Кіріспе

Томас Хейнс Бейли (13 қазан 1797 – 22 сәуір 1839) – ағылшын ақыны, ән жазушы, драматург және жазушы.

Өмір

Бейли 1797 жылғы 13 қазанда Бат қаласында дүниеге келді. Ол Баттың белгілі азаматы Натаниел Бейлидің жалғыз баласы еді: анасы арқылы Стэмфорд және Уоррингтон графарымен және баронесса ле Деспенсермен туыс болған. Кішкентай кезінен өлең жазуға бейімділігі байқалды, сегіз жасында бір ертегі кітабынан алған әңгімені драмалық шығармаға айналдырған. Ол Винчестер мектебінде білім алды, онда апта сайын газет шығарып, мектеп мұғалімдері мен оқушыларының іс-қимылдарын тіркеп отырды. 17 жасында заңгер болу мақсатымен әкесінің кеңсесінде жұмыс істей бастады, бірақ көп ұзамай қоғамдық басылымдарда әзіл-қалжың мақалалар жазуға көшті және «Баттың сызбалары» атты кішкентай жинақ жариялады. Ол Оксфордтағы Сент-Мэри-Холлде дін қызметкері болу ниетімен оқыды, бірақ «академиялық жетістіктерге ұмтылмағаны» және үш жылдан кейін университетті тастап кеткені хабарланды. Бейли Шотландияға саяхат жасап, содан кейін Дублинге барды, онда ол жекелеген театрларда өнер көрсетіп, баллада жазушы ретінде алғашқы жетістіктеріне қол жеткізді. Бейли 1824 жылғы қаңтарда Лондонға оралды және 1826 жылы Корк округіндегі Марбл-Хиллде тұратын Бенджамин Хейс мырзаның қызына үйленді. Оның әдеби еңбектерінен түскен пайдасы көп болды, ал әйелінің қоржыны оның кірісін арттырды. Жас жұбай Гэмпширдегі Биттернеде тұрғанда, Бейли «Көбелек болсам» әнін жазды, ол бірден танымал болды. Содан кейін ол үш томдық «Айлмерлер» романын жариялады; сол Ирландияның бөлігіне сапар жасағанда жазылған «Килларни туралы аңыз» әңгімесі; және «Көбелектердің махаббаты» және «Ескі қамалдың әндері» деп аталатын екі томдық жинақта жарық көрген көптеген әндер мен балладалар. Баттан Лондонға көшкеннен кейін Бейли уақытын балладалар мен сахнаға арналған пьесалар жазуға арнады. Баттан Лондонға келе жатқанда жазылған және қазір оның ең жақсы драмалық туындысы саналатын «Кәдемілік» пьесасы көптеген театр менеджерлерінен қабылданбады, бірақ ақырында мадам Вестрис оны қойып, өзі де ойнады. Премьераға қатысқан лорд Честерфилд одан жақсы фарс көрмегенін мәлімдеді. Бұл пьеса жекелеген театрларда өте танымал болды, бірде Лондондерри маркизасы мен лорд Кастлерэгхтің қатысуымен қойылды. 1831 жылы Бейли мен оның әйелі қаржылық қиындықтарға тап болды. Ол әйелінің қоржынын көмір шахтасына салған, бірақ ол тиімді болмады. Бейлидің Ирландиядағы мүлкін басқарған агенттің есептері қанағаттандырмады. Ақырында, жаңа агент мүліктің кірісін қамтамасыз етті, бірақ бұл қаржылық қиындықтар, нашар денсаулықпен бірге, Бейлидің шығармашылығына кері әсер етті. Францияға емделуге барған кезінде ол «Күйеу бала» поэмасын жаза алды, ол сэр Роберт Пилден мақтау хат алды. Бейли өнімділігін қалпына келтірді және қысқа мерзім ішінде отыз алты драмалық шығарма жазды. Алайда 1837 жылы ол бірнеше ауыр ауруларға шалдықты. Сол жылы жарық көрген «Сиқырдың шөптері» романы француз сыншысын оны ағылшын романсының Анакреоны деп сипаттауға итермеледі. Сол жылы ол «Әйелдердегі мейірімділік» атты үш томдық жинағын жазды. Оларды Ричард Бентли жариялады. 1839 жылғы 22 сәуірде қайтыс болды. Ол Челтенхэмде жерленді, оның епитафиясын досы Теодор Хук жазды. Бейли гармоника, гитара және банджода ойнайтын.