Кіріспе

Американдық адмирал (1812–1882)

Джон Роджерс (8 тамыз 1812 – 5 мамыр 1882) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы. Ол Америка Азамат соғысында командир болып әскери қызметін бастады, ал соғыстан кейін адмирал дәрежесіне көтерілді.

Ерте өмір және мансап

Роджерс, атақты коммодор Джон Роджерстің ұлы, Мэриленд штатының Хавр-де-Грейс қаласының жанында дүниеге келген. 1828 жылдың 18 сәуірінде Теңіз күштеріне мічман болып қабылданып, қызметке кірісті. Constellation және Concord кемелерінде Жерорта теңізінде атқарылған қызметі оның ұзақ және көрнекті қызмет жолының бастауы болды. Ол Семинол соғыстары кезінде Флоридада Теңіз жаяу әскері мен мортықтар экспедициясына қолбасшылық етті. 1850 жылдардың ортасында ол командир Ринггольдты қызметтен босатып, Солтүстік Тынық мұхитындағы зерттеу және картографиялық экспедицияны басқарды, бұл алыс Шығыс және солтүстік сулар туралы білімді кеңейтуге зор үлес қосты. 1855 жылы командир шеніне көтерілгеннен кейін ол үйленді және Вашингтондағы Теңіз күштерінің Жапония кеңсесінде жұмыс істеуге кірісті, Азамат соғысы басталғанда осы қызметте болды.

Азамат соғысындағы қызмет

Командир Роджерстің алғашқы әскери тапсырмасы 1861 жылғы 20 сәуірде коммодор Луис М. Голдсборомен бірге Госпорт теңіз портына бару болды, онда ол және басқа офицерлер кемелер мен мүлікті Конфедерация қолданудан қалдыруға тиіс болды. Вирджиния Союздан ғана бөлініп шығуын жариялаған еді. Олар келгенде, порты қираған күйде болды, себебі коммодор Маккоули Госпорттағы кемелерді, соның ішінде «Мерримак» кемесін батыруға бұйрық берген, өйткені ол порты қорғауға жарамсыз деп есептеді. Коммодор Голдсборо портыны жою туралы шешім қабылдады, ал командир Роджерс пен инженерлер армиясының капитаны Горацио Г. Райтке құрғақ докты жою міндеті жүктелді. Бірақ, оқшаулау кезінде су оқшаулауды сөндіріп тастағандықтан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Командир Роджерс пен капитан Райт Вирджиния штатының милициясынан генерал Уильям Б. Талияферромен тұтқындалды. Алайда, Вирджиния әлі Конфедерация штаттарына қосылмағандықтан және АҚШ-қа қарсы соғыста болмағандықтан, губернатор Джон Летчер екі офицерді Вашингтонға қайтарды. Содан кейін командир Роджерс Батыс өзендеріне жіберілді, онда ол Батыс флотилиясын ұйымдастырды және батыс өзендеріндегі алғашқы темір кемелер – «Сити» класындағы канонерлік кемелердің құрылысын қадағалады. Оның орнына Капитан Эндрю Хулл Фут келді, себебі Әскери-теңіз күштерінің генерал-майор Джон С. Фремонтпен айналысу үшін жоғары дәрежелі офицер қажет болды. Саванна маңындағы блокадалық операциялардан кейін, ол 1862 жылғы сәуір айында эксперименталды темір кеме «Галена»ның командалық құрамына кірді және Джеймс өзенінде ерекше көзге түсті. Ол «Галенаны», «Монитор» темір кемесін және 90 күндік «Арустук» канонерлік кемесін қамтитын Джеймс өзені флотилиясына басшылық етті. 1862 жылғы мамыр айында Ричмондқа дейін жасалған экспедиция Дрюри Блаффтағы Конфедерацияның нығайтылған бекіністерімен тоқтатылды, Ричмондқа дейін жеті шақырым жетпеді. «Галена» шайқаста алған зардаптар оның «Ол оқтан қорғалмайды екенін көрсеттік» деп есептеуіне және соғыс отында эксперимент жасаудан қанағаттанбауына себеп болды. Содан кейін ол генерал Макклелланның жарым аралдағы науқанына теңізден бомбалау арқылы қолдау көрсетті, Конфедерация күштерінің Потомак армиясының позициясын басып алуына жол бермеді. Джон Роджерс 1862 жылғы 16 шілдеде капитандыққа көтеріліп, «Weehawken» темір кемесінің командалық құрамына кірді. «USS Monitor» кемесін батып кеткен дауылдан сәтті өтіп, Бруклиннен Чарльстонға жеткеннен кейін, ол 1863 жылғы мамыр айында Форт Самтерге шабуыл жасағанда және 1863 жылғы 17 маусымда Конфедерацияның «Атланта» кемесін басып алғанда өзін ерекше көзге түсірді. Соңғысы оған Конгрестің алғысын алып, коммодор дәрежесіне көтерілуіне әкелді. Азамат соғысындағы оның соңғы белсенді қызметі осы болды. Аурудан жазылғаннан кейін, ол «Диктатор» темір кемесінің командалық құрамына кірді. Кеменің жобалау және құрылыс мәселелері оны соғыстың соңына дейін жұмыспен қамтыды, бірақ ол белсендірек лауазымда болғысы келді.

Соғыстан кейінгі мансап

Содан кейін Роджерс коммодор 1869 жылға дейін Бостон әскери-теңіз базасының басшысы болды. 1869 жылдың желтоқсанында контр-адмирал дәрежесіне көтеріліп, Азиялық эскадрильяның қолбасшылығына тағайындалды. 1871 жылы ол Кореяға жасалған АҚШ экспедициясындағы американдық эскадрильяға басшылық етті. АҚШ-қа оралғаннан кейін Маре аралының басшылығын қабылдады, ал кейін 1879 жылдан 1881 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз институтының президенті қызметін атқарды. Контр-адмирал Роджерс 1882 жылдың 5 мамырында Вашингтон қаласында, АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясының бастығы болып қызмет еткен кезде қайтыс болды. Ол Вашингтон қаласындағы Оук Хилл зиратында жерленген.

Есімдес

Роджерстің әкесі – коммодор Джон Роджерс (1772–1838) болды, ал ол әскери-теңіз авиациясын дамытқан командир Джон Роджерстің (1881–1926) әкесі еді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алты кемесі олардың құрметіне «Джон Роджерс» немесе «Роджерс» деп аталып келді.

Отбасы

Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде вице-адмирал болған Уильям Л. Роджерстің әкесі болды. Оның інісі Роберт Смит Роджерс Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында полковник болып қызмет етті және Комодор Мэтью С. Перридің қызы Сара К. Перриге үйленді. Оның шөбересі Джон Август Роджерс (1848-1933) (Роберттің ұлы) 1863 жылы теңіз күштеріне мидшипмен болып қабылданды және 1910 жылы контр-адмирал шенімен зейнетке шықты.

Жалпы сілтемелер

Роберт Эрвин Джонсон, контр-адмирал Джон Роджерс, 1812–1882 жылдары. Анаполис: Әскери-теңіз институты баспасы, 1967 жыл.