Газет форматтары: Ең ірісі – broadsheet. Тарихы, саяси белсенділікте қолданылуы, 1712 жылғы салық және мәртебе символы ретіндегі маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ең ірі газет форматы
Largest newspaper format
Кең парақ газет – газеттердің ең ірі форматы болып табылады және ұзын, тік беттерімен ерекшеленеді. Басқа кең таралған газет форматтарына кішкентай Берлинер және таблоид-компакт форматтары жатады.
A broadsheet is the largest newspaper format and is characterized by long vertical pages, typically of Other common newspaper formats include the smaller Berliner and tabloid–compact formats.
Тарих
Кең парақты формат 17-ғасырда музыкалық және танымал баспалар үшін қолданылды. Бірте-бірте адамдар кең парақтарды саяси белсенділік үшін пайдалана бастады, сөздерді қайта басып шығарып. 1712 жылы газет беттерінің санына салық салынғаннан кейін Ұлыбританияда кең парақты газеттер пайда болды. Дегенмен, үлкен форматтар басылған өнімдерде мәртебе белгісі ретінде бұрыннан қолданылып келді және бүгінгі күнге дейін көптеген жерлерде қолданылады. Ұлыбританиядан тыс жерлерде кең парақтың дамуы британдық салық жүйесімен байланысты емес, стиль мен бедел сияқты басқа да себептерге байланысты болды. 19-ғасырдың басындағы механикаландыру баспа материалдарын, оның ішінде кең парақты өндіруді арттырды, сондай-ақ «сенсациялық арзан роман» (penny dreadful) деген бәсекелестік туды. Осы кезде Еуропаның барлық газеттері өз басылымдарын кең парақтарда жасай бастады. Алайда, Ұлыбританияда кең параққа басты бәсекелестік 1830-шы жылдардан бастап газет салығын біртіндеп төмендету болды, ол 1855 жылы толығымен жойылды. Газеттердің өндірісі мен сауаттылықтың артуы визуалды хабарлау және журналистикаға деген сұранысты күшейтті, нәтижесінде кең парақтар мен газеттер бірігіп, қазіргі заманғы кең парақты газет пайда болды.
The broadsheet, broadside, was used as a format for musical and popular prints in the 17th century. Eventually, people began using the broadsheet as a source for political activism by reprinting speeches. Broadsheet newspapers developed in Britain after a 1712 tax was imposed on newspapers based on their page counts. However, larger formats had long been signs of status in printed objects and still are in many places. Outside of Britain the broadsheet developed for other reasons unrelated to the British tax structure including style and authority. With the early mechanization of the 19th century came an increased production of printed materials including the broadside, as well as the competing penny dreadful. Newspapers all over Europe were then starting to print their issues on broadsheets. However, in the United Kingdom, the main competition for the broadside was the gradual reduction of the newspaper tax, beginning in the 1830s until its eventual dismissal in 1855. With the increased production of newspapers and literacy, the demand for visual reporting and journalists led to the blending of broadsides and newspapers, creating the modern broadsheet newspaper.
Баспаға шығару мәселесі
Қазіргі заманғы баспаханалар кең форматты газеттерді сегіз беттен тұратын бөлімдермен (төрт бет алдыңғы және төрт бет артқы) тиімді басып шығарады. Кең форматты газет процесте екіге бөлінеді. Осылайша, газет қағазының ені төрт алдыңғы бетті басуға қажетті кеңдікпен анықталады. Газет қағазының ені "желі" деп аталады. АҚШ-тағы 11 дюймдік алдыңғы беті бар кең форматты газеттер 44 дюймдік желілі газет қағазын пайдаланады. Телерадио, кабельді теледидар және интернеттен туындаған бәсекелестік нәтижесінде газеттердің пайдасы төмендеуімен, газеттер газет қағазының мөлшерін стандарттауға ұмтылуда. "The Wall Street Journal" газетінің 12 дюймдік ені бар алдыңғы беті 48 дюймдік желілі газет қағазында басылған. Газеттерді кішілендіруді бастағандар 50 дюймдік желіні (12 1/2 дюймдік алдыңғы беттер) қолданды. Дегенмен, 48 дюймдік желі қазір АҚШ-тағы басты стандартқа айналуда. "The New York Times" газеті 2006 жылдың шілдесіне дейін 54 дюймдік желіні (13 1/2 дюймдік алдыңғы беті) сақтап қалуға ниеттенгенін айтты. Алайда, газет тар форматқа 2007 жылдың 6 тамызынан бастап көшті. Кіші газеттерді тасымалдау оңай, әсіресе, жол жүрушілер үшін ыңғайлы.
Modern printing facilities most efficiently print broadsheet sections in multiples of eight pages (with four front pages and four back pages). The broadsheet is then cut in half during the process. Thus, the newsprint rolls used are defined by the width necessary to print four front pages. The width of a newsprint roll is called its web. The now common 11 inch wide front page broadsheet newspapers in the United States use a 44 inch web newsprint roll. With profit margins narrowing for newspapers in the wake of competition from broadcast, cable television, and the internet, newspapers are looking to standardize the size of the newsprint roll. The Wall Street Journal with its 12 inch wide front page was printed on 48 inch web newsprint. Early adopters in the downsizing of broadsheets used a 50 inch web (12 1/2 inch front pages). However, the 48 inch web is now rapidly becoming the definitive standard in the U. S. The New York Times held out on the downsizing until July 2006, saying it would stick to its 54 inch web (13 1/2 inch front page). However, the paper adopted the narrower format beginning Monday, 6 August 2007. The smaller newspapers also have the advantage of being easier to handle, particularly among commuters.
Коннотациялар
Кейбір елдерде, әсіресе Австралияда, Канадада, Ұлыбританияда және АҚШ-та, кең форматты газеттер мазмұны жағынан таблоидтардан көбінесе зиялырақ деп есептеледі. Олар үлкен көлемдерін пайдаланып, тақырыптарды терең зерттейтін мақалалар жариялайды және сенсациялық және мәшһүрлерге қатысты материалдарды аз қамтиды. Бұл айырмашылық ең алдымен газеттің бірінші бетінде байқалады, себебі таблоидтар көбінесе бір мақаланы үлкен тақырыппен жариялайды, ал кең форматты газеттерде екі немесе одан да көп мақала орналастырылады, олардың ең маңыздысы беттің жоғарғы бөлігінде ("жазылған бөліктен жоғары") көрсетіледі. Дегенмен, Германияның Bild Zeitung газеті сияқты және Орталық Еуропадағы басқа да газеттер мазмұны жағынан таблоид болып табылады, бірақ кең форматты газет пішімін қолданады.
In some countries, especially Australia, Canada, the UK, and the US, broadsheet newspapers are commonly perceived to be more intellectual in content than their tabloid counterparts. They tend to use their greater size to publish stories exploring topics in depth and carry less sensationalist and celebrity oriented material. The distinction is most obvious on the front page since tabloids tend to have a single story dominated by a headline, and broadsheets allow two or more stories to be displayed of which the most important sit at the top of the page "above the fold." A few newspapers, though, such as the German Bild Zeitung and others throughout Central Europe are tabloids in terms of content but use the physical broadsheet format.
Ұлыбританияда
2003 жылы The Independent бірдей мазмұнды ұсынатын кең форматты және таблоидтық ("компакт") басылымдарын бірдей шығара бастады. The Times газеті де осылай жасады, бірақ бұл өзгеріске оқырмандары қарсы шығып, нәтижесі одан аз болды. The Independent 2004 жылдың мамыр айында кең форматта шығарылатын болды, ал The Times 2004 жылдың қарашасынан бастап осылай істеді; The Scotsman газеті де қазір тек таблоид форматінде жарияланады. The Guardian 2005 жылдың 12 қыркүйегінде "Berliner" немесе "midi" форматына (дәстүрлі таблоидтан сәл үлкен) көшті. 2017 жылдың маусым айында The Guardian газеті форматын таблоид өлшеміне қайта өзгертетінін хабарлады – алғашқы таблоидтық басылым 2018 жылдың 15 қаңтарында жарық көрді. Бұл шешімнің басты себебі – жол жүршілер қоғамдық көлікте ұстауға ыңғайлы қағазды артық көреді, сондай-ақ басқа оқырмандар да кіші форматты ыңғайлы деп есептейді.
In 2003, The Independent started concurrent production of both broadsheet and tabloid ("compact") editions, carrying exactly the same content. The Times did likewise, but with less apparent success, with readers vocally opposing the change. The Independent ceased to be available in broadsheet format in May 2004, and The Times followed suit from November 2004; The Scotsman is also now published only in tabloid format. The Guardian switched to the "Berliner" or "midi" format found in some other European countries (slightly larger than a traditional tabloid) on 12 September 2005. In June 2017, the Guardian announced it would again change the format to tabloid size – the first tabloid edition was published on 15 January 2018. The main motivation cited for this shift was that commuters prefer papers that they can hold easily on public transport and that other readers also might find the smaller formats more convenient.
АҚШ-та
АҚШ-та «The Wall Street Journal» газетінің шетелдік нұсқасы 2005 жылдың 17 қазанында таблоидқа өтетінін хабарлағанда, бұл жаңалықтарға кеңінен орын берілді. АҚШ-тағы басқа ұлттық газеттердің де еуропалық газеттер мен «The Wall Street Journal» газетінің үрдісін қабылдауы керек пе, әлде қабылдамауы керек пе деген қызу пікірталас болды. «The Wall Street Journal» газетінің шетелдік басылымы 2015 жылы кең форматқа қайта өтті.
In the United States, The Wall Street Journal made headlines when it announced its overseas version would convert to a tabloid on 17 October 2005. Strong debate occurred in the US on whether or not the rest of the national papers will or even should follow the trend of the European papers and The Wall Street Journal. The Wall Street Journal overseas edition switched back to a broadsheet format in 2015.