Кіріспе
Жеті лигалық аяқкиімдер еуропалық фольклордың бір бөлігі болып табылады. Бұл аяқкиім киген адамға әр қадамымен жеті лига қашықтыққа жылдамдықпен жүруге мүмкіндік береді. Көбінесе, бұл аяқкиімдер кейіпкерге маңызды міндетті орындауға көмектесу үшін сыйлық ретінде табыс етіледі. Ағылшын тіліндегі "Seven league boots" термині бастапқыда француз тіліндегі "bottes de sept lieues" сөзінің аудармасы ретінде пайда болды, оны Шарль Перроның ертегілері танымал етті. Аңыз аяқкиім туралы мәліметтер мына елдерде кездеседі:
Франция – Шарль Перроның «Бас бармақ», Мадам д’Олнойдың «Арыстан мен апельсин ағашы», Марсель Прусттың «Жоғалған уақытты іздеу». Германия – «Сүйікті Роланд», Адельберт фон Шамиссоның «Питер Шлемиел», Гётенің «Фауст» (Мефистофель оларды екінші бөлімнің төртінші актісінің басында қолданады), Вильгельм Хауффтың «Der Kleine Muck». Норвегия – Питер Кристен Асбьорнсен мен Йорген Мое – «Сория Мория қамалы». Ұлыбритания – «Джек алып өлтіруші», Джон Мейсфилдтің «Түн ортасы», К.С.Льюистің «Паломниктің регресі», «Визардология», «Дүниедегі сиқыршыларға арналған нұсқаулық», Терри Пратчеттің «Жарқын фантастика», «Бартимей трилогиясы», Дженни Ниммоның «Чарли Бон үшін түн ортасы», Диана Уинн Джонстың «Хульдің жылжымалы қамалы», Эвелин Уоның «Сүйікті», Э.Несбиттің «Сиқырлы қамал», Джордж Элиоттың «Флостағы диірмен». АҚШ – Зейне Грейдің «Алаңдардың соңғысы», Рут Чеудің «Сиқыршы қалдырған нәрсе», Гейл Карсон Левиннің «Бамарренің екі ханшайымы», Марк Твеннің «Шет елдегі тәуелсіздер», Роджер Зелазнидің «Маған ханшайымның басын әкел», Клэр Бланктың «Дүниежүзілік көрмедегі Беверли Грей», Келли Барнхиллдің «Ай ішкен қыз», және Натаниэль Хоторнның «Ауылдық туыс». Ресей – Аркадий мен Борис Стругацкиедің «Сенбіде басталатын дүйсенбі».
France – Charles Perrault's – Hop o' My Thumb, Madame d'Aulnoy's The Bee and the Orange Tree, Marcel Proust’s In Search of Lost Time. Germany – Sweetheart Roland, Adelbert von Chamisso's Peter Schlemiel, Goethe's Faust (Mephistopheles uses them at the start of Part Two, Act Four), Wilhelm Hauff's Der Kleine Muck. Norway – Peter Christen Asbjørnsen and Jørgen Moe – Soria Moria Castle
Britain – Jack the Giant Killer, John Masefield's The Midnight Folk, C. S. Lewis's The Pilgrim's Regress, Wizardoligy, A Guide to Wizards of the World, Terry Pratchett's The Light Fantastic, The Bartimaeus Trilogy, Jenny Nimmo's Midnight for Charlie Bone, Diana Wynne Jones' Howl's Moving Castle, Evelyn Waugh's The Loved One, E. Nesbit's The Enchanted Castle, George Eliot’s The Mill On The Floss,
United States – Zane Grey's The Last of the Plainsmen, Ruth Chew's What the Witch Left, Gail Carson Levine's The Two Princesses of Bamarre, Mark Twain's The Innocents Abroad, Roger Zelazny's Bring Me the Head of Prince Charming, Clair Blank's Beverly Gray at the World's Fair, Kelly Barnhill's The Girl Who Drank the Moon, and Nathaniel Hawthorne's The Village Uncle. Russia – Arkady and Boris Strugatsky's Monday Starts on Saturday.
Этимология
Ағылшын тіліндегі "Seven league boots" сөзі бастапқыда француз тіліндегі bottes de sept lieues сөзінің аудармасы ретінде пайда болды, бұл атауны Шарль Перро ертегілерінен танымал етті. Лига (шамамен 5 шақырым) – орташа адамның бір сағатта жүре алатын қашықтығы есептелген. Егер адам күніне жеті сағат жүрсе, онда ол жеті лига, яғни шамамен 34 шақырымдай қашықтыққа жетеді. 17 ғасырда пошташылардың аяқ киімдері "жеті лигалық аяқ киім" деп аталған. Кейбіреулер "жеті лига" термині пошта станциялары арасындағы қашықтықты білдіреді дейді (пошташылар жылқы ауыстырғанда әр станцияда аяқ киімдері жерге тиеді), бірақ бұл дұрыс емес: станциялар арасындағы қашықтық ең көп дегенде бес лиганы құрады.
Фольклорлық
Орыс фольклорында Сапоги Скороходы (тез жүретін аяқкиім) деп аталатын ұқсас сиқырлы бұйым бар, ол киген адамға керемет жылдамдықпен жүруге және шабуға мүмкіндік береді. Фин және эстон тілдеріндегі жеті лигалық аяқкиім туралы әңгімелер Seitsemän Peninkulman Saappaat (фин тілінде) және Seitsmepenikoormasaapad (эстон тілінде) деп аударылады, бұл сөздердің тікелей мағынасы – "жеті скандинавиялық мильдік аяқкиімдер". Жапон ғалымы Кунио Янагита "Яманашидің мың ри аяқкиімдері" деген ертегіні атап өтті және оның Пентамероннан жеті лигалық аяқкиімдер туралы ертегімен үлкен ұқсастығына таң қалды. Латвиялық ертегілерде "тоғыз мильдік аяқкиім" (deviņjūdžu zābaki) деген тіркес қолданылады.