Кіріспе

Ирландиялық жексенбілік газет, сондай-ақ осы аттас газеттер. The Sunday Independent – Independent News & Media plc компаниясының еншілес компаниясы Mediahuis шығарған ирландиялық жексенбілік газет. Ол Irish Independent газетінің жексенбілік басылымы болып табылады және мазмұны жағынан журнал мен таблоидтың арасындағы жағдайды сақтайды.

Цифрлық архивтер

The Sunday Independent газеті Ирландия газеттерінің мұрағатында және 1959 жылдан 2006 жылғы қазанға дейін Ұлыбритания газеттерінің мұрағатында қолжетімді.

Мазмұны

Газет – жалпы жексенбілік газет, жаңалықтар мен саясатты қамтиды. Ол бес бөлімнен тұрады: Жаңалықтар, Спорт, Бизнес, Мүлік және Өмір салты, сондай-ақ журнал бөлімі де бар. Жаңалықтар тұрғысынан алғанда, газет кең форматты сақтай отырып, соңғы кезде басты беттерде өмір салтына арналған материалдарды көбейтуіне байланысты көп сынға ұшырады. Мақалаларының көбінесе жаңалықтар емес, пікірге бағытталғандығы және сенсациялыққа ұмтылуы да сынға түсті. Газеттің ресми тізімінен гөрі, орталық бағытты газет деп сипаттаған дұрыс. 1980 және 1990 жылдары газеттің бас редактордың орынбасары Энн Харрис болды. 1997 жылы «Магилл» журналында жарық көрген мақаласында газет туралы былай делінген: «Оны сынға алғандар оны жаман мінезді және өзіне ғана қызығушы, ал жақтастары оны жанды және құштар, тоқырап қалған индустриядағы сергітетін жел деп сипаттады». Газет көбінесе «Фианна Фейл» партиясын, әсіресе Берти Ахернді және кейін Брайан Лениханды қолдады, оларға және олардың саясатына арналған мақалалар жазды. Бұл үкіметтің бұрынғы Қорғаныс министрі Уилли О’Диа газетке колонналар жазған. Газетке колонна жазған басқа да саясаткерлердің арасында «Файн Гейлдің» бұрынғы Әділет министрі Алан Шаттер және бұрынғы Лейборист партиясының депутаты Майкл Макнамара бар. Трансгендерлік тақырыптарға арналған мақалалар жиі жарияланады, оларды көбінесе Айлис О’Хенлон, Марк Тайг және Томми Конлон жазады. 2022 жылдың 27 тамызында «Sunday Independent» газетінің кеңсесі алдында трансгендерлік мәселелерді жариялауына наразылық білдіретін митингіні «Trans and Intersex Pride Dublin» ұйымдастырды. «The Sindo» деген лақап атымен танымал газет көп жылдар бойы Уақытша ИРА мен «Синн Фейн» партиясын қатаң сынап келді. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында «Sunday Independent» газеті SDLP саясаткері Джон Хьюмге қарсы болды, газет оны Ульстер юнионистерінің қажеттіліктеріне жеткілікті назар бермейді деп айыптады. «Sunday Independent» газетінің көптеген жазушылары Хьюмды «Синн Фейн» көшбасшысы Джерри Адамспен келіссөздер жүргізгені үшін де сынады, оны Адамс туралы наив екендігін айтты.

Редакциялық саясат

"Sunday Independent" газетінің редакциялық саясатын экономикада еркін нарыққа қолдау көрсету және қарулы республикалық идеологияға қарсы күрес деп сипаттауға болады. Кейбір сарапшылар газеттің саясатын Жаңа оңшылдардың саясатына ұқсас деп бағалайды. "Sunday Independent" сондай-ақ, бәсекелес RTÉ және "The Irish Times" ақпарат құралдарына сынды көзбен қарады, олардың солшыл және ұлтшыл бағыты бар деп есептеді.

Баспада таратылуы

2019 жылы Independent News & Media ABC аудитінен бас тартты.

Кийн жиегі

"The Keane Edge" – Терри Кин жазған, әйелдер әлемі мен сәнді жазатын журналист және Ирландияның бұрынғы Бас судьясы Ронан Киннің әйелінен ажырасқаннан кейін жазған құпия ақпараттар бағаны. Ондағы айыптауларға наразы болған адамдар оны жиі сотқа беріп, қорлаған.

03-ші команда

03 (кейін 04) командасы – 2003 жылы және 2004 жылдың басында "Sunday Independent" газетінде пайда болған жас әйел журналистер тобы. Мақалалар бастапқыда "Тіршілік" қосымшасында жарияланған, бірақ тез арада негізгі бөлімге көшірілді. Олар команда мүшелерінің әдетте өте төмен сапалы, қысқа мақалаларын бір ортақ тақырыпта қамтыды. Дегенмен, олар көбінесе команданың үлкен түсті топтық суретімен бірге, аздап киінген, тіпті кейде жолақсыз түрінде жарияланды. Ақырында бұл рубрика тоқтатылды, бірақ бұрын команда RTÉ One телеарнасының "Open House" шоуында көрсетілді. Олар кейде "Sunday Tribune" газетінің ойдан шығарылған кейіпкері Росс О'Карролл Келлидің қиялындағы бейне ретінде пайда болды.

Лиам Лаулордың өлімі

2005 жылдың 22 қазанында даулы ирланд саясатшысы Лиам Лаулор сенбі күні таңертең Мәскеудің Химки ауданында жол апатқа ұшырап қаза тапты. Оның жүргізушісі де қаза тапты, ал көліктің артқы орындығында отырған әйел жеңіл жарақат алды. 23 қазандағы "Sunday Independent" басылымының бірінші бетінде Сиаран Бёрн, Джоди Коркоран және Ник Патон Уолш жазған мақала жарияланды. Мақалада Лаулордың көлігі Мәскеудің "қызыл шамдар ауданынан" келе жатқаны және полиция әйел жолаушының "жезөкше болуы мүмкін" деген жасөспірім қыз екенін мәлімдеді. Жексенбі күні таралған хабарларға сәйкес, әйел жолаушы 32 жастағы украиналық азамат, Прагада заңгер-хатшы және аудармашы болып жұмыс істеген, ал бұрынғы Ресей сапарларында Лаулор үшін де осындай қызметтер көрсеткен. Мақаланың дұрыстығына байланысты дау жексенбі күні де жалғасты, газеттің сайтындағы мақала (URL арқылы табуға болады), сондай-ақ газеттің бірінші бетінің PDF көшірмесі (әдетте сайтта қолжетімді) алынып тасталды. Дүйсенбі, 24 қазанда Independent Newspapers бас директоры Майкл Денифф RTÉ Radio 1 түскі жаңалықтар бағдарламасында берген сұхбатында хабардың "дәл емес" екенін мойындады және Лаулор отбасына келтірілген қиындық үшін кешірім сұрады. Осы кезде түпнұсқа мақала сайттан толығымен жойылды, ал бірінші беттің PDF көшірмесі сайтта қайта пайда болды, бірақ дау тудырған мақала өшірілді. Сол күні "Sunday Independent" газетінің редакторы Энгус Фэннинг те Лаулор отбасынан кешірім сұрап, қате хабар үшін "толық жауапкершілікті өз мойнына алғанын" айтты. Күндіз бұл хабарға байланысты үлкен наразылық болды, радио бағдарламаларында редактор мен жауапты тұлғалардың отставкаға кетуі немесе жұмыстан босатылуы талап етілді, әйтпесе газетке бойкот жарияланатыны айтылды. 25 қазанда "Обзервер" газеті, оның Мәскеудегі тілшісі Ник Патон Уолш бастапқы мақаланың авторларының бірі болған, мақалада "айқын қателіктер" болғанын мойындап мәлімдеме жасады (сондай-ақ, әйелдің жезөкше екенін мәлімдеді), келтірілген қиындық үшін кешірім сұрады және мақаланы өз сайтынан алып тастады. Сонымен қатар, Патон Уолш "Sunday Independent" мақаласын жазуға "қатыспағанын" мәлімдеді. Патон Уолш "Sunday Independent" газетінің редакторы сенбі күні оған хабарласып, Лаулордың қайтыс болғаны туралы хабарларды растауға көмектесуін сұрапты. Патон Уолш полиция өкілімен сөйлескенін және олардың жаңалық бөліміне осы адаммен болған үш әңгіменің мазмұнын ғана жеткізгенін айтты, сонымен қатар "қыздың жезөкше болуы мүмкін" екенін ескерткенін қосты. 26 қазанда аудармашы Джулия Кушнир өзінің жезөкшелікпен айналысқандығы туралы қате ақпарат жариялаған газеттерден кешірім сұрап, газеттер келіспесе, зиянды өтеу үшін сотқа жүгінетінін мәлімдеді. Бұл оқиға Ирландияда баспасөз стандарты туралы пікірталас тудырды, Лейборист партиясының сенаторы Кэтлин О'Мира баспа құралдарындағы стандарттарды бақылау үшін Баспа Кеңесін құруды ұсынды. Сол кездегі Әділет министрі Майкл Макдауэлл Лаулордың өлімі туралы баспасөз жариялаған материалдардың "өте қорлаулы, қатыгез және негізсіз" екенін, ал осындай өлімнен кейінгі жағдайлармен күресу үшін жала жабу жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Ол тиісті баспасөз шағымдар кеңесін құру үшін заң жобасы әзірленіп жатқанын айтты. 2006 жылдың 10 маусымында Irish Times газеті Кушнирдің The Observer, Sunday Independent, Sunday Tribune, Sunday World, Irish Sunday Mirror және Irish Independent газеттерін соттауға ниеттенгенін хабарлады. 2007 жылдың 6 қарашасында төрт ирланд газеті Кушнирге жала жабу үшін жалпы сомасы 500 000 евро көлемінде өтемақы төлеуге келісті. "Observer" газеті бұған дейін жала жабу ісі бойынша шамамен 100 000 евро төлеген болатын.

Сержант Тания Коркоранның өлімі

"The Sunday Independent" газеті 2007 жылдың наурыз айында тағы да бір қырқыс дау тудырды, газеттің бірінші бетінде Гарда сержанты Тания Коркоранның босану кезінде қайтыс болғаны туралы хабар жарияланды. Тақырыпта сержант Коркоранның ЭРУ Гардасының әйелі екені, ал ол Аббейлара қоршауында қаза тапқан адамға соққы бергені айтылды, бұл оның достары мен туыстарын өте қатты ашуландырды.

Пэт Финукайн туралы дау

Газетті өлтірілген адвокат Пэт Финукайнның туыстары Финукайнның Уақытша ИРА мүшесі болды деген күдіктер бойынша сотқа берді. Финукайн 1980 жылдары бірнеше маңызды адам құқығы ісінде Ұлыбритания үкіметін сәтті шалқалатқандығы үшін танымал заңгер еді. Ол Белфасттағы үйінде үш баласы мен әйелімен бірге тамақ ішіп отырғанда, оған он төрт рет оқ атылды, ал әйелі оқтан жараланды. Оның өлтірушісі – «Ольстер қорғаныс қауымдастығының» (ОҚА) мүшесі және Кен Баррет есімді құпия хабаршы болды. Стивенс баяндамасы Пэт Финукайнның ешқашан Уақытша ИРА мүшесі болмағанын және оның өлімі ОҚА мен Корольдік Ольстер полициясының қызметкерлері арасындағы сыбайлас жемқорлықтың нәтижесі болғанын анықтады. Газетті Финукайнның туыстары газеттің қауіпсіздік жөніндегі тілшісі Джим Кусактың сөздері мен Unionist жазушысы Рут Дадли Эдвардстың «Финукайнның түрлі туыстары, достары, таныстары мен клиенттері» адамдарды өлтірді деген пікірі үшін сотқа берді. Газет Финукайн отбасына ресми кешірім сұрауға мәжбүр болды. «The Phoenix» саяси журналы «Sunday Independent» газетінің абыройсыздыққа қатысты сот ісінен 500 000 евро тұрақтанған шығын мен сот шығындарына жұмсалғанын хабарлады.

Берти Ахернді қолдау

Газет 2007 жылғы Ирландияның жалпы сайлауында Берти Ахернді күшті қолдады және Махон трибуналындағы оның қарастырылуы кезінде де қолдауын жалғастырды. Эоган Харрис және Брендан О'Коннор бағанашылары Ахернді қолдау бойынша ерекше белсенділік танытты. 2007 жылдың тамызында Ахерн Харристі Сенатқа тағайындады. Ахернді қолдағанмен қатар, газет Таоишиг Брайан Коуэнге де қатысты қатты сын айтты. Джоди Коркоран мен Дэниел Макконнелл жазған бірнеше алдыңғы бет мақалалары оны 2007 жылғы мамырдағы сайлаудан бері экономиканы тиімсіз басқарды деп айыптады. Макконнеллдің соңғы мақалаларына сәйкес, Коуэн "Sunday Independent" газетінің ақпараттық сұраныстарын бірнеше рет қабылдаудан бас тартты.

Отбасылық байланыстар

The Sunday Independent басылымдағы көптеген туыстық байланыстармен ерекшеленеді. Энн Харрис қазір "Sunday Independent" газетінің редакторы, оның қызы Констанс Харрис газетте сән жазушысы ретінде жазады. Энн Харрис – газеттің пікір колоннисі Эоган Харристің бұрынғы әйелі және ол бұрынғы Sunday Independent редакторы, марқұм Энгус Фэннингтің серіктесі болды, ал оның ұлы Дион Фэннинг футбол жайлы спорт жазушысы ретінде газетке жазады. Фэннингтің тағы бір ұлы Эван да газетке жазады, ал оның жүрегі туыс Брендан Фэннинг регби тілшісі. Сара Кейден мен Брендан О'Коннор, әйел мен күйеуі, екеуі де колоннашылар; алайда, олар екеуі де "Sunday Independent" газетінде жұмыс істеп жүрген кезде танысқан. Шейн Росс – "Sunday Independent" газетінің бұрынғы бизнес редакторы, оның орнын күйеу баласы Ник Уэбб басты. Иронияға орай, Росс ирланд компанияларындағы туыстық қатынастарды, жемқорлықты және нашар өнімділікті жиі сынаған, әсіресе Смурфит отбасының Smurfit Group ішіндегі ықпалын, олардың акциялары азшылықта болса да. Компания акциялары биржада тіркелгеніне қарамастан, бас компания Independent News and Media бас директоры ретінде әкесі ең ірі акционер және төраға Тони О'Райли болған Гэвин О'Райлиді тағайындады. INM акцияларының құны құлдырағаннан кейін Гэвин О'Райли бас директор лауазымынан босатылды, ал Денис О'Брайен ең ірі акционер атанды.

INM plc қолдауымен және Денис О'Брайен

Independent тобы жиі О'Райли отбасының, әсіресе INM plc бас тобының бизнес мүдделерін қолдады деп айыпталады. Шейн Росс, бизнес редакторы және колумнист, әсіресе Independent News and Media және оның ең ірі акционері Тони О'Райлидің жұмысын бірнеше рет мақтады және INM акцияларының құлдырауы мен борышты қайта құрылымдау туралы пікір білдіруден бас тартты. Денис О'Брайен, керісінше, сын пікірлеріне жиі ұшырады, әсіресе оның бизнес қызметі О'Райли отбасымен қайшылыққа тап болған кезде. 2001 жылы Eircom-ды бақылау үшін сол кездегі ең ірі акционер Тони О'Райлимен болған шайқаста Sunday Independent О'Брайенге сатудың сөзсіз екенін жазды, "Жұмысшы үлестерін таңдау тресі (ESOT) өз позициясын анық көрсетті: Дениске қарағанда өлгені жақсы. Егер олар осы бағытты ұстанып қалса, оған Eircom-ды басып алу үшін қажетті дауыс жинауға мүмкіндік болмайды. Мүгедектік тұйықталып тұр. Ал егер Валентия Денисті ең жоғары бағамен сатып алса ше? Әлі мүмкін емес, бірақ мүмкін. Сэр Энтони Eircom үшін ақымақ баға төлемейді". 2002 жылы "INM басқармасына арналған қиын сұрақтар" деп аталатын мақалада Тони О'Райлиді Шейн Росс "асыл рыцарь" деп атады, ол акционерлерге тарихи акция бағасының көрсеткішін және "жақсы дивидендтерді" еске салды, сонымен қатар "Irish Times" газетінің жақсы жарияланған қиындықтарына" сілтеме жасап, "Belfast Telegraph" газетіне жұмсалған 400 миллион евро туралы пікірден бас тартты. 2006 жылы ол "жаһандық стратегиямен қамтамасыз етілген табыстылық" туралы жазды және О'Райлиге құрметпен сілтеме жасады: "INM табысының жаһандық табиғаты оның күшті жағы екені сөзсіз бе? Тони О'Райли болашақ трендтерді алдын ала болжау арқылы географиялық аймақтарды мақсат етіп, таңғажайып шеберлікті пайдаланды". Денис О'Брайен жиі жаңалықтарға айналып жүрсе де, "Sunday Independent" газетінде оның бизнес қызметі "Independent News Media" басылымымен келіспеген кезде оған ерекше көңіл бөлінген. Денис О'Брайен Independent Group-тің жариялануында бейтараптылықты байқады және 2003 жылы Гэвин О'Райлиге жазған хатында "Мен үшін, Independent News және Media соңғы жеті жыл бойы менің беделімді жоюға тырысты. Менің жеке және іскерлік істерімді жариялаған "Sunday Tribune", "Sunday Independent", "Irish Independent" және "Evening Herald" газеттері абыройымды қатты зақымдады, әйелім Кэтрин мен отбасымның эмоционалдық күйзелісін де айтпадым. Мен сенің өзіңнің де, отбасыңның да осындай шабуылдан аман қалуы мүмкін екеніне күмәнданамын". Осыдан кейін О'Брайен INM plc-де үлкен шығынға байланысты жеке үлесін құра бастады және 2007 жылы О'Брайен O'Reilly басқаруын сынға алған кезде Шейн Росс Денис О'Брайенді диссидент акционер деп атады және оны INM корпоративтік басқаруына қатысты сын баяндамаға байланысты "тұрақсыздану стратегиясын" іске қосуда айыптады. Росс сыншыларды "адамдық марионеткалар" деп сипаттады және О'Райлидің басқаруындағы акция бағасын мақтады және "жақсы болашаққа" үміттенді. "Тәуелсіз газеттердегі акционерлер ешқашан жақсы болған емес. Сәрсенбіде оның акциясы 3,66 евроға, ең жоғары бағасына жақын болды. Соңғы жылы ол Ирландия индексінен жақсырақ орындады. Акционерлердің пошта жәшіктеріне рекордтық дивиденд түседі. Акциялардың кірісі 3,5 пайызды құрайды. Болашақ жарқын көрінсе, өткені - таңғажайып. 1973 жылы О'Райли компанияны басқарып алған кезде Индо акцияларына 1000 евро салған кез келген акционердің қазір 580 000 евросы болады". "Мальталық адамның сэр Энтони О'Райлиге деген жеке ренішінің қайдан келгеніне қарамастан, осы демалыс күні оған алғыс білдірейік. Ол бізге, акционерлерге, нақты таңдау жасады. Біз оған айқын үкім шығардық. Ойын алаңын бос қалдырыңыздар". Росс мақала жазғаннан кейін акциялар бағасы құлдырап, компания қайта құрылды, Росс бағанында қосымша пікірлер жоқ. 2009 жылы Гэвин О'Райлиге телефон арқылы сөйлескенде, О'Брайен, ол кезде INM-нің 26% акционері, О'Райлидің компанияны басқаруын сынға алды және бірқатар ультиматумдар шығарды және орындалмаса, кезектен тыс жалпы жиналысты шақырамын деп қорқытты. О'Брайеннің сын-пікірлері күшейіп, оның орынына О'Райлиге қарсы: "Мен сені және әкеңді жоямын және бәрін де жоямын" деген қатер төніп тұрды.