Кіріспе

Келісім-шарт құнын қолдайтын қаржылық практика

Андеррайтинг (UW) қызметтерін банктер, сақтандыру компаниялары және инвестициялық үйлер сияқты кейбір ірі қаржы институттары ұсынады, олар зиян немесе қаржылық шығын туған жағдайда төлемді кепілдікке алып, осы кепілдіктен туындайтын қаржылық жауапкершілік тәуекелін қабылдайды. Андеррайтингтік келісім сақтандыру, ашық саудадағы бағалы қағаздар шығарылымы, банк несиелендірілімі және тағы да басқа жағдайларда жасалуы мүмкін. Компанияның бағалы қағаздарының белгілі бір көлемін комиссия алғаны үшін сатуға міндеттенетін тұлға немесе мекеме андеррайтер деп аталады.

Тарих

"Андеррайтинг" термині Лондонның Ллойд сақтандыру нарығынан шыққан. Кез келген жобаның (тарихи тұрғыдан алғанда, кеме апаттарының тәуекелдерімен байланысты теңіз саяхаты) тәуекелінің бір бөлігін сыйақы алғаны үшін қабылдаған қаржылық демеушілер (немесе тәуекелге баратынтар) осы мақсат үшін жасалған Ллойдтың құжатындағы тәуекел туралы ақпараттың астына өзінің есімдерін жазатын.

Сақтандыруға кепілдік беру

Сақтандыру андеррайтерлері әлеуетті клиенттердің тәуекелдері мен қауіптерін бағалайды. Олар клиентке қаншалықты жабылу қажеттігін, оның құны қанша болуы керек екенін және тәуекелді қабылдауға бола ма, жоқ па, соны шешеді. Андеррайтинг тәуекелді бағалауды және осы тәуекелді сақтандыру үшін қажетті сыйлықақы мөлшерін анықтауды қамтиды. Андеррайтердің міндеті – компанияның портфелін олардың зиян келтіретініне сенетін тәуекелдерден қорғау және тәуекелдің деңгейіне сәйкес сыйлықақымен сақтандыру полисін беру. Әр сақтандыру компаниясының андеррайтерге тәуекелді қабылдау немесе қабылдамау туралы шешім қабылдауға көмектесетін андеррайтинг ережелерінің жиынтығы бар. Тәуекелді бағалау үшін қолданылатын ақпарат сақтандыру түріне байланысты болады. Мысалы, автосақтандыру кезінде жүргізушінің тәжірибесі маңызды, бірақ көліктің түрі одан да маңыздырақ. Өмір және денсаулық сақтандыруында андеррайтинг процесінің бөлігі ретінде медициналық сараптама жүргізілуі мүмкін, ол өтініш берушінің денсаулық жағдайын тексеруге (сондай-ақ кәсібі және қауіпті іс-әрекеттері сияқты басқа факторлар да қарастырылуы мүмкін) және клиенттің жасына сәйкес стандартты шарттар бойынша полис беруге болатынын анықтауға мүмкіндік береді. Сақтандырушылар тәуекелдерді жіктеу үшін қолданатын факторлар әдетте объективті, сақтандыру қызметін ұсынудың ықтимал құнымен байланысты, басқаруға оңай, қолданыстағы заңнамаға сәйкес келеді және сақтандыру бағдарламасының ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Андеррайтер тәуекелді қабылдаудан бас тартуы мүмкін, немесе сыйлықақының мөлшерін ұсынуы мүмкін (шығыстарды және пайда табуға қажетті соманы қамтиды), немесе талаптарды төлеу шарттарын шектейтін түрлі шектеулерді қоюы мүмкін. Сақтандыру өнімінің түріне (қызмет саласына) байланысты сақтандыру компаниялары осы ережелерді енгізу үшін автоматтандырылған андеррайтинг жүйелерін пайдаланады және баға ұсыныстарын өңдеу және полис берудегі қолмен жұмыс көлемін азайтады. Бұл әсіресе қарапайым өмір және жеке сақтандыру (автокөлік, үй) үшін қатысты. Алайда, кейбір сақтандыру компаниялары агенттерге андеррайтингті жүктеуге сеніп тапсырады. Бұл тәсіл сақтандырушыға жеке қатысуды құрудың қажеті болмай, клиенттерге жақын нарықта жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Сақтандыру андеррайтингіндегі екі негізгі шектеу – моральдық тәуекел және байланысты зияндар. Моральдық тәуекел кезінде клиенттің іс-әрекеттерінің салдары сақтандырылады, бұл клиенттің қымбатқа түсетін әрекеттер жасау ықтималдығын арттырады. Мысалы, үй иелері сақтандырудан төсек-орынды шыбын-шіркейлерді алып тастауды қажет етеді, себебі пайдаланылған матрастың салдарынан туындаған шығындарды төлеуден жалтарғысы келеді.

Тұрақты кепілдендіру

Тұрақты андеррайтинг – адамдарды немесе мүлікті сақтандырумен байланысты тәуекелдердің үнемі бағаланып, талданатын процесі. Ол дәстүрлі андеррайтингтен өркендеді, онда тәуекелдер тек полис жасалғанда немесе жаңаланғанда ғана бағаланатын. Тұрақты андеррайтинг алғаш рет еңбекке қабілетін жоғалтқандарға төленетін сыйлықақы еңбекақы деректеріне сүйене отырып ай сайын жаңарып отыратын жұмысшылардың өтемақысы саласында қолданылды. Ол сондай-ақ өмір сақтандыру және кибер сақтандыруда да қолданылады.

Жылжымайтын мүліктерді кепілдендіру

Жылжымайтын мүлікке қатысты сараптама – бұл жылжымайтын мүлікке инвестициялауды, яғни меншік үлесін немесе жылжымайтын мүлікке берілген несиені бағалау. Сараптама процесі көбінесе күтілетін ақша ағындарын, жергілікті нарықты, сұраныс пен ұсынысты, сондай-ақ мүліктің физикалық жағдайы, экологиялық немесе геотехникалық тәуекелдер, жер учаскесінің мақсатына сәйкестігі, салықтар мен сақтандыру сияқты тәуекелдерді толыққанды талдауды қамтиды. Жылжымайтын мүлікке берілген несиені бағалау кезінде несие берушілер нақты қарыз алушыға қатысты несие беру тәуекелін, сондай-ақ мүліктің өзіне қатысты тәуекелді бағалайды. Несие сарапшылары мүліктің несие төлемдерін жүзеге асыру қабілетін анықтау үшін қарызды өтеу коэффициенті, несиенің құнға қатынасы және қарыздың кірістілігі сияқты әртүрлі көрсеткіштерді пайдаланады.

Сот сараптамасының кепілдік беруі

Соттық андеррайтинг – бұл несие берушілердің ипотекалық несиемен қандай мәселе туындағанын анықтау үшін қолданатын "кейіннен тексеру" процесі. Соттық андеррайтинг – қарыз алушының жаңа несие алуға немесе қайта қаржыландыруға емес, ағымдағы кепіл берушімен жағдайды түзету жолын табу қабілеті. Мұндай жұмыс көбінесе жылжымайтын мүлік саласының барлық қырын білетін тәжірибелі мамандар тобымен жұмыс істейтін андеррайтер жүзеге асырады.

Спонсорлық кепілдендіру

Андеррайтинг сонымен қатар кәсіпорынға қаржылық қолдау көрсетуге сілтеме жасай алады. Бұл термин қоғамдық телерадио хабарларын таратуда (қоғамдық теледидар мен радио) компания немесе ұйымның қызметін қаржыландыру үшін берген қаражатын, олардың өнімдері немесе қызметтері станцияның бағдарламаларында айтылуының орнына қолданылады.

Thomson Financial лигалық кестелері

Бірігулер мен сатып алулар, акция шығару, қарыздық эмиссия, синдикатталған несиелер және АҚШ-тың муниципалдық облигация нарықтарындағы андеррайтинг қызметі Thomson Financial лигалық кестелерінде тіркеледі.