Құдайы сөздер мен қиялдың ханшайымы: Карабоо тарихы

Кіріспе

Ағылшын алдаушысы (1792–1864) фильмі

Өмірбаян

1817 жылғы 3 сәуірде Англияның Глостершир графтығындағы Альмондсбериде аяқ киімше жасаушы, экзотикалық киім киген, түсініксіз тілде сөйлейтін, бағдарсыз жас әйелмен кездесті. Аяқ киімше жасаушының әйелі бұл бейтаныс әйелді кедейлерге көмектесушіге алып барды, ол оны жергілікті округ судьясы Сэмюэль Ворраллға тапсырды. Ворралл Тауэр Хаус орналасқан Кноул Паркте тұрды. Ворралл мен оның американдық әйелі Элизабет оны түсіне алмады; олар ол өзін Карабу деп атағанын және қытай суреттеріне қызығушылық танытқанын анықтады. Олар оны жергілікті қонақ үйге жіберді, онда ол ананастың суретін [[Wikt:nanas, индонезия тілдерінде ананас деген мағынаны білдіреді]], деп танып, еденде ұйықтауды талап етті. Сэмюэль Ворралл оның қаңғыбас екенін және Бристольге апарып, босқындық үшін сотталуы керектігін жариялады. Ол садақ-жебемен атып, қоршаумен күресті, жалаңаш жүзіп, Алла Тала (Алла Тағала, исламдағы Құдайдың бір аталымы) деп атаған Құдайға дұға етті. Ол экзотикалық киімдер сатып алды, оның суреті салынды және жергілікті газеттерде жарияланды. Доктор Уилкинсон оның тілін Эдмунд Фрайдың «Пантографиясы» (таныс алфавиттер мен жазулар энциклопедиясы) арқылы анықтағаннан кейін оның шынайылығын растады және оның басының артындағы белгілер шығыс хирургтарының жұмысы екенін мәлімдеді. Газеттерде Кэрабо ханшайымының оқиғалары жарияланып, ол бүкіл елге танымал болды. Бірақ ақиқат ашылды. Қонақ үйдің иесі, Миссис Нил, оны Бристоль журналындағы суреттен танып, үй иелеріне хабарлады. Бұл ханшайымның шын аты – Мэри Уилкокс, Девон графтығының Уизридж қаласынан келген аяқ киімше жасаушының қызы. Ол Англияда қызметші болып жұмыс істеген, бірақ тұруға орын таппаған. Ол өзінің ойдан шығарған тілін, сондай-ақ цыған тілінен сөздерді қолданып құрастырды және экзотикалық кейіпкер мен оқиға жасады. Оның басындағы ерекше белгілер – Лондондағы кедейлер үйінде жасалған емдеуден қалған іздер. АҚШ-та ол өзінің рөлін қысқа ғана уақытқа сақтап, Филадельфиядағы Вашингтон Холл сахнасында «Принцесса Карабу» рөлінде сәл табысқа жетті. 1839 жылы ол Бристоль ауруханасына құмырсқа сата бастады. Ол 1864 жылғы 24 желтоқсанда құлап қайтыс болды және Бристольдегі Хеброн жолындағы зиратқа жерленді.

On 3 April 1817, a cobbler in Almondsbury in Gloucestershire, England, met an apparently disoriented young woman wearing exotic clothes who was speaking an incomprehensible language. The cobbler's wife took this stranger to the Overseer of the Poor, who placed her in the hands of the local county magistrate, Samuel Worrall, who lived in Knole Park on the estate where Tower House is located. Worrall and his American born wife Elizabeth could not understand her either; what they did determine was that she called herself Caraboo and that she was interested in Chinese imagery. They sent her to the local inn, where she identified a drawing of a pineapple with the word [[Wikt:nanas, meaning pineapple in Indonesian languages, and insisted on sleeping on the floor. Samuel Worrall declared she was a beggar and should be taken to Bristol and tried for vagrancy. She used a bow and arrow, fenced, swam naked and prayed to a god, whom she named Allah Talla (a spelling variation of الله تعالى , "Allah the Exalted," one of the formal names for God in Islam). She acquired exotic clothing and her portrait was painted and reproduced in local newspapers. Her authenticity was attested to by a Dr. Wilkinson, who identified her language using Edmund Fry's Pantographia (an encyclopedia of known alphabets and scripts) and stated that marks on the back of her head were the work of oriental surgeons. Newspapers published stories about Princess Caraboo's adventures bringing her national acclaim. Eventually the truth surfaced. A boarding house keeper, Mrs. Neale, recognised her from the picture in the Bristol Journal and informed her hosts. This would be princess was in truth Mary Willcocks, a cobbler's daughter from Witheridge, Devon. She had been a servant girl around England but had found no place to stay. She invented her fictitious language from imaginary and Romani words and created an exotic character and story. The odd marks on her head were scars from a crude cupping operation in a poorhouse hospital in London. In the United States, she briefly continued her role, appearing on stage at the Washington Hall, Philadelphia, as "Princess Caraboo", with little success. In 1839, she was selling leeches to the Bristol Infirmary Hospital. She died from a fall on 24 December 1864 and was buried in the Hebron Road cemetery in Bristol.

Фильм

1994 жылы Майкл Остин мен Джон Уэллс жазған және Фиби Кейтс түскен "Принцесса Карабу" атты тамыр тарихты фильм жарық көрді. Көптеген тамыр тарихты фильмдер сияқты, бұл фильм де сюжетке қияли элементтер қосты.

Театр

Бұл оқиға негізінде бірнеше сахналық музыкалық қойылымдар жасалған. Олардың арасында 2004 жылы Лаура Бенанти қатысқан "Карабу" атты жұмыс семинары бар. "Princess Caraboo" толыққанды сахналық мюзиклі 2016 жылдың 30 наурызында Лондондағы Финборо театрында көрсетілді. Мюзиклдің кітабы мен ән сөздерін Фил Уиллмот жазса, музыкасын Марк Коллинз жазды. Ұзақ мерзімге жоспарланбаған қойылым жағымды пікірлерге ие болды және Off West End Theatre Awards сыйлығының «Ең жақсы жаңа мюзикл» және «Ең жақсы жарық дизайны» номинацияларына ұсынылды.

Комикстер

Принцесса Карабу — Антуан Озанам мен Джулия Бакстың 2016 жылғы француз тіліндегі комиксі.