Эфиопия императоры: Йоханнес III өмірі мен тақ-тәжіндегі тартыстар

Кіріспе

1840 және 1851 жылдар аралығында Эфиопияның императоры Иоганн III (шамамен 1797 – 1873) Соломон әулетінің мүшесі және 1840 мен 1851 жылдар аралығында үзіліс-үзіліс Эфиопияны биледі. Ол Текель Георгистің ұлы еді. Нақты билік Ендэрас немесе Регент, Еджю әулетінің ханзадасы Рас Али II-нің қолында болғандықтан, ол көбінесе номиналды билеуші болды. Рас Алидің анасы Императрица Менен Либен Амеде еді.

Өмір

Рас Әли мен оның билік үшін басты қарсыласы Дежазмах Убе Хайле Мариам Семиеннің арасындағы түрлі соғыстар кезінде император Йоханнес 1840 жылдың 30 тамызы мен 1851 жыл аралығында бірнеше рет тақтан алынып, қайта орнатылды, ол өзінің туысы Сахле Денгелмен кезектесіп тұрды. Йоханнес алғаш рет (1841 жылдың қазаны) Дежазмах Убеге жақындық танытқаны үшін тақтан түсірілді; ол 1845 жылы қысқа мерзімге қайта орнатылды, содан кейін Е.А. Уоллис Баджге сәйкес, 1850 жылы "белгісіз жолмен" тағы да қайта орнатылды. Бадж Йоханнесті "Соломон әулетінен тегі болғандықтан ғана көтерілген" еңбегі жоқ тұлға ретінде сипаттайды. Ол шексіз жеп-ішіп, шарапқа құмар болды, көбінесе мас күйде болып, тойханада болмағанда, өзінің харемінде жүрді. Алайда, Дональд Краммидің сөзіне қарағанда, ол епископ Джастин де Якобиспен жұмыс істейтін католик миссионерлерінің ықпалына ілігіп, 1851 жылы Рим католиктігіне ауысты. Оның соңғы тағдыры және оның билігінің көптеген егжей-тегжейлері әлі де белгісіз. 1847 жылдың 18 маусымында император Мэнненді Тана көлінің солтүстік жағасындағы шайқаста Куарадан (болашақ Теводрос II) жеңіліске ұшыраған кезде, ол император ретінде билік еткен деген аңыз бар. Теводрос Йоханнесті және Мэнненді тұтқынға алып, оларды Рас Әлиге Дежазмах атағымен және марқұм Рас Кинфудың Годжамдағы иеліктерімен саудалады. Тағы бір дерекке сәйкес, Касса императорлық таққа қол жеткізген кезде Йоханнес жаңа император оны жек көретін әйелі, император Мэнненмен қайта қоспауға кепілдік берген жағдайда тақтан бас тартуға келісті. Осыдан кейін Йоханнес қарапайым адам ретінде өмір сүрді. 1856 жылы Эфиопиядағы католиктер оны таққа қайта оралуға ынталандырды, бірақ ол Иерусалимге қажылық сапарға шығуға көбірек қызығушылық танытты; екі жылдан кейін ол император Теводростың сарайына қосылып, Эфиопия шіркеуіне оралды. 1866 жылдың сәуір айында ол Теводростың сарайында болды, сол кезде Хормузд Рассам "науқас болғандықтан және жиналысқа қатыса алмаған "қуыршақ император" Хаце Юханнеспен кездескенін" айтты. Оның 1869 жылдың 11 маусымында жазылған хаты сақталған, онда ол Наполеон III-тен қаржылық көмек сұрайды. Оның туысы Тесемма Зерубабелдің Антуан д'Аббадиге жазған хатына сәйкес, Йоханнес 1873 жылы "екі жыл бұрын" қайтыс болған.

During the various wars between Ras Ali and his leading rival for power, Dejazmach Wube Haile Maryam of Semien, Emperor Yohannes was deposed and restored several times between 30 August 1840 and 1851, alternating with his cousin Sahle Dengel. Yohannes was deposed the first time (October 1841) for showing himself a friend to Dejazmach Wube; he was restored briefly in 1845, then restored once again "by some unknown means" in 1850, according to E. A. Wallis Budge. Budge portrays Yohannes as a contemptible character, "only tolerated because he belonged to the Solomonic line. He was a glutton and a wine bibber, and was usually drunk, and when he was not in his banquet hall he was in his harim." On the other hand, according to Donald Crummey, he came under the influence of Catholic missionaries working with bishop Justin de Jacobis, converting to Roman Catholicism in 1851. His ultimate fate is unclear—as well as many of the details of his reign. He is said to have been ruling as Emperor 18 June 1847 when Empress Mennen was defeated in combat near the northern shores of Lake Tana by Kassa of Qwara (the future Tewodros II), who captured Yohannes and Mennen and traded them to Ras Ali for the title of Dejazmach and the territories of the deceased Ras Kinfu in Gojjam. Another source states that when Kassa finally usurped the Imperial throne, Yohannes agreed to step down from the throne on the condition that the new Emperor guarantee that he would not ever be made to reunite with his much hated wife, Empress Mennen. After this, Yohannes lived as a commoner. In 1856, the Catholics in Ethiopia tried to interest him in returning to the throne, but he was far more interested in undertaking a pilgrimage to Jerusalem; two years later he joined the court of Emperor Tewodros and returned to the Ethiopian Church. He was still part of Tewodros' court in April 1866, when Hormuzd Rassam mentions meeting "the puppet Emperor, Hatse Yuhannes, who was sick and could come to the assembly". One of his letters survives, written 11 June 1869, in which he asks Napoleon III for financial relief. According to a letter written by his nephew, Tesemma Zerubabel, to Antoine d'Abbadie and dated 25 September 1875, Yohannes died "two years previously", which would be 1873.