Кіріспе

Солтүстік мифологиясындағы қасиетті әйел және жылқы

Солтүстік мифологиясында Гна (Ескі скандинав тілінде: Gná) – Фригг қасиетті әйелі үшін басқа әлемдерде шаруа атқаратын және қанатты, теңізде жүзе алатын Хофварпнир (O. N.: "алақанын лақтыратын", "алақан лақтырушы" немесе "алақанды тепкілейтін") атты жылқыға мінетін қасиетті әйел. Гна және Хофварпнир туралы мәліметтер 13 ғасырда Снорри Стурлусон жазған Эдда прозасында келтірілген. Ғалымдар Гнаның "толығу қасиетті әйелі" ретінде және Рим мифологиясынан Фамға туыс болу мүмкіндігі туралы теориялар ұсынды. Хофварпнир және сегіз аяқты Слейпнир аттары Солтүстік мифологиясындағы керемет аттардың мысалдары ретінде аталады.

Теориялар

Рудольф Симек Снорридің "Гилфагиннингте" Гна есімі үшін ұсынған этимологиясы дұрыс болмауы мүмкін дейді, бірақ Гнаның басқаша мағынасы қандай екені белгісіз, алайда Гна этимологиялық тұрғыдан "молшылық құдайы" деп қарастырылған. Джон Линдоу Ванир мен Гна арасындағы өлең алмасуды "ерекше" деп атайды және Гнаның әуеде ұшып бара жатқанда неге соның куәсі болуы керек екені түсініксіз екенін көрсетеді. Улла Луманд Хофварпнир мен сегіз аяқты жылқы Sleipnirді скандинавия мифологиясындағы "жер мен аспан, Асгард, Мидгард және Утгард, сондай-ақ өлмелі адамдар әлемі мен әлем асты арасында байланыс жасауға қабілетті" аттардың "басты мысалдары" ретінде келтіреді. 19 ғасырда Якоб Гримм рим мифологиясындағы тұлғаланған қауесет – Fama-мен туыс екенін ұсынды. Дегенмен, Гримм Фамадан айырмашылығын атап көрсетеді, Gná қанатты деп сипатталмайды, ал Хофварпнир, қанатты Пегас жылқысы сияқты болуы мүмкін.