Кіріспе

Эритреялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші (1982 жылы туған)

Олимпиадалық жүлдегері

2004 жылғы маусым Зерсенай үшін маңызды табыс болды және ол қашықтыққа жүгіруде өзін жетекші үміткер ретінде көрсетті. Ол Adidas Spain командасымен келісімшартқа отырып, ақпан айында Еуропалық клубтардың кросс-кантри кубогында жеңіс сыйлады. Келесі айда ол әлем чемпионатындағы бұрынғы көрсеткіштерін жақсарып, алтыншы орынды иеленді. Командаластары Йонас Кифле және Тесфайоханнес Месфеннің көмегімен Эритрея командалық жарыста үшінші орынға қол жеткізді – елдің әлем чемпионатындағы тұңғыш мәрте пьедесталға көтерілуі. Екі айдан кейін ол 10 км-лік «Ұлы Манчестер жүгіруінде» екінші орын алды, оның 27:59 уақыты жеңімпаз Крейг Моттрамнан бес секундқа қалып қойды. Маусым айында Испанияның Гава қаласында өткен жарыста ол тағы бір ұлттық рекордты жаңартты, бұл жолы 10 000 метрде 27:32.61 нәтиже көрсетті. Оның маусымның шарықталу шегі 2004 жылғы Афина Олимпиадасында болды, онда ол Эритрея спорты тарихында Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы спортшы атанды. Оның 27:22.57 көрсеткіші бұрынғы жеке рекордынан 10 секундқа асып түсті, жағдайдың қолайсыз ыстық болуына қарамастан. Эритреяда туған, бірақ АҚШ құрамасын қорғаған Мэб Кефлезиги бірнеше күннен кейін марафонда күміс медаль жеңіп алды, бұл елдің жақсарып келе жатқан деңгейін көрсетті. 2005 жылды Еуропалық клубтардың кросс-кантри кубогындағы екінші жеңісімен бастады және 5000 және 10 000 метрлік қашықтықта әлем чемпионатына қатысуға ілікті. 2005 жылғы әлем чемпионатында ол 10 000 метрлік финалда ұлттық рекордты жаңартты, бірақ оның 27:12.82 уақыты тек алтыншы орынға жеткізді. Эритреялық спортшы үшін 5000 метрлік финал да сәтті болмады, ол соңғы екінші орынды иеленді. Дегенмен, ол маусымды жақсы нәтижемен аяқтады, «Мемориал Ван Даммде» 10 000 метрдегі жеке рекордын 27:04.70-ке жеткізіп, «Ұлы Солтүстік жүгіруінде» әлемдік деңгейдегі үздік уақыт – 59:05 көрсетіп жеңіске жетті, бұл оның жарты марафон қашықтығындағы екінші қатысуы болды.

Жол және жаяу жүріс бойынша әлем чемпионы

Зерсеней 2006 жылғы әлем чемпионатына екінші рет тұғырға көтеріле алмады, бірақ төртінші орын алғандықтан Эритрея командасы командалық жарыста күміс жүлдеге ие болды. Келесі айда Зерсеней Фабиано Жозеф пен Бонифас Кипропты жеңіп, «Ұлы Манчестер жүгірісін» жеңді. Ол 27:36 уақытпен финиш сызығын кесіп өтті – бұл Эритрея рекорды және сол жылғы екінші үздік көрсеткіш. Сол жылдың тамызында ол «Мемориал Ван Даммде» 10 000 метрдегі жеке нәтижесін жақсартты; 26:37.25 уақыты бұрынғы көрсеткішін 30 секундқа жуық арттырып, оны барлық уақыттағы ең жылдам жүгірушілердің қатарына қосты, бірақ ол Мика Когодан кейін төртінші орын алды, ол сол жылы оннан бір рет жүгірген ең жылдам уақытты көрсетті. «Роттердам жартылай марафонында» Зерсенейдің 59:16 көрсеткіші Самуэль Ванжирудың трасса рекордымен теңестірілді, бұл алдағы чемпионатқа жақсы дайындық болды. Ол 2006 жылы Венгрияның Дебрецен қаласында өткен IAAF жол жүгірісінен әлем чемпионатына қатысып, керемет жеңіске жетті. 20 км қашықтықты ол 56:01 уақытта аяқтады – бұл Хайле Гебрселассидің әлемдік рекордынан кейінгі екінші көрсеткіш және күміс жүлдегер Роберт Кипчумбадан 40 секундқа жылдам. Эритреялық спортшының әлем чемпионаттарында алғаш рет жеңіске жеткені осы болды. Зерсенейдің күшті спринтке қабілеті болмағандықтан (тректе сәтті өнер көрсету үшін маңызды), комментаторлар оның марафон қашықтығына көшуінің логикалық қадам екенін айтты, бірақ ол бұл идеяны жоққа шығарды, жақын арада қашықтықты өзгертуге ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Ол маусымды Жаңа жылдық 10 км жол жүгірісімен аяқтады: Мадридтегі «Сан-Силвестр Вальекана». Зерсеней мен Элиуд Кипчогеге 26:54 уақыт берілді, бірақ Кипчоге жарыс жеңімпазы деп жарияланды. Бұл уақыт сол кезде Хайле Гебрселассидің 27:02 әлемдік рекордынан жылдам болғанымен, жарыс трассасының құлдырауына байланысты ратификацияланбады. 2007 жылғы маусым Зерсенейге ең көп медаль әкелді, өйткені ол шөпте, тректе және жолда сәтті өнер көрсетті. Карьерасында алғаш рет ол барлық қарсыластарын жеңіп, бес дүркін чемпион Кенениса Бекелені жеңіп, 2007 жылғы әлем чемпионатында жеңіске жетті. Момбасадағы ыстық ауа-райы көптеген жүгірушілерді жарыстан шығаруға мәжбүр етті, бірақ Зерсеней қарқынын сақтап, келесі жүгірушіден 20 секундтан астам көш соқты. Касерес жартылай марафонында ол әлемдік рекордты жаңаруға тырысатынын айтты, бірақ жарыста жеңіске жеткенімен, нашар қарқыны рекордтық уақытқа жетпеуіне себеп болды. Ол «Ұлы Манчестер жүгірісіне» оралып, өзінің үздік көрсеткішін 27:24 секундқа жақсартты, бірақ бұл Ұлыбританиядағы рекордтық уақытта жеңіске жеткен Мика Когоны жеңу үшін жеткіліксіз болды. Ол алғаш рет «Префонтейн Классигіне» қатысып, екі шақырымдық ең жақсы көрсеткішін 8:19.34 секундқа жеткізді, бірақ жеңімпаз Крейг Моттрамнан шалқап қалды. 2007 жылғы Бүкіл Африка ойындары Зерсеней үшін екі мәрте маңызды жеңіс болды: ол жарыстың тарихында алғашқы эритреялық жүлдегер атанды және тректе алғашқы алтын медалін жеңіп алды, 10 000 метрлік финалда 27:00.30 секундтық ойын рекордын орнатты. Келесі айда ол 2007 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатына қатысып, тұғырға жақындады – ол 8 км қашықтыққа дейін 10 000 метрлік жарыста көш бастап, жоғары қарқынмен жүгірді, бірақ ақырында төртінші орынға ие болды. Сол жылы жол чемпионатына дайындалып, қыркүйек айында 10 мильдік «Дам тот Дамлоп» жарысын өткізді және 45:51 секундпен жеңіске жетті (ол маусымдағы әлемдегі ең жылдам көрсеткіш), Бернард Кипьего мен Джеймс Ротичтен шалқап қалды. Зерсеней өзінің әлемдегі ең беделді жарты марафоншы екенін 2007 жылы Италияның Удине қаласында өткен IAAF жол жүгірісінен әлем чемпионатына екінші рет жеңіске жетіп, көрсетті. Ол 15 км қашықтықта әлемдік рекордқа жақын болғанымен, Макау Мусюки, Эванс Кипроп Черуиот және Дериба Мерганың алдыңғы қатарынан артта қалды. Соңғы шақырымда ол көш бастап, алтын медальді жеңіп алды, нәтижесінде 58:59 секундтық ұлттық және чемпионат рекордын орнатты. Осы жетістіктерден кейін медициналық команда оның жүгіру экономикасын зерттеді және оны бұрын-соңды сынаған ең тиімді жүгірушілердің бірі деп тапты.

Жарым марафон жарысының әлем чемпионы

Бекеле 2008 жылы кросс-контриде Зерсенайдан алған титулын қайтарып алуға ниеттенді. Ұлы Эдинбург халықаралық кросс-контри жарысында эфиопиялық спортшы Зерсенайды финиш сызығында бір секундке еңсерді. Келесі айда Зерсенай Элиуд Кипчогеден басым түсіп, 2008 жылғы IAAF кросс-контри әлем чемпионатына дайындық кезеңінде Cinque Mulini жарысын жеңіп алды. Шотландияның Эдинбург қаласында өткен чемпионат жарысында Зерсенай ерте бастап, жарыстың ортасында жоғары қарқынды көрсетті. Дегенмен, финиш сызығына жақындағанда Бекеле мен кениялық Леонард Комон алға шығып, Зерсенайды қола медальмен қанағаттандырды. Ол 2008 жылғы Пекин Олимпиадасына дейін жаттығуларын белсенді жүргізді. Тамыз айында Зерсенай Олимпиаданың 10 000 метрлік финалында медальдар үшін күрескен қырық жүгірушінің қатарында болды. Зерсенайдың інісі Кидане де жарысқа қатысып, жылдам жарыстың бірінші жартысын көшбасшы ретінде аяқтады. Зерсей Тадесе 7-8000 метрлік қашықтықта көш бастады, бірақ Бекеле мен Сихин бірінші және екінші орындарға ие болды. Зерсенайдың көрсеткен уақыты Олимпиаданың бұрынғы рекордына жақын болғанымен, ол кениялық Мозес Масаи мен Мика Когодан бір секундқа қалып, жалпы есепте бесінші орынды иеленді. Олимпиададан кейін Зерсенай Эритреяға оралып, Рио-де-Жанейродағы 2008 жылғы жартылай марафон чемпионатына дайындалу үшін бір ай жаттықты. Ол жартылай марафон қашықтығында үшінші рет жеңіске жетіп, екінші орын алған Патрик Макао Мусюкиді екі минутқа басып өтті. Оның жетістігі туған елінде үлкен қуаныш тудырды, тіпті Эритрея президенті оны әуежайда күтіп алды. Жартылай марафондағы табыстарынан кейін Зерсенай келесі маусымда марафон қашықтығына қатысатынын мәлімдеді. Зерсенай 2009 жылғы IAAF кросс-контри әлем чемпионатында үшінші орынды иеленді. Сәуір айында ол Лондон марафонына қатысып, өзінің алғашқы толық марафонын аяқтады. Оның кросс-контри және тректегі жетістіктерінен кейін бұл жарысқа қатысуы көп күтілген еді, бірақ ол жарысты аяқтай алмады, 35 шақырымға жуық қашықтықта жарыстан шықты. Алайда, ол 2009 жылғы әлем чемпионатында 10 000 метр қашықтығында күміс медальді жеңіп алды, Кениса Бекеледен кейін екінші орынға ие болды. Зерсенай жарыстың көп бөлігін бастап, жоғары қарқынды көрсетті, бірақ Бекеле спринттік аяқталуда одан басым түсті. Осыдан кейін ол үшінші жартылай марафон титулын жеңіп алды, чемпионатта 59:35 секундтық рекордтық көрсеткішті орнатып, командалық жарыста Эритрея құрамасымен бірге күміс медальді жеңіп алды. Жартылай марафондағы алтын медаль ол бір жыл ішінде кросс-контри, трек және жол жарыстарында әлем чемпионатында медаль жеңіп алған екінші спортшы болды, бұрын бұл жетістікке тек Пол Тергат қана қол жеткізген еді. Ең үздік бес спортшының барлығы дербес үздік уақыттарын көрсеткеніне қарамастан, Зерсенай 10 шақырымнан бастап жетекшілікке шықты. Ол 15 шақырымдық әлем рекордынан төрт секунд қалып қойды, бірақ Хайле Гебрселассидің төрт жылдық 20 шақырымдық әлем рекордын 55:21 секундқа дейін жаңартты, одан жарты минутқа басып өтті. Самуэль Ванжирудың жартылай марафон бойынша әлем рекорды да құлдырады, Зерсенай 58:23 минутта марафон шегінен өтті, бұл бұрынғы рекордтан он секундқа жоғары. Ол өзінің алғашқы толық марафонын 2010 жылғы Лондон марафонында аяқтады, бірақ 2:12:03 уақыты күтілгендей жақсы болмады. Шілде айында ол Сицилиядағы Кастельбуоно гиросында жарысқа қатысты және жарыс жолын "өте қиын" деп сипаттаса да, Самуэль Ванжирудан алда жарыста жеңіске жетті. Ол 2010 жылғы IAAF жартылай марафон чемпионатында тағы бір титулға үміттенеді, бірақ Уилсон Кипроп оның төрт жылдық үстемелі жеңісін тоқтатты. Эритреялық спортшы күміс медальді жеңіп алды, аяғына дейін күш салып, финиш сызығында жарақат алды. Екі айдан кейін Сан-Силвестр Вальеканада да сол жарақаттан зардап шекті, бірақ ол Айад Ламдассемді жеңіп, жарыста жеңіске жетті. 2011 жылы Лиссабон жартылай марафонында ол толық күшін жинады: ол өзінің әлемдік рекордтық белгісін жаңартпаса да, барлық уақыттағы екінші жылдам көрсеткішті (58:30 минут) көрсетті. Ашық трассада ол Префонтейн Классикасында 10 000 м-ге 26:51,09 минут, ал Барселона кездесуінде 12:59,32 минут уақытпен жеңіске жетіп, жеке рекордқа жақындады. Ол бұл жарысқа төртінші рет қатысып, 2011 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында ерлер арасында 10 000 м-ден төртінші орын алды. Ол жылды Порто жартылай марафонында және Сан-Сильвестр де Луандада 59:30 минут және 27:44 минут рекордтық уақытпен аяқтады. 2012 жылы әлемдегі ең үздік 10 км жарыста ол үшінші орын алды, оны Сэмми Китвара мен Винсент Чепкок жеңді. Ол Лиссабон жартылай марафонында үшінші жыл қатарынан жеңімпаз атанды, бірақ жылы ауа райы мен тұмау салдарынан бұрынғы көрсеткіштерінен нашар болды (59:34). 2012 жылғы Лондон марафонында ол 2010 жылғы көрсеткіштерінен жақсы нәтиже көрсетті, бірақ жарыстың ортасынан бастап көшбасшылар тобынан қалып қойды және 2:10:41 сағаттық уақытпен он төртінші орынды иеленді. Ол 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында Эритреяның туын ұстаушы ретінде тағайындалды және 10 000 метрлік финалға қатысты. Ол жарыстың басында қарқынды көрсетті, бірақ спринттік аяқталуда жеңіліп, үш секундқа қалып, алтыншы орынды иеленді. Олимпиададан кейін ол 2012 жылғы жартылай марафон чемпионатына қатысты. Ол 5 шақырымнан асып түскеннен бастап жарысқа үстемдік етті және 1:00:19 сағаттық уақытпен сенімді жеңіске жетті, екінші орын алған Дересса Чимсадан 32 секундқа басып өтті. Екі аптадан кейін ол Great Birmingham Run жарысына қатысты, бірақ шаршаған көрінді және үш спортшының барлығы Хайле Гебрселассидің жарыс рекордын жаңартқан жарыста үшінші орынды иеленді.

2013-19 маусымдары

Зерсенай ақпан айында әлемдегі ең жақсы 10 км жарысында тек жетінші орынға ие болды, бірақ Прага жартылай марафонында өзінің шеберлігінде подиумның басына қайта оралды, жаттығу серігі Амануэль Меселді 60:10 уақытымен басып өтті. Ол Гифу Сейрю жартылай марафонында да жеңіске жетіп, бұрынғы чемпион Мартин Матахиді жеңіп, 60:31 минуттық жаңа рекорд орнатты. Қазан айында ол Чикаго марафонында қатысуға тырысты, бірақ жарты жолдан кейін жарыстан шығып қалды. 2014 жылдың ақпанына дейін ол жарысқа қатыспады, Испаниядағы шағын Касерес кроссында жеңіске жеткенше. 2016 жылғы Рио Олимпиадасында 10 000 метрлік жарыстың финалында 27.23 уақытпен 8-ші орынды иеленді. Ол қатысқан 29 жарты марафонның 18-інде жеңіске жетті. 2019 жылы Катардың Доха қаласында өткен 2019 жылғы жеңіл атлетика әлем чемпионатында ерлер марафонында өнер көрсетті. Ол 6-шы орынға табан тіреп, жүлдегер қатарына енді.

Жеке рекордтар

Жарыс уақыты (м:с) Өткізілген жері Күні Трасса 3000 м 7:39.93 Доха, Катар 13 мамыр 2005 Екі миль 8:19.34 Юджин, Орегон, АҚШ 10 маусым 2007 5000 м 12:59.27 Рим, Италия 14 шілде 2006 10,000 м 26:37.25 Брюссель, Бельгия 25 тамыз 2006 Жол 10 км 27:24 Манчестер, Англия 20 мамыр 2007 15 км 41:34+ Удине, Италия 14 қазан 2007 20 км 55:21+ Лиссабон, Португалия 21 наурыз 2010 Жартымарафон 58:23 Лиссабон, Португалия 21 наурыз 2010 Марафон 2:08:46 Берлин, Германия 16 қыркүйек 2018 Барлық ақпарат IAAF профилінен алынды.

Үлкен жарыстар рекорды

2002 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Дублин, Ирландия
30-шы
12 км
36:37
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Брюссель, Бельгия
21-ші
Жарты марафон
1:03:05
Африка чемпионаты
Радес, Тунис
6-шы
10,000 м
28:47.29
2003 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Лозанна, Швейцария
9-шы
12 км
37:10
Әлем чемпионаты
Париж, Франция
8-ші
5000 м
13:05.57
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Виламура, Португалия
7-ші
Жарты марафон
1:01:26
2004 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Брюссель, Бельгия
6-шы
12 км
36:37
Олимпиада ойындары
Афина, Грекия
3-ші
10,000 м
27:22.57
7-ші
5000 м
13:24.31
2005 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Сен-Этьен, Франция
2-ші
12 км
35:20
Әлем чемпионаты
Хельсинки, Финляндия
14-ші
5000 м
13:40.27
6-шы
10,000 м
27:12.82
2006 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Фукуока, Жапония
4-ші
12 км
35:47
Жол жүгіру чемпионаты
Дебрецен, Венгрия
1-ші
20 км
56:01
2007 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Момбаса, Кения
1-ші
12 км
35:50
Барлық Африка ойындары
Алжир, Алжир
1-ші
10,000 м
27:00.30 GR
Әлем чемпионаты
Осака, Жапония
4-ші
10,000 м
27:21.37
Жол жүгіру чемпионаты
Удине, Италия
1-ші
Жарты марафон
58:59
2008 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Эдинбург, Шотландия
3-ші
12 км
34:43
Олимпиада ойындары
Пекин, Қытай
5-ші
10,000 м
27:05.11
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Рио-де-Жанейро, Бразилия
1-ші
Жарты марафон
59:56
2009 жылғы әлем чемпионаты кросс-марафоны
Амман, Иордания
3-ші
12 км
35:04
Әлем чемпионаты
Берлин, Германия
2-ші
10,000 м
26:50.12
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Бирмингем, Англия
1-ші
Жарты марафон
59:35
2010 жылғы Лиссабон жарты марафоны
Лиссабон, Португалия
1-ші
Жарты марафон
58:23 WR
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Наннинг, Қытай
2-ші
Жарты марафон
1:00:11
2011 жылғы әлем чемпионаты
Тэгу, Оңтүстік Корея
4-ші
10,000 м
27:22.57
2012 жылғы Олимпиада ойындары
Лондон, Англия
6-шы
10,000 м
27:33.51
Әлем чемпионаты жарты марафоны
Каварна, Болгария
1-ші
Жарты марафон
1:00:19
2019 жылғы әлем чемпионаты
Доха, Катар
6-шы
Марафон
2:11:29