Ситка елі (Odocoileus hemionus sitkensis) – Аляскадан шыққан, қаңқасы қара түсті бұланның кіші түрі. Суда жақсы жүзеді, жазда қызыл-қоңыр, қыста сұр болады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ситка еліктері немесе Ситка қара құйрықты еліктері (Odocoileus hemionus sitkensis) – бұл жалпы еліктердің (Odocoileus hemionus) бір түрі, колумбиялық қара құйрықты еліктерге (O. h. colombianus) ұқсас. Олардың аты Аляскадағы Ситка қаласынан шыққан, оларды сика еліктерімен шатастыруға болмайды. Орташа салмағы шамамен 45-68 кг, Ситка еліктері басқа елік түрлеріне қарағанда кішірек болады. Жазда қызғылт қоңыр түсті, тамыздың ортасынан соңына қарай олардың терісі сұр қоңыр түске өтеді. Олар жақсы жүзуге жарайды, кейде аралдар арасындағы терең су жолдарынан жүзіп өтеді. Олардың орташа өмір сүру ұзақтығы 10 жылға жуық, бірақ кейбіреулері 15 жасқа дейін өмір сүргені белгілі.
Subspecies of deer
The Sitka deer or Sitka black tailed deer (Odocoileus hemionus sitkensis) is a subspecies of mule deer (Odocoileus hemionus), similar to the Columbian black tailed subspecies (O. h. colombianus). Their name originates from Sitka, Alaska, and it is not to be confused with the similarly named sika deer. Weighing in on average between , Sitka deer are characteristically smaller than other subspecies of mule deer. Reddish brown in the summer, their coats darken to a gray brown in mid to late August. They are also good swimmers, and can occasionally be seen crossing deep channels between islands. Their average lifespan is about 10 years, but a few are known to have attained an age of 15.
Тұрғылықты жері мен тіршілік үлгілері
Ситка бұғылары Британ Колумбиясының солтүстігі және Алясканың оңтүстік-шығысындағы жаңбырлы орманды мекендейді. Олардың табиғи таралу аймағы Аляскадағы Александр архипелагы және Якутатқа дейінгі жағалау құрлығын қамтиды. Сонымен қатар, олар 1890 жылдары Хайда Гвайи (Королева Шарлотта аралдары), 1917-1923 жылдары Принц Уильям шығанағы, 1924 және 1930 жылдары Кодиак аралдары архипелагы, 1924 жылы Якутат және 1950 жылдары Скагвей мен Хейн аймақтарына әкелінді. Ситка бұғылары мекендеу ортасына байланысты көшпенді немесе тұрақты болуы мүмкін; бірақ қыс айларында олар негізінен 1500 футтан (457 м) төмендегі ескі немесе жасы аралас орманды өсімдіктерде қоныстанады, Кодиак аралының оңтүстік екі бөлігінен басқа, онда орман өспейді. Қызысу маусымы қарашаның ортасында жетеді, ал күмісқұйрықтар мамыр айының басында туады. Бұғылардың салмағы дейін, ал аналықтарының салмағы дейін жетеді.
Sitka deer inhabit the coastal rainforests of northern British Columbia and southeastern Alaska. Their natural distribution included the Alexander Archipelago in Alaska and the adjacent mainland coast north to Yakutat. They were also introduced to Haida Gwaii (Queen Charlotte Islands) in the 1890s, Prince William Sound during 1917–1923, the Kodiak Island Archipelago in 1924 and 1930, Yakutat in 1924, and the Skagway and Haines area during the 1950s. Sitka deer can be both migratory and residential depending on their habitat; but during winter, they primarily reside in old or mixed age forest growth below 1500 feet (457 m), except on the southern two thirds of Kodiak Island, where forest cover is absent. The rut peaks in mid November and fawns are born in early June; they weigh Bucks can weigh up to and does can weigh .
Диета
Ситка еліктері негізінен жасыл өсімдіктермен қоректенеді. Бірақ Алясканың суық қыстарында олар ағаш тәрізді өсімдіктер мен лишайниктерді де жейді. Ситка еліктерінде жоғарғы тіс қатары болмайды, және олар өсімдіктерді жоғарғы және төменгі азу тістері арасында ұнтақтап қорытады. Барлық Odocoileus түрлері – қайталап қорытатын жануарлар, олардың төрт бөлімді асқазаны бар, ол тамақты "қайта шайнауға" мүмкіндік береді және целлюлозаны ыдырататын бактерияларды қамтиды. Осы бактериялар өте ерекше болғандықтан, олар жаңа материалды қорытуда үлкен қиындыққа тап болады және ішектері тамаққа толы болса да аштықтан өледі. Ситка еліктері өз ортасына тән бірнеше өсімдіктер мен балдырларды жейді, олардың ішінде "Қызыл алдер" (Alnus rubra), "өрт шөбі" (Chamaenerion angustifolium), "қонышқұмар" (Taraxacum officinale), "иіссіз қабақ" (Lysichiton americanus), "елен жүрегі" (Maianthemum dilatatum), "бөріқарақат" (Rubus spectabilis) және "көпірлі ламинария" (Nereocystis luetkeana) бар. Ситка еліктері мүмкіндік болғанда үй шаруашылығында өсірілген өсімдіктермен де қоректенеді, олардың ішінде алма ағаштары, шие ағаштары, өрік ағаштары, клубника, малина және қара жидектің өсімдіктері бар.
Sitka deer primarily eat green vegetation. However, during the intense Alaskan winters, they also feed on woody vegetation and lichens. Sitka deer have no upper incisors, and digest vegetation through grinding plant material between their upper and lower molars. All Odocoileus species are ruminants, in that they have four chambered stomachs which allow them to "ruminate" (rechew) their food, and contains bacteria specialized in breaking down cellulose. Since these bacteria are so specialized, they have tremendous difficulty digesting strange material and can die of starvation with their bellies full of food. Sitka deer feed on several plants and algae natural to their environment, including "Red Alder" Alnus rubra, "fireweed" Chamaenerion angustifolium, "dandelion" Taraxacum officinale, "skunk cabbaged" Lysichiton americanus, "deer heart" Maianthemum dilatatum, "Salmonberry" Rubus spectabilis and "bull kelp" Nereocystis luetkeana. Sitka deer will also opportunistically feed on domestic plants and trees including, apple trees, cherry trees, plumb trees, strawberry plants, raspberry plants and black berry plants.
Халық және аңшылық
Ситка елендерінің саны Алясканың қатал қыстарында айтарлықтай өзгереді және әдетте гранулалық зерттеулер, ДНК, фототұзақтар және басқа да әдістер арқылы бағаланады. Дегенмен, олар көптеп таралған түр, төмендеген сандардан тез қалпына келеді, әсіресе Адмиралтейство, Бараноф, Чичагоф, Кодиак және қасқырлар табиғи түрде жоқ басқа да аралдарда. Олар қауіп астындағы түрлер ретінде тіркелмеген. 19 ғасырда енгізілген Ситка елендері Хайда Гвайи аралдарында көптеп кездесіп, жергілікті флораны тым көп жайылымға алып келеді, сондықтан Хайда ұлтының орман сақшылары олардың жалпы санын азайту үшін ет аулауды ұсынады. Табиғи жораларға қасқырлар, тау арыстандары, гризли аюлары және қара аюлар жатады; сенімді хабарлар бойынша, қасқырлар оларды терең суда жүзіп келе жатқанда шабады. Адамның аулауы Ситка елендерінің санына көбінесе ешқандай әсер етпейді. Алайда, ескі өрмелі ормандарды кесуден туындаған ортаның жоғалуы популяцияның азаюына себеп болуы мүмкін. Ересек елендердің мүйіздері көбінесе кішкентай болады; Бун мен Крокетт жүйесі бойынша 110 балдан жоғары баға алған елендер өте сирек. Орман шаруашылығы Ситканың қара құйрықты елендерінің санына әсер етуі мүмкін. Өрмелі ормандарды кесу Ситка елендері үшін көбірек және жақсы орта жасайды деп есептелсе де, бұл шара елендерге әртүрлі әсер етеді. Аңшылар әрқашан осы ашық жерлерге назар аударған және оған себеп бар. Алайда, қыс суық болып, қар қалың жауғанда, бұл жерлер қармен жабылып, Ситкаға ең қажетті уақытта азық жетіспейді. Екінші проблема – қардың тереңдігіне байланысты осы жерлерді аралап өту үшін еленге қажетті энергия.
Sitka deer population fluctuate considerably due to the harsh Alaskan winters and are typically estimated using pellet surveys, DNA, photo traps and other methods. However, they are an abundant species that rapidly recovers from low populations, especially on Admiralty, Baranof, Chichagof, Kodiak, and other islands where wolves are naturally absent. They are not designated at risk. Introduced in the 19th century, Sitka deer have become abundant on the islands of Haida Gwaii, overgrazing local flora, so the Haida Nation forest guardian program encourages meat hunting to reduce total numbers. Natural predators include wolves, mountain lions, grizzly bears, and American black bears; credible reports have reported killer whales taking them while swimming in deeper water. Human predation seems to have little to no effect on Sitka deer populations. However, habitat loss from clear cutting old growth forests may contribute to population decline. Normal adult antlers are often small in size; very few deer score above a 110 on the Boone and Crockett system. Logging practices can affect the populations of the Sitka black tailed deer. While clearcutting is thought to provide more and better habitat for the Sitka deer clear cutting can also have a diverse effect on the deer. Hunters have always focused on these clearcut areas and for good reason. However, when the winter has deep snow these clearcut areas are covered leaving less food when the Sitka needs it most. A secondary problem is the energy that is needed for the deer to travel through these areas when the snow is so deep.