Кіріспе

Берлин қабырғасында атылған соңғы адам Крис Геффрой (1968 жылдың 21 маусымы – 1989 жылдың 6 ақпаны) – Шығыс Берлиннен Батыс Берлинге қашып өтуге тырысқанда атылған соңғы және қашып өту әрекеті кезінде қайтыс болған екінші адам.

Өмірбаян

Крис Геффрой 1968 жылғы 21 маусымда Нойбранденбург (қазіргі Мекленбург-Померания) округінің Пасевак қаласында дүниеге келді. Ол официант болып жұмыс істегендіктен, оның табысы орташа деңгейден жоғары болды, сонымен қатар ол үлкен еркіндікке ие болды, бірақ мейрамхана бизнесіндегі кең таралған жемқорлық оны қынжырды. Оның гастрономиялық училищенің оқушысы Кристиан Гаудиан да осы сезімдерін бөлісті. Жиырма жасқа келгенде, ол әрқашан осылай болады және өзі қалаған жерде өмір сүруді шеше алмайды деген ой оны қатты мазалады. 1989 жылдың қаңтар айының ортасында, ол келесі мамыр айында Шығыс Германия армиясына әскерге шақырылатынын білген соң, ол мен Гаудиан Шығыс Германиядан кетуге бел буды.

Өлім

Гефрой мен Гаудиан қабырғадан қашуға тырысу шешімдерін, қабырғаны кесіп өтуге тырысқандарды ату туралы тұрақты бұйрық (Schießbefehl) күшін жойған (бірақ жойылмаған) және швед премьер-министрі Ингвар Карлссон Шығыс Берлинге мемлекеттік сапармен келеді деген қате сенімге негіздеді (ол бұл сапарды жасаған кезде олар қашуға тырысты). Олардың 1989 жылдың 5-6 ақпаны күндері Бриц ауданының каналы арқылы Шығыс Берлиннен Батыс Берлинге қашу әрекеті Гефройдың соңғы тұрғын үйінен – Иоганнисталь, Трептоу, Шығыс Берлиндегі Südostallee 218 үйінен шамамен екі километрдей жерде болды. Соңғы металл торлы қоршауға шыққанда екеуі анықталып, NVA шекара әскерлерінің атысына түсті. Гефрой екі оқтан көкірегіне рескен және шекара жолағында қайтыс болды. Гаудиан ауыр, бірақ өлімге әкеп соқпаған жарақат алды, тұтқындалды және 1989 жылдың 24 мамырында Панков аудандық соты оны "бірinci дәрежедегі заңсыз шекараны кесіп өту әрекеті" үшін үш жылға бас бостандығынан айырды. 1989 жылдың қыркүйегінде Гаудиан Шығыс Германия үкіметінің кепілдігімен босатылды, ал 1989 жылдың 17 қазанында Батыс Берлинге жіберілді. Оқиғаға қатысқан төрт шекарашы Grenzkommandos Mitte шекарашыларының бастығы Эрих Велльнерден марапат (Leistungsabzeichen der Grenztruppen) және әрқайсысына 150 Шығыс Германия маркасынан сыйлық алды. Бірақ Шығыс және Батыс Германияның бірігуінен кейін олар Берлин облыстық сотында сотталды. 1992 жылдың қаңтар айында бұрынғы шекарашылар Майк Шмидт (қазір екі баласы бар диірменші) және Питер Шмет (қазір үш баласы бар электрик) соттан босатылды, себебі төреші Теодор Зайдель олардың "өлімге себеп болмағанын және өлтіру ниеті болмағанын" мәлімдеді. Үшінші бұрынғы шекарашы Андреас Куэнпаст (қазір жұмыссыз) екі жылға шартты жаза алды. Төртінші бұрынғы шекарашы Инго Генрих (қазір электрондық инженер), Гефройдың жүрегіне тиген өлімге себеп болған оқтың жауапкері, бастапқыда үш жарым жылға бас бостандығынан айырылды. Апелляциялық сотта 1994 жылы Bundesgerichtshof (Жоғары сот) жазаны екі жылға шартты түрде жазалауға қысқартты. 2000 жылы SED-тің екі қызметкері Зигфрид Лоренц пен Ханс Йоахим Бёме Гефрой мен тағы екі жас жігіттің өліміне қатысты сотталды, бірақ сот олардың ату бұйрығын жоюға қабілетті екенін дәлелдей алмағандықтан ақталды. 2004 жылдың 7 тамызында қайта сотталып, екеуі де кінәлі деп танылды және әрқайсысына 15 айға шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасы берілді. Сотталушылардың жазасының қысқа болуын оқиғаға өткен уақытпен түсіндірді. Бұл Германияның ішкі шекарасындағы өлім жағдайларын қарастырған соңғы сот болды. 2003 жылдың 21 маусымында, Гефройдың 35 жасқа толу күнінде, оның құрметіне Бриц ауданының каналының жағасында ескерткіш орнатылды. Ескерткіштің дизайнын берлиндік суретші Карл Бидерман жасады. Рейхстаг ғимаратының жанындағы "Ақ кресттер" мемориалдық кешеніндегі кресттердің бірі оған арналған. 2010 жылдың 13 тамызында Трептоу мен Нойкёльн арасындағы Бритцер аллеясы Крис Геффрой аллеясы деп аталды.

Ескерткіштер

Оның қазасына арналған ескерткіштер "Ақ кресттер" мемориалында, Рейхстаг ғимаратының қасында, Берлиндегі Берлин қабырғасының "Еске алу терезесінде" және бұрынғы қашуға талпыныс болған орынға жақын, Тельтов каналының жанында орналасқан.