1936 жылғы Альберта провинциясының «әл-ауқат куәліктері» және олардың тағдыры

Кіріспе

1936 жылы Альберта әлеуметтік несие партиясы Канаданың Альберта провинциясы үкіметін басқарды және Ұлы депрессияның салдарынан шығу үшін өркендеу сертификаттарын енгізді. Премьер-министр Уильям Аберхарттың үкіметі 1935 жылғы провинциялық сайлауда осы жобаның арқасында ішінара билікке келді. Аберхарт сайлауалды бағдарламасында уәде бергендей, сертификаттар жалпы халыққа таралмады, керісінше, провинциялық қоғамдық жұмыстар жобаларында жұмыс істегендерге жалақы төлеуге қолданылды және муниципалитеттермен жасалған арнайы келісімдер арқылы айналымға шығарылды. Бұл сертификаттар техникалық түрде ақша болмаса да, әрқайсысы бір долларлық номиналда бағаланып, мерзімі біткенде немесе бағдарлама барысында белгілі күндері 1 канад долларына айырбастауға болатын. Басқа сертификаттардың құны 5 долларға тең болды. 1936 жылдың тамызында 239 000 долларлық құнды қағаз шығарылды. Бағдарламаның мақсаты – шығындарды ынталандыру және ақша айналымын қамтамасыз ету болды. Осы мақсатта сертификаттарды жинақтауға тыйым салынды, себебі сертификат иесі сертификаттың жарамдылығын сақтау үшін әр апта сайын сертификаттың арт жағына 1 центтік марка жабыстыруға міндетті болды. Сөйтіп, адамдар апта сайын сертификаттарын жұмсауға ынталандырылды, бір проценттік салықты көп төлеуден қашу үшін. Бағдарламаның күтілгенідей, сертификат иелері апталық жарамдылық мерзімі біткенге дейін сертификаттарды жұмсау арқылы марка сатып алу және жабыстырудан аулақ болуға тырысты. Сильвио Гезельдің инновациясы болған бұл маркалық құжат, Аберхарттың ұстазы, әлеуметтік несиенің негізін қалаушы майор С.Н. Дугластың теорияларының бір бөлігі емес еді. Маркалардың қиындығы мен шығыны сертификаттарды халық арасында танымал етпеді. Жағдайды нашарлатып, кішкентай, желімделген пошта маркалары (қалыптыдан кіші) тез түсіп қалатын. Тағы бір мәселе – бұл ерекше валютаны қабылдайтын сатушыны табу болды. «Армия және Әскери дүкендер» желісіндегі дүкендер басқа саудагерлер қабылдамайтын жағдайда осы валютаны қабылдады. Кереметі, үкімет өзі салық төлеу үшін осы валютаны қабылдамады. Банкноттарды шығарылғаннан кейін екі жыл өткен соң, 104 марка жабыстырылған кезде айырбастауға болады деп жоспарланған. Бірақ бағдарлама бір жылдан кейін тоқтатылды. Банкноттарды канад валютасына айырбастау үшін үкіметке қайтаруға болады. Альбертаның өркендеу сертификаттары ешқашан «Дүниежүзілік қағаз ақшаның стандартты каталогында» тізімделмеген.

In 1936, the Alberta Social Credit Party led government of the Province of Alberta, Canada, introduced prosperity certificates in an attempt to alleviate the effects of the Great Depression. Premier William Aberhart's government had won power in the 1935 provincial election partly on the scheme. The certificates were not issued to the general public as Aberhart had promised in his election platform but instead were used to pay relief workers on provincial public works projects and were put into circulation via special agreements with municipalities. Although not technically money, each certificate was marked with a value of one dollar, and redeemable for $1 Canadian at the end of its life or on certain dates during the course of the program. Other certificates were in the amount of $5. $239,000 worth of scrip was issued in August 1936. A goal of the program was to encourage spending and circulation of the spending power. To achieve this, hoarding of the certificates was discouraged by requiring the holder to affix to the back of a certificate a 1¢ stamp every week for the certificate to maintain its validity. Thus people were encouraged to spend whatever certificates they had each week, to avoid having to make too many payments of the one percent tax. As the program intended, possessors of the certificates tried to avoid having to purchase and affix the stamps, by spending the certificates before the week's validity expired. This stamp scrip, innovated by Silvio Gesell, was not part of the theories of Aberhart's mentor, social credit founder Major C. H. Douglas. The hassle and expense of the stamps made the certificates unpopular with the public. To make matters worse, the tiny gummed postage style stamps (smaller than ) were prone to falling off. Another issue was finding a seller who would accept the unusual currency. The Army & Navy Stores, a chain of department stores, accepted the currency when some other merchants would not. Oddly, the currency was not accepted by the government itself for payment of taxes. The notes were intended to be redeemed after two years of issue, when 104 stamps would have been affixed. But the program was cancelled after only about one year. The notes could be returned to the government for redeeming in Canadian currency. Alberta's prosperity certificates have never been listed in the Standard Catalog of World Paper Money.