Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украинаның Львов облысындағы қала.
City in Lviv Oblast, Ukraine
Брод қаласы – «Дружба» және Одесса-Брод мұнай құбырларының тоғысқан жері.
Brody is the junction of the Druzhba and Odesa–Brody oil pipelines.
Тарих
Броды орнындағы елді мекеннің алғашқы айғағы 1084 жылға (Владимир Мономахтың нұсқаулары) дейін жетеді. Ол 1241 жылы Бату ханның шапқынында қираған деп саналады.
The first mention of a settlement on the site of Brody is dated 1084 (Instructions by Vladimir Monomach). It is believed to have been destroyed by Batu Khan in 1241.
Польша патшалығы
1441 жылдан бастап Броди әртүрлі феодалдық отбасылардың меншігі болды (Ян Сеньинский; 1511 жылдан бастап Каменецкий). Бродиге Польша королі Стефан Баторий 1584 жылғы 22 тамызда Люблинде шығарылған жарлық арқылы Магдебург қала құқықтарын берді. Қала, Польша тарихындағы ең көрнекті әскери қолбасшылардың бірі Станислав Жолкевскийдің (Лубеч, Лубец емес) Любич гербінің құрметіне аталды. Король сондай-ақ жыл сайын үш жәрмеңке өткізуді белгіледі. 1598 жылғы құжаттарда қала Броди деген атпен кездеседі. Бұл Польша тәжінің жеке меншік қаласы болды, ол Жолкевский, Конецпольский және Потоцкий үйлеріне тиесілі болды. 17 ғасырдан Холокостқа дейін қалада русиндер мен поляктар ғана емес, сонымен қатар еврейлер (қала халқының 70%), армяндар мен гректер де тұрды. 1629 жылдан бастап қала Польша тарихындағы танымал әскери қолбасшылардың бірі Станислав Конецпольскийдің меншігіне өтті, ол Броди қамалын (1630–1635) салуға бұйрық берді. Қамал, немесе дұрысырақ айтқанда, бекініс француз әскери инженері Гийом Ле Вассер де Бопланмен жобаланды. Бұл татарлар мен казактардың жиі шабуылдау жолындағы ең мықты бекіністердің бірі болды. Конецпольскийтің қолдауымен қала гүлденді. 1637 жылы ол Польшаның жетекші университеті Краков академиясының оқытушыларын тартқан мектеп ашты. Оның алғашқы директоры Ян Марцинковский болды. 1643 жылы қалада жібек және жүн маталарын өндіретін фабрика құрылды, ол Польшадағы осындай фабрикалардың ішінде жетекшілердің бірі болды. Станислав Конецпольский 1646 жылғы 11 наурызда Бродиде қайтыс болды. 30 маусымда Бродиде жерлеу рәсімі өтті. 1648 жылы казак көтерілісі кезінде Богдан Хмельницкий қаланы сегіз аптада басып алды. Қызықтысы, "Русь тарихы" кітабында қаланың еврей халқы тоналғаннан кейін аман қалғаны айтылады. Казақтар қаланы қиратып, тонады. Броди еврейлері православие христиандарына (рус халқына) жасалған зәбір-золымға қатысқан жоқ деп танылды және олардан тек "шамалы салық" талап етілді. 1704 жылы Бродиді Потоцкий отбасы сатып алды. 1734 жылы бекініс орыс әскерлерімен қиратылды, кейіннен оның орнына барокко стилінде Станислав Щесны Потоцкий сарайы салынды.
From 1441 Brody was the property of different feudal families (Jan Sieniński; from 1511, Kamieniecki). Brody was granted Magdeburg town rights by Polish King Stephen Báthory by virtue of a privilege issued in Lublin on 22 August 1584. It was named Lubicz after the Lubicz coat of arms of the founder, Stanisław Żółkiewski, one of the most accomplished military commanders in Polish history (not to be confused with Lubech, Lubecz). The king also set up three annual fairs. Already in documents from 1598 the city appeared under the name Brody. It was a private town of the Polish Crown, owned by houses of Żółkiewski, Koniecpolski and Potocki. From the 17th century until the Holocaust the city was populated not only by Ruthenians and Poles, but also by a significant number of Jews (70% of the town's population), Armenians, and Greeks. From 1629, the city became the property of Stanisław Koniecpolski, another of the most distinguished military commanders in Polish history, who ordered the construction of the Brody Castle (1630–1635). The castle, or rather the fortress, was designed by the French military engineer Guillaume Le Vasseur de Beauplan. It was one of the strongest fortresses located on the route of frequent Tatar and Cossack invasions. Under the patronage of Koniecpolski, the city flourished. In 1637 he founded a school in which he employed lecturers from the Kraków Academy, Poland's leading university. Its first director was Jan Marcinkowski. In 1643 he founded a silk and wool fabric manufacture in the city, one of the leading manufactories of this type throughout Poland. Stanisław Koniecpolski died in Brody on 11 March 1646. On 30 June funeral ceremonies took place in Brody. In 1648, during the Cossack uprising, the castle took eight weeks for Bohdan Khmelnytsky to capture. Notably, according to the book History of the Rus, the town's Jewish population was spared after the sack. The Cossacks destroyed and plundered the city. The Jews of Brody were found not to have been engaged in alleged maltreatment of the Orthodox Christian (Rus) population and were only required to pay a "moderate tribute" in kind. In 1704, Brody was purchased by Potocki family. In 1734, the fortress was destroyed by Russian troops and was later replaced by Stanisław Szczęsny Potocki's palace in the Baroque style.
Австрия империясы
Польшаның бірінші бөлінісінің нәтижесінде 1772 жылы Броди Габсбург империясының (1804 жылдан бастап Австрия империясы) құрамына кірді. Аустрия-Польша соғысы (Польшаның ұлт-азаттық күресінің бір бөлігі) кезінде 1809 жылғы 27 мамырда қала поляктар тарапынан қарсылықсыз басып алынды. 1812 жылы Винсент Потоцкий Австрия үкіметінің бұйрығымен қаланың бекіністерін жоюға мәжбүр болды. 1817 жылы Бродиде орта мектеп (Realschule) ашылды, ол 1865 жылы гимназияға айналдырылды. Польшаның Австрия бөлігінде австриялық саясаттың либералдануынан кейін, 1904 жылдан бастап осы мектепте неміс тілі біртіндеп поляк тілімен алмастырылды.
As a result of the First Partition of Poland, in 1772, Brody became a part of the Habsburg Empire (from 1804 the Austrian Empire). During the Austro Polish War (part of Polish national liberation fights), on 27 May 1809, the city was captured by Poles without a fight. In 1812, Wincenty Potocki was forced by the Austrian government to remove the city's fortifications. In 1817 a secondary school (Realschule) was founded in Brody, transformed in 1865 into a gymnasium. After the liberalization of Austrian policies in the Austrian Partition of Poland, after 1904 German was gradually replaced by Polish at this school.
Бродидегі Холокост
1941 жылы 1 шілдеде неміс әскерлері қаланы басып алған кезде, 9 мыңға жуық еврей халқы сары белгісі бар лента тағуға мәжбүр болды. 1941 жылдың 15 шілдесінде екі жүз елу зиялы тұтқындалып, екі күннен кейін еврей зиратында қатыгездікпен азаптап, атып өлтірілді. Неміс оккупациялық билігінің ықпалымен украин халқы 1941 жылдың тамызында еврейлердің мүлкін тонап, қарақшылық шабуыл жасады. Юденрат жолдар мен көпірлерді жөндеу және күтіп ұстау, сондай-ақ әскери қоймаларда жұмыс істеу үшін жұмыс күшін ұсынуға міндетті болды. 1941 жылдың желтоқсан айынан бастап жастарды көшеде тұтқындап, жақын маңдағы мәжбүрлі еңбек лагерлеріне жіберді. 1942 жылдың қыркүйегінде Бродиде «Рейнхардт» акциясы басталды, нәтижесінде 300 адам қаза тапты. Екі мың адам Бельжекке депортацияланды, онда олар газ камераларында өлтірілді. 1942 жылдың желтоқсан айында неміс оккупанттары еврей халқын қала ішіндегі геттоға көшіруге мәжбүр етті, онда 1943 жылдың қаңтарында 6000 адам тұрды. 1943 жылы «Рейнхардт» акциясы жалғасты, наурыз және сәуір айларында жақын маңдағы орманды жерлерде мыңдаған адамдар қаза тапты, ал гетто 1943 жылдың 21 мамырында таратылды. 3000-нан астам адам Майданекке депортацияланды, бірақ жүздеген адам геттода қаза тапты. Жасырынғандарды қуып шығару үшін көптеген үйлерге от қойылды.
When German troops occupied the city on 1 July 1941, the Jewish population of some 9,000 was forced to wear an arm band with the yellow badge. Two hundred fifty intellectuals were arrested on 15 July 1941 and shot two days later at the Jewish cemetery after being brutally tortured. Encouraged by German occupation authorities, the Ukrainian population started a pogrom in August 1941, looting Jewish possessions. The Judenrat had to provide labor for repairs and maintenance on the roads and bridges as well as for work in army depots. From December 1941 young people were arrested on the streets and sent to forced labor camps in the vicinity. In September 1942 the Aktion Reinhardt started in Brody, leaving 300 people dead. Two thousand people were deported to Bełżec where they would be murdered in the gas chambers. In December 1942 the German occupiers forced the Jewish population to resettle in a ghetto inside the town, where 6,000 people lived in January 1943. During 1943, Aktion Reinhardt was continued with thousands being killed in the nearby woods in March and April, the Ghetto being liquidated on 21 May 1943. More than 3,000 inhabitants were deported, presumably to Majdanek, but hundreds had already been killed in the Ghetto. Many houses were set on fire to drive out those who had remained hidden there.
Соғыстан кейін
Салқын соғыс кезінде Броди әуе базасы Кеңес Әуе күштері полктеріне қызмет етті, ал қала айқын әскерилендірілді. Қаланың бір бөліктері бүгінге дейін Били Казарма (Ақ казармалар) және Червони Казарма (Қызыл казармалар) деп аталады. Броди тарихы және аудандық этнография мұражайы 2001 жылы құрылды. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Броди Броди ауданының әкімшілік орталығы болды. 2020 жылдың шілдесінде Украинаның әкімшілік реформасы аясында аудан таратылды, нәтижесінде Львов облысындағы аудандардың саны жетіге дейін азайтылды. Броди ауданының аумағы Золочев ауданымен біріктірілді.
During the Cold War, Brody air base served Soviet Air Force regiments, while the city was noticeably militarized. Parts of the city to this day are being referred to as Bili Kazarmy (the White Barracks) and as Chervoni Kazarmy (the Red Barracks). The Brody Museum of History and District Ethnography was founded in 2001. Until 18 July 2020, Brody was the administrative center of Brody Raion. The raion was abolished in July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions in Lviv Oblast to seven. The area of Brody Raion was merged into Zolochiv Raion.