Кіріспе
Тауарларды немесе қызметтерді қайта сату үшін сатып алатын компания немесе жеке тұлға.
Қайта сатушы – тауарларды немесе қызметтерді тұтыну немесе пайдалану емес, сату мақсатымен сатып алатын компания немесе жеке тұлға (саудагер). Жеке қайта сатушылар көбінесе делдалдар деп аталады. Мұндай қызмет көбінесе пайда табу үшін жасалады (бірақ зиянға да сатылуы мүмкін). Мысалы, телекоммуникация саласында компаниялар басқа операторлардан артық беру мүмкіндіктерін немесе сөйлесу уақытын сатып алып, оны кішігірім операторларға қайта сатады. Қайта сатуды күнделікті өмірде де кездестіруге болады, мысалы, аулалық саудадан бастап қолданылған автомобильдерді сатуға дейін. Партнерлік білім беру және даму институтының мәліметінше, қайта сатушының өнімді іске асыруға негізделген бизнес-моделіне корпоративтік қайта сатушы, бөлшек саудагер, тікелей маркетинг сатушысы (DMR) және интернет-сатушы (eTailer) кіреді; кірістің 10 пайызынан аз бөлігі қызметтерден түседі.
Интернет
Қайта сатушылар интернеттегі сайттар арқылы операциялар жүргізеді. Мысалы, бұл жеке тұлғалар немесе компаниялар ICANN аккредиттеген тіркеушілердің агенттері ретінде әрекет ететін кезде болады. Олар комиссиялық төлем алып немесе пайда табу үшін сатады, және көп жағдайда, бірақ әрқашан емес, тіркеушіден сатып алу және соңғы сатып алушыға сату нақты уақытта жүзеге асырылады. Бұл қайта сатушыларды домендік атауларды көптеп сатып алып, оларды кейін пайда табу үшін сату мақсатымен ұстап тұратын спекулянттармен шатастыруға болмайды. Қайта сатушылар, қызметтерінің мәні бойынша, көтерме саудамен емес, бөлшек саудамен айналысады. iPawn сияқты онлайн-ломбардтар да қайта сатушы ретінде әрекет ететін және құнды заттарды несиеге берудің орнына сатып алатын жағдайлар кездеседі. eBay Inc. және Craigslist сияқты онлайн аукциондар мен жарнама сайттары қайта сатушыларға өз тауарлары мен қызметтерін сатуға мүмкіндік береді. Дегенмен, қайта сатушылар бөлшек саудагерлер болғанымен, барлық бөлшек саудагерлер қайта сатушылар емес. Веб-хостинг саласында да осыған ұқсас мысал бар, онда қайта сатушы хостингті жеткізушіден сатып алып, оны пайда табу үшін бірнеше тұтынушыға қайта сатады.
Қайта сату үшін цифрлық платформалар
Қайта сату үшін қолданылатын платформалардың кейбіреулері Poshmark, eBay, Mercari, thredUP, Facebook Marketplace және тағы да басқа веб-сайттар мен қосымшалар. Бұл платформалардың барлығында жаңа, қайта сатылған және тіпті қолданылған заттар бар. Көптеген ірі компаниялар өздерінің бизнесін кеңейтіп, "маусымы өткен", қолданылған немесе қайта өңделген өнімдерін қайта сатады. Мысалы, COACH (Re)Loved және LEVI Secondhand. Осылай қайта сату арқылы компаниялар шығаратын қалдықтар мөлшерін азайтып, көміртегі ізін қысқартып, бұрынғы стильдер мен трендтерді қайта жаңғыртады.
Бағдарламалық қамтамасыз ету және электрондық кітаптар
Бағдарламалық қамтамасыз ету және электрондық кітаптар – қайта сатушылар үшін алуы өте оңай екі өнім. Олардың цифрлық форматы оларды интернетте таратуға өте ыңғайлы етеді. Көп жағдайларда, мысалы, брендтелген бағдарламалық қамтамасыз етуде, қайта сатушы бағдарламалық қамтамасыз етудің атын өзгертуге және оны өзінің деп мәлімдеуге, содан кейін электрондық кітап дүкенінің хостинг платформасында сатуға құқық алады. Бағдарламалық қамтамасыз етуді қайта сатушы – ірі компаниялардың бағдарламалық қамтамасыз етуін лицензия бойынша сататын консультант. Олардың бас компанияда заңды жұмысқа орналасқан статусы жоқ және көбінесе жеке жұмыспен айналысады.
Бизнес-модель
Бағдарламалық жасақтаманы қайта сатушылар көбінесе шағын және орта кәсіпорындарға (ШОК), жергілікті бизнеске және нарықтың тар саласында жұмыс істейтін компанияларға барады және оларға ұсыныс жасайды. Бұл бағдарламалық жасақтаманы жасаушы компанияға пайдалы, себебі олардың кішкентай көлемде өнімді таратпаққа қажетті ресурстары болмауы мүмкін. Ал қайта сатушыға тиімді, өйткені олар кіші клиенттердің желісін құрып, бағдарламалық жасақтамаға қатысты барлық мәселелер бойынша – кеңес беру, оқыту немесе жаңарту сияқты – бір арнадан шешім табуға мүмкіндік алады.
Веб-сатушылар
Қайта сатушының бір түрі – интернет-провайдерден (ISP) үлкен көлемде хостингтік кеңістік сатып алып, оның бір бөлігін клиенттерге қайта сататын веб-оператор. Олардың хостингі көбінесе виртуалды жеке сервер (VPS) арқылы басқарылады, бұл оларға басқару панелі арқылы клиенттер үшін трафик мөлшерін, деректер базасын, құпия сөздерді және т.б. басқаруға мүмкіндік береді. Бұл бизнес-модельдің танымалдылығы тәуелсіз веб-дизайнерлердің пайда болуымен бірге артты, себебі ол оларға клиентке бір мезгілде барлық қызметті ұсынуға мүмкіндік берді. Клиентпен бастапқы кеңес өткізгеннен кейін, олар сайтты жобалау, дамыту және хостингтік қызмет көрсетуді бір процесте жүзеге асыра алады.
Тұрақтылық
Қайта сату өнімдердің айналымын қамтамасыз етеді, ол киім, технология, кітаптар сияқты түрлі тауарларға қатысты болуы мүмкін. Бұл айналым өнімдердің қызмет ету мерзімін ұзартады және полигондарға түсетін қалдықтар мөлшерін азайтады. Сондай-ақ, қайта сату процесі киімнің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі. Жаңа киімге орнына қолданылған киім сатып алу арқылы көміртегі ізі шамамен 82%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Киім сияқты жаңа заттың орнына қолданылған зат сатып алу 1 килограмм қалдық, 22 килограмм көмірқышқыл газы және 3040 литр суды сақтауға мүмкіндік береді.
Қайта сатудың өрлеуі
175 миллиард доллар – Global Data компаниясының АҚШ-тағы 2023 жылғы қайта сату нарығының жалпы көлемі туралы болжаған сомасы. Бірақ іс жүзінде Global Data бұл көрсеткіштің басып кеткенін растайды және 2023 жылы қайта сату нарығының жалпы көлемі шамамен 193,7 миллиард долларды құрады.
Тарих
Орта ғасырларға дейін кедей халықтар арасында қолданылған киімдерді сату жиі кездесетін. «Екінші қолға алу» деген түсінік бұрыннан бар болғанымен, «Құтқару армиясы» және «Игілік» сияқты ресми ұйымдар құрылғанға дейін екінші қол киімдер мен заттар кеңінен дамымады. Қайта сату/ екінші қол заттарының танымалдылығы уақыт өте өзгере берсе де, 21-ғасырда олар әлі де таныс.
Жасанды интеллект
АИ қайта сату саласында қолданылып, қайта сатушыларға өзі қатыспай-ақ, жоғары сұранысқа ие тауарларды автоматты түрде сатып алуға мүмкіндік береді. Осындай технологияның арқасында қайта сатушылар басқа маңызды жұмыстарға назар аудара алады, сонымен қатар АИ көмегімен инвентаризациясын ең қолайлы бағамен алуға болады. Дегенмен, бұл адамдардың бизнес сатып алуларына араласпауы керек дегенді білдірмейді, себебі қайта сатушылардың шығындарды бақылауы және шешімдер қабылдауға қатысуы әлі де маңызды болып табылады.