illustrating work for the French publisher Alphonse Lemerre. He became a member of the Académie des Beaux Arts in 1921 and received the Légion d’honneur in 1928. From 1925 to 1935 he was president of the Société des Artistes Français. He died in Paris on May 10, 1937 after a long illness. Chabas, now a widower, died in a room where there was only one painting—a copy of September Morn which he had painted from memory. During his lifetime, Paul Chabas was also a celebrated portrait painter.