Кіріспе
Түрік ван – бұл жартылай ұзын түкті, стандартталған үй мысығының тұқымы, ол Ұлыбританияда қазіргі Түркияның әртүрлі қалаларынан, әсіресе оңтүстік-шығысынан алынған мысықтарды іріктеп өсіру арқылы қалыптастырылған. Бұл ірі тұқымдардың бірі және түсі тек бас пен құйрыққа ғана шоғырланған, ал қалған денесі ақ түсті «ван үлгісімен» (тұқымның атымен аталған) ерекшеленеді. Бұл атау түрік тілінде «ван кедиси» (екі сөз) деп аталатын жергілікті ван мысығымен шатастыруға оңай болады. Басқа тіркелімдерде толығымен ақ мысықтар сапалы деп есептелмейді, сондықтан оларды өсіруден жаңылдырады. Олардың құлақтары нашар еститін болуы мүмкін, бұл көптеген ақ түсті жануарларға тән кемшілік. 1955 жылы екі британдық фотограф, Лора Люшингтон мен Соня Хэллидей, Түркия Туризм министрлігінің тапсырмасымен Түркияда болып, онда ешқандай туыстық байланысы жоқ екі мысықты алды. Люшингтон оларды Англияға алып келіп, көбейтуге рұқсат берді. Ұрпақтары ата-аналарына ұқсас – қара құйрығы мен басы бар, әккі ақ болған кезде, ол стандартталған тұқымды құруға кірісті, бастапқыда «түрік мысығы» деп аталды, кейін «түрік ван» деп өзгертілді және британдық мысық ұйымдарынан мойындау алды. Люшингтон «үш анық буын» стандартына сәйкес көбейту мақсатымен тағы бір жұп іздеу үшін Түркияға оралды. «Түрік ван» атауы неліктен таңдалғаны және 1955 жылғы алғашқы мысықтардың бірі неліктен «Ван Искендерун Гузелли» деп аталғаны әлі де белгісіз. 1955 жылы құрылған жұп туралы Люшингтон 1977 жылы былай деп жазды: «1955 жылы Түркияға саяхаттағанда мен ван мысықтарының жұбын алдым және оларды Англияға әкелуге шешім қабылдадым. Сол кезде көлікпен және көбінесе кемпингте саяхаттадым. Олардың жақсы жағдайда аман қалғаны олардың тұқымының қиын жағдайларда бейімделу қабілеті мен ақыл-ойының жоғары екенін көрсетті. Тәжірибе көрсеткендей, олар тұқымдық белгілерін толық сақтайды. Олар сол кезде Ұлыбританияда танымал емес еді және олардың ақылды әрі сүйкімді үй жануарлары екендігіне байланысты, мен тұқымды орнатуға тырысуды және оны Ұлыбританияда GCCF ресми түрде мойындатуды шештім». 1979 жылы (АҚШ-та 1985 жылы) атауы түрік аңгора мысығынан (бастапқыда жай ғана аңгора деп аталған) жақсырақ ажырату үшін «түрік ван» деп өзгертілді.
blockquote|I was first given a pair of Van kittens in 1955 while travelling in Turkey, and decided to bring them back to England, although touring by car and mainly camping at the time – the fact that they survived in good condition showed up the great adaptability and intelligence of their breed in trying circumstances. Experience showed that they bred absolutely true. They were not known in Britain at that time and, because they make such intelligent and charming pets, I decided to try to establish the breed, and to have it recognised officially in Britain by the GCCF. the name was changed in 1979 in the UK (1985 in the US) to Turkish Van to better distance the breed from the Turkish Angora cat (originally called simply Angora,
The coat on a Turkish Van is considered semi long haired. The coat begins short at birth and grows in gradually over a period of three to five years, so that the kittens may be short haired in appearance, with thin tails, but as they mature, the fur on the chest will fill out, and the tail will thicken into a full brush tail. The tail does not shed hair or change according to the season, but remains long and full. The ears remain feathered with fur, so that even with its summer coat, the Van looks soft and fluffy. did find that the Turkish Vans in their research showed higher than average tendencies towards fearfulness, aggression towards humans, as well as a lower stress tolerance (notable excessive grooming and litter box problems), and lower sociability to humans and cats. Curious, Turkish Vans want to be with their owner participating in whatever is happening, and so they may follow a person from room to room. Turkish Vans do well in a single pet household and don't seem to suffer much from separation anxiety. When put in a home with other cats, they much prefer being around other Turkish Vans. Dogs can be no problem as long as they are introduced properly and patiently.
Түрік ванның жүні жартылай ұзын деп есептеледі. Жүні туған кезде қысқа болып басталады және үш-бес жыл бойы біртіндеп өседі, сондықтан кішкентайлар сырттан қарағанда қысқа жүнді, жұқа құйрықты болуы мүмкін, бірақ олар жетілген сайын кеудесіндегі жүні толығады, ал құйрығы қалыңдап, толық қылқанды құйрыққа айналады. Құйрығы жыл мезгіліне қарай түсірілмейді және өзгермейді, ұзын әрі толық болып қалады. Құлақтарындағы жүні әрқашан қалады, сондықтан тіпті жазғы жүнімен де ван жұмсақ және көмкергендей көрінеді. Зерттеулер көрсеткендей, түрік вандарының зерттеулерінде қорқынышқа, адамдарға қарсы агрессияға бейімділік деңгейі орташадан жоғары, сондай-ақ стресске төзімділігі төмен (көп мөлшерде күтім жасау және құм қораптарымен проблемалар) және адамдар мен мысықтарға әлеуметтік қарым-қатынасы төмен. Қызығушылық танытып, түрік вандары иесімен бірге болуды және болып жатқан оқиғаларға қатысуды жақсы көреді, сондықтан олар адамды бөлмеден бөлмеге еріп жүруі мүмкін. Түрік вандары бір үй жануарларының отбасында жақсы өмір сүреді және ажырасудың қасіретінен көп зардап шекпейтін сияқты. Егер басқа мысықтармен бірге бір үйге орналастырылса, олар басқа түрік вандарымен бірге болуды артық жақсы көреді. Иттерге дұрыс және шыдамдылықпен таныстырылса, ешқандай проблема туындамайды.
blockquote|I was first given a pair of Van kittens in 1955 while travelling in Turkey, and decided to bring them back to England, although touring by car and mainly camping at the time – the fact that they survived in good condition showed up the great adaptability and intelligence of their breed in trying circumstances. Experience showed that they bred absolutely true. They were not known in Britain at that time and, because they make such intelligent and charming pets, I decided to try to establish the breed, and to have it recognised officially in Britain by the GCCF. the name was changed in 1979 in the UK (1985 in the US) to Turkish Van to better distance the breed from the Turkish Angora cat (originally called simply Angora,
The coat on a Turkish Van is considered semi long haired. The coat begins short at birth and grows in gradually over a period of three to five years, so that the kittens may be short haired in appearance, with thin tails, but as they mature, the fur on the chest will fill out, and the tail will thicken into a full brush tail. The tail does not shed hair or change according to the season, but remains long and full. The ears remain feathered with fur, so that even with its summer coat, the Van looks soft and fluffy. did find that the Turkish Vans in their research showed higher than average tendencies towards fearfulness, aggression towards humans, as well as a lower stress tolerance (notable excessive grooming and litter box problems), and lower sociability to humans and cats. Curious, Turkish Vans want to be with their owner participating in whatever is happening, and so they may follow a person from room to room. Turkish Vans do well in a single pet household and don't seem to suffer much from separation anxiety. When put in a home with other cats, they much prefer being around other Turkish Vans. Dogs can be no problem as long as they are introduced properly and patiently.
Генетика
Түрік ван генетикалық мәселелерден көбінесе бос және оның денсаулығы ерекше. Түрік ангорасынан айырмашылығы, түрік ванның есіту қабілетімен байланысты мәселелері жоқ. Бұл тұқымның көз түсінің әртүрлілігі генетикалық тұрғыдан ақ дақты факторға байланысты, бұл осы тұқымның ерекшелігі. Ақ дақты фактор – пибалд генінің өрнектелуінің өзгермелілігі, ол ең төменгі деңгейден (1), мысалы, көк көзді мысықтарда құйрығының ұшы ақ болғанда, ең жоғары деңгейге (8–9) дейін өзгереді, бұл Ван өрнегі бар мысыққа алып келеді, онда түсті белгілер ақ фонның шамамен 20% -ын құрайды, ал ақ фон тұқымның 80% -ын жабады. Егер екі мысықты бірдей ақ дақтылық деңгейімен шағылыстырса, олардың ұрпақтары да сондай дәрежеде дақты болады. Ван өрнегі бар түрік вандары есіту қабілетінің жоғалтуына бейім емес, себебі олардың фенотипі Ван өрнегі (Sv) жартылай доминантты генімен байланысты. Қатты ақ түрік ангоралары ақ түсті (W) эпистатикалық (жасыратын) доминантты генді тасымалдайды, ол ақ түс, көк көз және көбінесе есіту қабілетінің жоғалтуымен байланысты. Түрік ван тұқымының барлық ақ мысықтары осы генді бөлісе алады. Үш түрлі мысықтың көз түсі сары, көк немесе әртүрлі болуы мүмкін. Есіту қабілетінің жоғалтуы негізінен екі көк көзі бар ақ мысықтармен байланысты.