Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эфиопиялық марафоншы (1932–2002)
Ethiopian marathon runner (1932–2002)
Дегага "Мамо" Вольде (12 маусым 1932 – 26 мамыр 2002) – эфиопиялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші, жол және кросс-кантри жүгірісіне қатысқан. Ол 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында марафонда жеңіс одсын алды.
Degaga "Mamo" Wolde (; 12 June 1932 – 26 May 2002) was an Ethiopian long distance runner who competed in track, cross country, and road running events. He was the winner of the marathon at the 1968 Summer Olympics.
Ерте өмір
Дегага 1932 жылдың 12 маусымында Ада’ада Оромо отбасында дүниеге келді.
Degaga was born on 12 June 1932 in Ada'a to an Oromo family.
Жеңіл атлетикадағы мансабы
1956 жылы Олимпиада ойындарына алғаш қатысқан Дегага 800 м, 1500 м және 4x400 эстафетасында сынға түсті. Ол 1960 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында қатыспады, онда Әбебе Бикила алтын медальді жеңіп алған тұңғыш эфиопиялық спортшы болды. Дегаганың айтуынша, оның қатыспауының себебі Конго дағдарысы кезінде үкіметтің оны Конгоға бейбітшілік сақшысы ретінде жіберуге тырысқандығында. Оның сөзіне қарағанда, үкімет пен Эфиопия Олимпиада комитетінің арасындағы келіспеушілік салдарынан, оны жарысқа жібермеді. Алайда, 1960 жылғы Олимпиадада 800 метрлік қашықтықта Эфиопия намысын қорғаған спортшы Саид Муса Осман, Дегага іріктеу кезеңінде жеңіліп, құрамаға ілікпегенін мәлімдеді. Демисси де марафонмен айналысты. Екі бауыр 1964 жылы Токиода өткен Олимпиада марафонында бақ сынасты. 1964 жылдың 3 тамызында Эфиопия Олимпиадасының іріктеу кезеңінде, 8000 фут биіктікте өткен жарыста Дегага 2:16:19.2 нәтиже көрсетті, Абебе Бикеладан 4/10 секунд қалып қойды, ал Демисси 2:19:30 уақытпен үшінші орынды иеленді. Дегага ерте шығып қалса да, Демисси 1964 жылғы Олимпиада жарысының көп бөлігінде көшбасшылардың қатарында болды және 2:21:25.2 уақытпен оныншы орынға табан тіреді. 1965 жылдың 21 сәуірінде 1964-1965 жылдардағы Нью-Йорк әлемдік көрмесінің екінші маусымының ашылу салтанаты аясында Абебе мен Дегага эксклюзивті салтанатты жарты марафонға қатысты. Олар Манхэттендегі 64-ші көше мен Бесінші авенюдегі Центральдық саябақтағы Арсеналдан көрменің Сингер алаңына дейін жүгірді. Олармен бірге Хайле Селассидің сәлемі жазылған пергаменттік ілгелек болды. 1967 жылы ол Сан-Себастьян мен Эльгиобарда жеңіске жетті, ал 1968 жылы соңғы жарыста да жеңіске қол жеткізді. 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Дегага марафонда алтын медальді жеңіп алған екінші эфиопиялық спортшы атанды. Осы Олимпиадада бұрын ол 10 000 метрлік қашықтықта күміс жүлдеге ие болды. 40 жасында Дегага үшінші Олимпиада медалін жеңіп алды – 1972 жылғы Олимпиада марафонында 2:15:08 уақытпен үшінші орынды алды, ал Демисси 2:20:44.0 уақытпен 18-ші орынды иеленді. Дегага 1973 жылы Бүкіл Африка ойындарында марафонда да жеңіске жетті. Ол 1972 жылғы Олимпиадада үшінші орын алғанын эфиопиялық шенеуніктердің оған дұрыс келмейтін аяқ киімді кигізуіне байланысты деп айыптады. Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) оны босату үшін Эфиопия үкіметіне үндеді. Ол екі рет үйленген және үш баласы бар: бірінші әйелінен Самуил есімді ұлы, екінші әйелінен Адис Алем мен Табор есімді екі баласы. Дегага Аддис-Абебадағы Сент-Жозеф шіркеуінің зиратында жерленген.
At his first Olympic appearance in 1956, Degaga competed in the 800 m, 1,500 m and the 4x400 relay. He did not compete in the 1960 Summer Olympics, when Abebe Bikila became the first Ethiopian to win a gold medal. Degaga claimed his absence was due to the government's desire to send him on a peacekeeping mission to the Congo during the Congo Crisis. According to him, in the government's ensuing conflict with the Ethiopian Olympic Committee, who wanted him to compete, he did not get sent to either event. However, athlete Said Moussa Osman, who represented Ethiopia in the 800 m at the 1960 Olympics, stated that Degaga lost at the trials and did not make it to the team. Demissie also became a marathon runner. Both brothers competed in Tokyo, in the 1964 Olympic marathon. On 3 August 1964, in the Ethiopian Olympic trials, a race held at 8,000 feet, Degaga qualified by running 2:16:19.2, just 4/10ths of a second behind Abebe Bikela, with Demissie finishing 2:19:30, for 3rd place. Although Degaga dropped out early, Demessie, after being among the leaders for much of the 1964 Olympic race, finished tenth in 2:21:25.2. On 21 April 1965, as part of the opening ceremonies for the second season of the 1964/1965 New York World's Fair, Abebe and Degaga participated in an exclusive ceremonial half marathon. They ran from the Arsenal in Central Park at 64th Street & Fifth Avenue in Manhattan to the Singer Bowl at the fair. They carried with them a parchment scroll with greetings from Haile Selassie. In 1967, he repeated his wins in San Sebastian and Elgiobar, and won again at the latter event in 1968. In the 1968 Summer Olympics, Degaga became the second Ethiopian to win gold in the marathon. Earlier in the same Olympics, he had won the silver medal in the 10,000 m. At the age of 40, Degaga won his third Olympic medal placing third in 2:15:08 at the 1972 Olympic marathon, while Demissie placed 18th in 2:20:44.0. Degaga also won the marathon race in the 1973 All Africa Games. He blamed his Olympic third place showing in 1972 on ill fitting shoes forced on him by Ethiopian officials. The IOC campaigned the Ethiopian government for his release. He had been married twice and had three children; a son, Samuel, with his first wife, and two children, Addis Alem and Tabor, with his second wife. Degaga is interred in Saint Joseph's Church Cemetery in Addis Ababa.