Шаш түсу ауруы (алопеция ареата) – емделмейтін, бірақ шаш өсуін жылдамдататын әдістер бар. Жалпы халықтың 2%-ы өмірінде кездеседі. Симптомы мен статистикасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық жағдай
Medical condition
Бұл жағдайға ем жоқ. Шаштың қайта өсуін жылдамдатуға әсерлі заттар бар. Алайда, көптеген адам өмір бойы бірнеше рет бұл жағдайға тап болады. Халықтың 0,15%-ы кез келген уақытта, ал 2%-ы өмірінде бір рет зардап шегеді. Алопеция ареата көбінесе бас терісі мен сақалда кездеседі, бірақ шашы бар дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін. Шаш әдетте қысқа мерзім ішінде түседі, көбінесе бас терісінің бір жағындағы шаш түсуі екінші жағына қарағанда көп болады. Бұл шаштар өте қысқа (3–4 мм) болады және тоқшақтың айналасын қоршап тұрады. Тырнақтарда ойықтар немесе трахионихия болуы мүмкін. Бұл 1-ші типті қабыну ауруы ретінде танылады. Алопеция ареата жұқпалы емес. Сонымен қатар, алопеция ареата басқа аутоиммундық аурулармен, оның ішінде ревматоидты артрит, 1-ші типті диабет және целиакиямен ортақ генетикалық тәуекел факторларына ие. Бұл целиакияның жалғыз көрінісі болуы мүмкін. Эндогенді ретиноидтар метаболизмінің бұзылуы – алопеция ареатаның патогенезінің маңызды бөлігі. 2010 жылы геномдық зерттеу аяқталды, ол алопеция ареатамен байланысты 129 жалғыз нуклеотидтік полиморфизмді анықтады. Анықталған гендерге Т-жасушаларының белсенділігі мен көбеюін бақылауға қатысатын гендер, цитотоксикалық Т-лимфоциттерге байланысты антиген 4, интерлейкин 2, интерлейкин 2 рецепторы А және Eos (сонымен қатар Икарос отбасылық цинк саусағы 4 деп те аталады), сондай-ақ адам лейкоциттерінің антигені кіреді. Зерттеу PRDX5 және STX17 гендерінің шаш түкшелерінде экспрессияланатынын көрсетті. Психодерматологиялық байланыс психикалық денсаулық, өзіне сенім және психикалық аурулардың нашарлауымен, олар алопеция ареатаның патогендік себептері ретінде әрекет ететінімен байқалады.
No cure for the condition is known. are effective in speeding hair regrowth. However, many people will have more than one episode over the course of a lifetime. About 0.15% of people are affected at any one time, and 2% of people are affected at some point in time. Alopecia areata most often affects the scalp and beard, but may occur on any part of the body with hair. The hair tends to fall out over a short period of time, with the loss commonly occurring more on one side of the scalp than the other. These hairs are very short (3–4 mm), and can be seen surrounding the bald patches. Nails may have pitting or trachyonychia. It is recognized as a type 1 inflammatory disease. Alopecia areata is not contagious. In addition, alopecia areata shares genetic risk factors with other autoimmune diseases, including rheumatoid arthritis, type 1 diabetes, and celiac disease. It may be the only manifestation of celiac disease. Endogenous retinoids metabolic defect is a key part of the pathogenesis of the alopecia areata. In 2010, a genome wide association study was completed that identified 129 single nucleotide polymorphisms that were associated with alopecia areata. The genes that were identified include those involved in
controlling the activation and proliferation of regulatory T cells, cytotoxic T lymphocyte associated antigen 4, interleukin 2, interleukin 2 receptor A, and Eos (also known as Ikaros family zinc finger 4), as well as the human leukocyte antigen. The study also identified two genes, PRDX5 and STX17, that are expressed in the hair follicle. A psychodermatological connection is noted with impairment in psychiatric comorbidities including mental well being, self esteem and mental disorders acting as pathogenic triggers for alopecia areata.
Диагностика
Алопеция ареата диагнозы көбінесе клиникалық көріністерге сүйенеді. Трихоскопия диагнозды нақтылауға көмектеседі. Алопеция ареатада трихоскопия тегіс орналасқан "сары нүктелер" (гиперкератоздық бітелулер), кішкентай леп белгісі тәрізді шаштар және "қара нүктелер" (шаш түбіршегінің ашылуындағы жойылған шаштар) көрсетеді. Бірақ көбінесе, леп белгісі тәрізді шаштармен шеңберленген шаш түсудің жекелеген аймақтары алопеция ареатаның клиникалық диагнозын қою үшін жеткілікті. Кейде, терінің қызаруы, эритема да шаш түсетін аймақта болуы мүмкін. Шаштар бас терісінің барлық бөлігінен біркелкі түсуі де мүмкін, мұндай жағдайда бұл шашыраңқы алопеция ареата деп аталады.
Alopecia areata is usually diagnosed based on clinical features. Trichoscopy may aid in establishing the diagnosis. In alopecia areata, trichoscopy shows regularly distributed "yellow dots" (hyperkeratotic plugs), small exclamation mark hairs, and "black dots" (destroyed hairs in the hair follicle opening). Oftentimes, however, discrete areas of hair loss surrounded by exclamation mark hairs is sufficient for clinical diagnosis of alopecia areata. Sometimes, reddening of the skin, erythema, may also be present in the balding area. Hair may also be lost more diffusely over the whole scalp, in which case the condition is called diffuse alopecia areata.
Емдеу
Емнің тиімділігін объективті бағалау өте қиын, ал аурудың өздігінен жазылуы болжаусыз. Бірақ, егер зақымдалған аймақтар ошақты болса, шаштар көп жағдайда өздігінен қайта өседі. Қазіргі бар емдеулердің ешқайсысы ауруды толығымен дертінен айырған жоқ немесе алдын алуға көмектеспейді. Ауыр жағдайларда зерттеулер көрсеткендей, иммунодепрессант метотрексатты жеке қолдану немесе кортикостероидтармен бірге қолдану тиімді нәтижелер береді. Алопеция ареата целиак ауруымен байланысты болса, глютенсіз диетамен емдеу көптеген адамдарда бас терісіндегі және денедегі шаштардың толық және тұрақты өсуіне мүмкіндік береді, бірақ кейбіреулерінде жақсару мен қайталаулар байқалады. Ритлецитиниб (Литфуло) 2023 жылдың маусым айында АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілді. Ішек флорасын трансплантациялау (FMT) АА-ны кері қайтаруға және шаштың өсуін қолдауға көмектеседі, нәтижелері ұзаққа созылады, тіпті қолдар мен бетте қосымша шаштар өседі, ал сұр шаштардың түсі қайта қалпына келеді. Бұл ішек микробиотасының шаш түсуде рөл атқаратыны туралы пікірді қолдайды. Созылмалы жергілікті алопеция ареатасы бар пациенттер үшін шаш трансплантациясы балама болып табылуы мүмкін. Аурудың аутоиммундық екені және рецидивтермен қатар прогресстеуі хирургиялық операция алдындағы ең маңызды мәселелердің бірі болып табылады. 2000 жылдардың басынан бері осыған қатысты жағдайлар туралы әдебиетте хабарламалар пайда болды. Дегенмен, ұзақ мерзімді бақылауды жариялаған мақалада, аурудың қайталануына байланысты қабауға трансплантацияланған шаштардың қайтадан түсіп қалғаны туралы мәлімделді. Бұрынғы зерттеулерде осыған ұқсас жағдайлар туралы ештеңе айтылмаған. Мүмкін, басқа зерттеулердің ұзақ мерзімді бақылауы жеткіліксіз болған шығар.
The objective assessment of treatment efficacy is very difficult and spontaneous remission is unpredictable, but if the affected area is patchy, the hair may regrow spontaneously in many cases. None of the existing therapeutic options are curative or preventive. For more severe cases, studies have shown promising results with the individual use of the immunosuppressant methotrexate or adjunct use with corticosteroids. When alopecia areata is associated with celiac disease, treatment with a gluten free diet allows for complete and permanent regrowth of scalp and other body hair in many people, but in others, remissions and recurrences are seen. Ritlecitinib (Litfulo) was approved for medical use in the United States in June 2023. Fecal matter transplants (FMT) have been shown to reverse AA and support hair growth, with long lasting results, even going as far as growing additional hair on arms and face while grey hairs even regained colour. This supports the idea of a connection between gut microbiota having a part in hair loss. Hair transplantation may be an alternative for patients with chronic local alopecia areata. The fact that the disease is autoimmune and progresses with relapses is one of the biggest question marks before surgery. There have been case reports in the literature since the early 2000s. However, in an article published long term follow up; It is reported that the hair transplanted to the eyebrow area falls out again due to the recurrence of the disease. A similar situation was not mentioned in previous studies on this subject. Perhaps the long term follow ups of other studies were not sufficient.
Болжам
Көп жағдайда шаш аз мөлшерде түсіп бастағанда, бірнеше айдан бір жылға дейін қайта өседі.
In most cases that begin with a small number of patches of hair loss, hair grows back after a few months to a year.
Эпидемиология
Бұл жағдай халықтың 0,1%–0,2% -ын қамтиды, өмір бойы 1%–2% қауіптілікпен байланысты және әйелдерде көбірек кездеседі. Алопеция ареата басқа дені сау және тері аурулары жоқ адамдарда дамиды. Алғашқы белгілері көбінесе балалық шақтың ерте кезеңінде, жасөспірім шақтың соңында немесе жас ересектерде пайда болады, бірақ кез келген жаста кездесуі мүмкін. Кейбір зерттеушілер алопеция ареата мен алопеция барбеді тері ауруларының үлкен tzaraath тобына жататын, Библиядағы nethek деп аталатын жағдай деп санайды; бұл аурулар Леуілік кітабының 13-тарауында талқыланған деп есептеледі.
The condition affects 0.1%–0.2% of the population, with a lifetime risk of 1% 2%, and is more common in females. Alopecia areata occurs in people who are otherwise healthy and have no other skin disorders. Initial presentation most commonly occurs in the early childhood, late teenage years, or young adulthood, but can happen at any ages. Alopecia areata and alopecia barbae have been identified by some as the biblical nethek condition that is part of the greater tzaraath family of skin disorders; the said disorders are purported to being discussed in the Book of Leviticus, chapter 13.
Зерттеу
Көптеген дәрі-дәрмектер зерттелуде. 2014 жылы ауызға қабылданатын руксолитиниб, АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) бекіткен, сүйек миелофиброзы дертіне арналған препарат, шашы ұзақ жылдар бойы және ауыр түрде ауырған үш адамның шашының өсуін қалпына келтіргенін алдын ала зерттеулер көрсетті. 2020 жылдың наурызында АҚШ FDA барицитинибке шаш түсу ауруының (алопеция ареата) жүйелі емделуі үшін инновациялық терапия мәртебесін берді және 2022 жылдың маусым айында мақұлдады. Ол JAK1 және JAK2 субтиптерін тежеу арқылы janus kinase (JAK) ингибиторы ретінде әрекет етеді.
Many medications are being studied. In 2014, preliminary findings showing that oral ruxolitinib, a drug approved by the US Food and Drug Administration (FDA) for bone marrow disorder myelofibrosis, restored hair growth in three individuals with long standing and severe disease. In March 2020, the US FDA granted breakthrough therapy designation to baricitinib for the systematic treatment of alopecia areata and granted approval in June 2022, It acts as an inhibitor of janus kinase (JAK), blocking the subtypes JAK1 and JAK2.