Кіріспе

Миниатюралық портрет салу

Миниатюралық портрет – әдетте гуашь, акварель немесе эмальмен орындалған кішкентай портреттік сурет. Миниатюралық портреттер жарық қолжазбалардағы миниатюралардың техникасынан дамыды және 16 ғасыр элиталарының арасында, негізінен Англия мен Францияда танымал болды. 18 ғасырдың ортасынан бастап Еуропаның қалған бөлігіне тарады, 19 ғасырдың ортасында даггерротиптер мен фотографияның дамуына дейін өте танымал болды. 17 ғасырдың екінші жартысында мысқа боялған шыны эмаль, әсіресе Францияда кеңінен танымал болды. 18 ғасырда миниатюралар акварельмен піл сүйегіне боялды, ол осы кезде салыстырмалы түрде арзан болды. 40 мм × 30 мм сияқты кішкентай өлшемдегі миниатюралық портреттер көбінесе медальондарға, сағаттың ішкі қақпақтарына немесе әшекей бұйымдарына салынып, адамдармен бірге тасымалданатын болды. Басқалары тіреуіштермен жақталып, қабырғаға ілінді немесе тырнақ қораптарының қақпақтарына орнатылды. Францияда да сарайға бағытталған миниатюралардың дәстүрі болды, бірақ бұл 16 ғасырдың ортасында қазіргі заманғы кітаптардың мөлшерімен шамалас үлкен суреттерге шоғырланды, олар әдеттегі мағынада миниатюралар ретінде қарастырылмауы мүмкін. Бұл суреттер немесе түсті суреттер болуы мүмкін және оларды Франсуа Клуэ (шамамен 1510–1572) және оның ізбасарлары жасаған. Ең ерте француз миниатюра суретшілері Жан Клуэ (шамамен 1540 жылы қайтыс болған), оның ұлы Франсуа Клуэ, Жан Перреал және басқалар болды; бірақ олардың портреттік туындылары туралы қазіргі уақытта бізде аз мәлімет бар, бірақ оларға тиесілі көптеген портреттер мен суреттер сақталған. Галлия соғысының қолжазбасындағы (Bibliothèque Nationale) жеті портрет Клуэге жатқызылады; және оларға Пьерпонт Морган коллекциясындағы Маршал де Брисакты бейнелейтін жақсы жұмыс қосылуы мүмкін. Осы суретшілерден кейін Симон Ренар де Сент-Андре (1613–1677) және Жан Котеллді кездестіреміз. Сондай-ақ, Жозеф Вернер (1637–1710) және Росальба Карьера (1675–1757) есімдері де айтылуы мүмкін. Ең алғашқы танымал ағылшын портрет миниатюрист – Николас Хиллиард (шамамен 1537–1619), оның жұмысы стилі жағынан консервативті, бірақ суретшінің мінезіне өте сезімтал болды; оның ең жақсы туындылары әдемі орындалған. Түстер мөлдір емес, ал әсерді күшейту үшін алтын қолданылады, ал суреттер карточкаға салынған. Олар көбінесе қол қойылады және жиі латын тіліндегі ұрандарымен жазылады. Хиллиард біраз уақыт Францияда жұмыс істеді, және ол, мүмкін, 1577 жылы Николас Бельяр деп аталған суретшімен бір адам болған. Хиллиардтың орнын оның ұлы Лоуренс Хиллиард (1640 жылы қайтыс болған) басты; оның техникасы әкесіне ұқсас болды, бірақ батыл, ал оның миниатюралары түстерге бай болды. Айзек Оливер мен оның ұлы Питер Оливер Хиллиардтың орнын басты. Исаак (шамамен 1560–1617) Хиллиардтың шәкірті болды. Питер (1594–1647) Исаактың шәкірті болды. Бұл екі суретші суреттеген бет-әлпеттерге дөңгелектік пен пішін берген алғашқылардың бірі болды. Олар өздерінің ең жақсы туындыларына монограммамен қол қойды және өте кішкентай миниатюраларды ғана емес, сонымен қатар 250 мм × 230 мм өлшемдегі үлкен суреттерді де салған. Олар Англия королі Карл I (1600–1649) үшін оның ескі шеберлердің көптеген атақты суреттерін шағын масштабта көшірген. Сол уақыттағы басқа миниатюристтер арасында Балтазар Гербиер, Джордж Джеймсон, Пенелопа Клейн және оның ағалары болды. Джон Хоскинс (1664 жылы қайтыс болған) осы аттас ұлынан кейін қалды, ол 1700 жылы тірі болғандығы белгілі болды, өйткені оның қолы қойылған және сол күні салынған миниатюра Пирпонт Морган жинағында, Бервик герцогі Джеймс ФицДжеймске бейнеленген. Сэмюэл Купер (1609–1672) Хоскинс ағаның немересі және шәкірті, ол ең ірі ағылшын портрет миниатюристтерінің бірі саналады. Ол көп уақытын Париж мен Голландияда өткізді, ал оның мансабы туралы өте аз мәлімет бар. Оның туындылары өте кең ауқымды және қадірлі, сондықтан оны "кішкентай көлемдегі толық өлшемді туынды" деп атауға болады. Оның пуритандық дәуірдегі ер адамдардың портреттері өмірге адалдығымен және қолға алу шеберлігімен ерекшеленеді. Ол карточкаға, тауық терісіне және пергаментке, сондай-ақ қой еті сүйегінің жұқа бөліктеріне сурет салған. Піл сүйегін қолдану оның заманынан кейін ғана енгізілді. Оның жұмысына жиі алтынмен, әдетте, оның инициалдарымен қол қойылады және жиі күні қосылады. Бұл кезеңдегі басқа миниатюристтерге Богемия королі мен патшайымының балаларының портреттерін салған Александр Купер (1660 жылы қайтыс болды); Дэвид де Гранж (1611–1675), Ричард Гибсон (1615–1690); және Карл Биль Үлкен мен Мэри Биль кіреді. Олардан кейін Герваз Спенсер (1763 жылы қайтыс болды), Бернард Ленс III, Натаниел Хоун және Еремия Мейер сияқты суретшілер келді, соңғы екеуі Корольдік академияның негізімен байланысты белгілі болды.

Дания

Данияда Корнелиус Хойер 18 ғасырдың екінші жартысында миниатюралық сурет салуға маманданған (көбінесе 40 мм × 30 мм немесе шамамен 1 1/2 дюйм, немесе көп жағдайда овал немесе дөңгелек пішінде). 1769 жылы Дания сотының миниатюра суретшісі болып тағайындалды. Ол сондай-ақ бірнеше еуропалық сарайларда жұмыс істеді және үлкен халықаралық беделге ие болды. Оның ізінен Кристиан Хорнеман келді, ол Данияда миниатюралық портреттердің арнайы өнерінің негізгі қолдаушысы болды. Оның ең белгілі туындыларының бірі – 1802 жылғы Людвиг ван Бетховеннің портреті, Бетховен оны ерекше жақсы көрген, мүмкін, себебі ол оны басқа портреттерге қарағанда көріктірек етіп бейнелейді.

Ирландия

Густав Гамильтон (туған ж. 1739, қайтыс болған ж. 1775) Дублиндегі Джордж Лэйндегі Ұлттық өнер және дизайн колледжінде Роберт Уэсттен оқыды, сондай-ақ Дублиндегі Капел-стриттің Сэмюэл Диксонның шәкірті болды, онда ол Диксон жасаған құстар мен гүлдердің төменгі рельефті гравюраларын бояумен айналысты. Ол өзінің миниатюра суретшілігін құрып, кең және сәнді практикаға ие болды, Джон О’Кифф өзінің "Естеліктерінде" айтқандай, жоғары мәртебелі әйелдер оған қамқорлық жасады және "қарындашымен көп ақша тапты". 1765 жылдан 1768 жылға дейін ол Дублиндегі Парламент көшесінде, содан кейін No. 1 Дейм көшесінде, Дублин, шұлықшы Стоктың үйінде, кейін Колледж Грин, Дублин тұрды. Ол 1765 жылдан 1773 жылға дейін Дублиндегі Суретшілер қоғамына миниатюраларын ұсынды. Өліміне аз уақыт қалғанда ол Дублиннің Корк Хилл ауданына көшіп, 16 желтоқсан 1775 жылы 36 жасында қайтыс болды. 18 желтоқсанда Дублиндегі Сент-Вербург шіркеуіне жерленді.

Франция

XVIII ғасырда Николя де Ларгильер, Франсуа Буше, Жан Марк Наттье және Жан Жермен Друаның миниатюралары белгілі; бірақ Франциядағы ең көрнекті суретшілер – швед Питер Адольф Холл, француз Франсуа Дюмон және австриялық Фридрих Генрих Фюгер. Бларенбергтер отбасы салған кішкентай суреттерді көптеген адамдар миниатюра деп санайды, ал кейінірек Пьер Поль Прудхон мен Констанс Майер сияқты француз суретшілері де миниатюралық портреттер жасады. Дегенмен, Францияда ең танымал суретшілер Жан Батист Жак Августин (1759–1832) және Жан Батист Изабей (1767–1855) болды. Олардың Наполеон мен оның сарайының портреттері өте әдемі, және, бәлкім, Августиннен жақсы миниатюра салған француздың өзі де болмаған шығар.

Испания

Портреттік миниатюралар Испания сарайында 15 ғасырдың соңында, Англияның Генрих VII (1485-1509) мен Арагонның Фердинанд (1479-1519) арасындағы саяси одақпен басталды. Бұл одақ 1489 жылғы Медина-дель-Кампо шарты арқылы Арагонның Екатеринасы (1485-1536) мен Англияның Артур ханзадасының (1486-1502) некесін тойлады. Некеге келісім жасауға берілген уәде, жас жұптың зергерлік бұйымдары мен портреттері сияқты сыйлықтар алмасудан басталды. Некеге келісім туралы естелік ретінде жасалған портрет миниатюраларының танымалдылығы осыдан кейін әр сарайда, әсіресе Испанияда тарала бастады. Неке арқылы одақты бекітудің нышаны болған портрет миниатюралары, болашақ күйеу жұбайлар мен олардың отбасылары үшін өте жеке және құнды саналды. Испания және Англия сарайларында портрет миниатюраларын әдетте асыл тастармен безендіріп, немесе оларды жасырып қоятын, немесе кез келген уақытта алып шығып тамашалайтын сәнді қобдықшаларға салып сақтайтын. Испан суретшісі Франсиско Гоя (1746-1828) 1806 жылдан бастап аза тұру және үйлену тойларына арналған портрет миниатюраларын салғаны белгілі. Гояның негізгі техникасы майлы бояу болған, бірақ оған қаламмен салынған миниатюраларға да тапсырыс түскен. 1824 және 1825 жылдар аралығында Гоя піл сүйегіне 40-тан астам миниатюра салған, ал көптеген портрет миниатюрасы суретшілері піл сүйегіне түстерді жақса, Гоя суды қолданып миниатюралардың контурларын жасаған. Гоя өзінің бұл техникасының жаңашыл екенін және 1800 жылдары Англияда Александр Козенз жасаған "кездейсоқ" сиямен жуу техникасынан мүлдем өзгеше екенін айтқан.

Швеция

Антон Ульрик Берндес 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында швед өнерінде маңызды рөл атқарды. Ол шамамен 600 портрет миниатюрасын жасады, сондай-ақ төменгі буржуазия өкілдерінен патша сарайына дейін түрлі тапсырыстарды орындады.

Дисплейлер

Бірнеше мұражайлар түпнұсқа майлы суреттердің кішкентай нұсқаларын көрсетеді, оның ішінде Бостон өнер мұражайы және Астолат қуыршақ үйі сарайы, олар қоғамдық көрмеге шығарылған кезде. Вашингтондағы Ұлттық портрет галереясы, сондай-ақ Лондондағы Виктория және Альберт мұражайы үлкен портрет коллекцияларының арасында көптеген портрет миниатюраларын сақтайды, олардың көпшілігі онлайн көруге қолжетімді.