Кіріспе

Айдан Жерге жететін жарық – Ай жарығы, ол негізінен Күн сәулесінен (аздаған жер жарығынан) Ай бетінен шағылысқан нұрдан құралады, Күн сәулесінің Ай бетіне тиетін бөліктерінен.

Тарих

Ежелгі грек философы Анаксагор "күн айға жарық береді" екенін білген.

Жарықтандыру

Айдың жарығының қарқындылығы ай фазасына байланысты күрт өзгереді, бірақ тіпті толық ай да әдетте 0,05–0,1 люкс шамасында жарық береді. Егер толық ай перигейге жақын болса ("суперай"), және тропиктерден жоғарғы нүктеде қараса, жарықтандыру 0,32 люкске дейін жете алады, яғни Ай бетінен түскен күн сәулесінің бар болғаны 13,6% қайтарылады. Айдың жарығы Жер бетіне жету үшін шамамен 1,26 секунд уақыт керек. Жер атмосферасында шашыраған Ай жарығы, әдетте түнгі аспанның жарықтығын арттырып, әлсіз жұлдыздар мен фон арасындағы контрасты төмендетеді. Сондықтан көптеген астрономдар толық ай кезінде байқау жүргізуден жаңылғанды жөн көреді.

Фольклорлық

Халық аңыздарында ай жарығы кейде зиянды әсер етеді. Мысалы, белгілі бір түндері толық Айдың жарығында ұйықтаған адам қасқырға айналады деп есептелген. Айдың жарығы ақыл-есі дұрыс емес адамдардың жағдайын нашарлатады деп ойлаған, ал ай жарығында ұйықтаған адам соқыр немесе ақылсыз болып қалуы мүмкін. Никталопия (А витаминінің жетіспеуінен туындаған түнгі соқырлық) тропиктерде ай жарығында ұйықтағаннан пайда болады деп саналған. "Ай соқырлығы" - жылқылардың рецидивті увеитінің атауы. Қазір ай жарығы бұл аурудың себебі деп есептелмейді. XVI ғасырда үңгірлерде табылған жұмсақ ақ әктас шөгіндісінің Ай сәулелерінен пайда болады деп ойлаған.

Өнер

2008 жылы Кэти Патерсон "Ай сәулесін имитациялайтын шам" деген туынды жасады.