Кіріспе
Ортақ мақсат немесе ниетпен жиналған адамдар тобы – көпшілік. Көпшілік – ортақ мақсатпен немесе ортақ ниетпен жиналған адамдар тобы. Мысалдарға демонстрация, спорттық шара немесе қарақшылық (әрекет ететін көпшілік деп аталады) жатады. Көпшілік қарапайым ғана, жұмыстарымен айналысып жүрген көптеген адамдардан да құралуы мүмкін. "Көпшілік" термині кейде жалпы халықтың ең төменгі бөлігін білдіруі мүмкін.
the general phenomenon of crowds
A crowd is as a group of people that have gathered for a common purpose or intent. Examples are a demonstration, a sports event, or a looting (referred to as an acting crowd). A crowd may also simply be made up of many people going about their business in a busy area. The term "the crowd" may sometimes refer to the lower orders of people in general.
Терминология
"Көпшілік" термині кейде адамдар немесе жануарлар жинақтарын атау үшін қолданылатын басқа топ есімдерінен – мысалы, жиын, тыңдаушылар, топ, масса, көшпенділер, халық, бұқаралық, наразылар және қалың жұрт – ажыратылып қарастырылады. Халық пікірін зерттеуші Винсент Прайс масса мен көпшілікті салыстырып, "Көпшілік ортақ сезімдермен біріктіріледі, ал масса – жеке даралықпен оқшауланғандардан тұрады" дейді. Адамдардың әлеуметтануында "мобби" термині қарапайым ғана "өте көп адам" мағынасын білдіреді, мысалы, жұмбақтанған сауда орталығында немесе дүкенде. "Мобинг" сөзі бұрынғыдан көбірек жағымсыз мағынаны білдіреді, зорлық-зомбылықпен байланысты. Жануарлар мінез-құлқында "мобинг" – бір түрдің көптеген өкілдері екінші түрдің ірі өкілін қуып жөнелту үшін бірігіп шабуылдайтын тәсіл. Бұл мінез-құлық көбінесе құстарда байқалады.
Әлеуметтік аспектілер
Әлеуметтік аспектілер жеке адамдар мен топтар тұрғысынан көпшілікті қалыптастыру, басқару және бақылау мәселелерімен айналысады. Көптеген жағдайларда, көпшілікке бақылау жасау мақсаты – көпшілікті белгілі бір көзқарасқа (мысалы, саяси митингтерде) сәйкес келуге ынталандыру немесе зиян келтіру немесе тәртіпсіздікке жол бермес үшін топтарды ұстап тұру болып табылады. Саяси тұрғыдан ұйымдастырылған көпшілікке бақылауды әдетте құқық қорғау органдары жүзеге асырады, бірақ кейде аса ірі немесе қауіпті көпшілікке қарсы әскер күштері де қолданылуы мүмкін. Густав Ле Бонның пікірінше, көпшілікке қатысушы адам саналы түрде ойлау қабілетінің төмендеуі, санасыз мотивтердің күшті болуы, ұқсас бағыттағы сезімдер мен идеяларға оңай ықпалдануы және ұсыныстарды дереу іс-әрекетке айналдыруға бейімділік сияқты белгілі бір қасиеттерге ие болады. Оның ойынша, көпшілік импульсивті, ашушаң, ақылға қонымсыз, дұрыс шешім қабылдауға қабілетсіз және сезімдердің күшеюімен жетеледі. Сондай-ақ, көпшілік қозғалыстың бағыты мен жылдамдығы туралы біртұтас шешімдер қабылдауға қабілетті екендігіне дәлелдер бар, тіпті мүшелерінің азасы ғана осындай шешімдерді қабылдау үшін қажетті ақпаратқа ие болса да. Бірақ барлық көпшілік те тұрақсыз немесе негативті болып келе бермейді. Мысалы, социалистік қозғалыстың басында көпшіліктен жексенбілік киімдерін киіп, көшеде үнсіз жүру талап етілді. Заманауи мысал – Азаматтық құқықтар қозғалысы кезіндегі отырыстар. Көпшілік өздерінің әлеуметтік-мәдени ортасының қалыптасқан идеологиясын бейнелей де, оған қарсы шыға да алады. Олар уақытша қоғамдық қауымдастықтар құру арқылы интеграциялық әлеуметтік функцияларды да атқара алады. Берлонги (1995) көпшіліктің мақсатын анықтау арқылы түрлерін ажыратуға назар аударды. Момбоисс төрт түрлі жүйе жасады: кездейсоқ, дәстүрлі, экспрессивті және агрессивті. Берлонги жиналған халықты көрермен, демонстрант немесе қашқан адамдар деп жіктеді, бұл жиналу мақсатына байланысты. Басқа әлеуметтанушылар көпшіліктің төрт түрін бөліп көрсетті: кездейсоқ, дәстүрлі, экспрессивті және әрекет ететін. Кездейсоқ көпшілік – бұл кофехана сияқты бір орында бейресми жиналған адамдар. Сондай-ақ, дәстүрлі көпшілік – тұрақты жоспарланған іс-шараға, мысалы, шіркеу қызметіне жиналатын адамдар, ал экспрессивті көпшілік – той немесе қоштасу сияқты эмоционалдық сәттерді бөлісу үшін жиналатын адамдар бар. Соңында, ортақ мақсатқа жету үшін бірігіп әрекет ететін көпшілік бар, бұл наразылық немесе тәртіпсіздікке қатысуды қамтиды. Көпшілік белсенді (көпшілік) немесе пассивті (көрермендер) болуы мүмкін. Белсенді топтар агрессивті, қашқыш, иеленуші немесе экспрессивті топтарға бөлінеді. Алайда, ғылыми әдебиеттер паниканың миф екенін көрсетеді, ол көпшілік оқиғаларының нақты себептерін жасыру үшін қолданылады, мысалы, көпшілік апаттары. Иеленуші көпшілік – көптеген адамдар шектеулі ресурстар үшін күрескен кезде пайда болады. Экспрессивті көпшілік – белсенді мақсатпен жиналатын адамдардың кез келген үлкен тобы. Азаматтық мойынсұнбаушылық, рок-концерттер және діни қайта жаңғырулар осы санатқа жатады. және бөлшектік модельдеу және статистикалық физика сияқты әдістермен модельдеуге болады. Осыған ұқсас байқаулар көлік қозғалысы және құмырсқалардың қозғалысы туралы да жасалған.