Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1987 жылы Батыс Берлинде Рональд Рейганның сөйлеген сөзі
1987 Ronald Reagan speech in West Berlin
1987 жылдың 12 маусымында Батыс Берлинде АҚШ президенті Рональд Рейган сөз сөйледі. Бұл сөз орталық бөлігіндегі маңызды сөйлеммен кеңінен танымал: «Горбачев мырза, осы қабырғаны бұзыңыз!» Рейган Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Бас хатшысы Михаил Горбачевке 1961 жылдан бері Батыс Берлиннің айналасын қоршап тұрған Берлин қабырғасын ашуға шақырды. Келесі күні «Нью-Йорк Таймс» газеті Рейганның суретін бірінші бетіне «Реган Горбачевті Берлин қабырғасын бұзуға шақырады» деген тақырыппен жариялады. Оның Кремльге тигізген әсері 1989 жылы Берлин қабырғасы құлағаннан кейін жақсы белгілі болды. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін бұл сөз Джон Ф. Кеннедидің 1963 жылғы «Ich bin ein Berliner» сөзінен кейін Берлиндегі американ президенттерінің ең есте қаларлық сөздерінің бірі деп есептелді. Сөзді президенттің сөз жазушысы Питер Робинсон жазған, қазір ол Гувер институтының «Жалпы білім емес» бағдарламасын жүргізеді.
The Berlin Wall Speech was delivered by United States President Ronald Reagan in West Berlin on June 12, 1987. The speech is commonly known by a key line from the middle part: "Mr. Gorbachev, tear down this wall!" Reagan called for the General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union, Mikhail Gorbachev, to open the Berlin Wall, which had encircled West Berlin since 1961. The following day, The New York Times carried Reagan’s picture on the front page, below the title "Reagan Calls on Gorbachev to Tear Down the Berlin Wall". Its impact on the Kremlin became widely known after the fall of the Berlin Wall in 1989. In the post Cold War era, it was often seen as one of the most memorable performances of an American president in Berlin after John F. Kennedy's "Ich bin ein Berliner" speech of 1963. It was written by Peter Robinson—then a speechwriter for the President—who currently hosts the Uncommon Knowledge program of the Hoover Institution.
Өмірбаян
"Бұл қабырғаны бұзу" сөзі Рейганның Берлин қабырғасы мәселесін алғаш рет көтергені емес еді. 1982 жылғы маусымда Батыс Берлинге сапарында ол: "Мен кеңес басшыларына бір сұрақ қойғым келеді – Неліктен қабырға тұр?" деді. 1986 жылы, қабырға салынғанына 25 жыл толып, Батыс Германияның "Bild Zeitung" газеті қабырғаны қашан бұзуға болады деп сұрағанда Рейган: "Мен жауапты тұлғаларды оны [бүгін] бұзуға шақырамын", – деді. 1987 жылы Рейган сапары алдында Батыс Берлинде 50 мың адам американдық президенттің келгеніне қарсы демонстрация өткізді. Қала ІІ дүниежүзілік соғыстан кейінгі тарихында ең ірі полиция күштерін жұмылдырды. Сапар барысында Берлиннің кең аумақтары Рейгенге қарсы наразылық акцияларын болдырмау үшін жабылды. Атап айтқанда, Kreuzberg ауданына ерекше назар аударылды, қаланың осы бөлігіндегі қозғалыс толығымен шектелді (мысалы, U1 U-Bahn желісі тоқтатылды). Рейган сөзінің соңында наразылықшылар туралы: "Егер олар іздеген үкіметке ие болса, онда олардың қазір жасап жатқандарын ешкім қайталай алмас еді" деді. Бұл сөз Рейган әкімшілігінде пікір қақтығысына әкелді, бірнеше жоғары лауазымды қызметкерлер мен кеңесшілер бұл фразаны қолдануға қарсы болды, өйткені ол Шығыс-Батыс қарым-қатынасын шиеленістіруі немесе президент Рейганның Горбачевпен жақсы қарым-қатынасын бұзуы мүмкін еді. Американдық шенеуніктер Батыс Германияда және президенттік сөздерді жазушылар, соның ішінде Питер Робинсон, керісінше ойлады. Робинсонның мәлімдемесіне сәйкес, ол Батыс Германияға сөз сөйлейтін орындарды тексеру үшін сапар шекті және Батыс Берлин тұрғындарының көпшілігі қабырғаға қарсы екенін түсінді. Рейган қабырғаны бұзуды талап етуін ұсынған кезде қолдау таппағанмен, Робинсон бұл фразаны сөз мәтінінде қалдырды. 1987 жылғы 18 мамырда президент Рейган сөз жазушыларымен кездесіп, сөз туралы: "Менің ойымша, бұл жақсы, нақты жоба" деді. Ақ үй штабының басшысы Говард Бейкер бұл "радикалды" және "президенттік емес" деп қарсылық білдірді, ал АҚШ Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшінің орынбасары Колин Пауэлл келісті. Дегенмен Рейган бұл бөлімді ұнатып: "Менің ойымша, оны қалдырайық" деді. Бас сөз жазушы Энтони Долан бұл фразаның шығу тегі туралы басқаша пікір білдіреді, оны тікелей Рейганға жатқызады. 2009 жылғы қарашада "The Wall Street Journal" газетінде жарияланған мақаласында Долан Робинсонның жобасына дейін болған Овалдық кабинеттегі кездесуде Рейганның өзі бұл фразаны қалай ойлап тапқанын егжей-тегжейлі баяндады. Ол өзінің және Робинсонның сол кездегі реакцияларын жазды. Бұл Робинсон мен Долан арасындағы әртүрлі есептер бойынша достық хат алмасуға әкелді, ол "The Wall Street Journal" газетінде жарияланды.
The "tear down this wall" speech was not the first time Reagan had addressed the issue of the Berlin Wall. In a visit to West Berlin in June 1982, he stated, "I'd like to ask the Soviet leaders one question [ ] Why is the wall there?". In 1986, 25 years after the construction of the wall, in response to West German newspaper Bild Zeitung asking when he thought the wall could be removed, Reagan said, "I call upon those responsible to dismantle it [today]". On the day before Reagan's 1987 visit, 50,000 people had demonstrated against the presence of the American president in West Berlin. The city saw the largest police deployment in its history after World War II. During the visit itself, wide swaths of Berlin were closed off to prevent further anti Reagan protests. The district of Kreuzberg, in particular, was targeted in this respect, with movement throughout this portion of the city in effect restrained completely (for instance the U1 U Bahn line was shut down). About those demonstrators, Reagan said at the end of his speech: "I wonder if they ever asked themselves that if they should have the kind of government they apparently seek, no one would ever be able to do what they are doing again". The speech drew controversy within the Reagan administration, with several senior staffers and aides advising against the phrase, saying anything that might cause further East West tensions or potential embarrassment to Gorbachev, with whom President Reagan had built a good relationship, should be omitted. American officials in West Germany and presidential speechwriters, including Peter Robinson, thought otherwise. According to an account by Robinson, he traveled to West Germany to inspect potential speech venues, and gained an overall sense that the majority of West Berliners opposed the wall. Despite getting little support for suggesting Reagan demand the wall's removal, Robinson kept the phrase in the speech text. On Monday, May 18, 1987, President Reagan met with his speechwriters and responded to the speech by saying, "I thought it was a good, solid draft." White House Chief of Staff Howard Baker objected, saying it sounded "extreme" and "unpresidential", and Deputy U. S. National Security Advisor Colin Powell agreed. Nevertheless, Reagan liked the passage, saying, "I think we'll leave it in." Chief speechwriter Anthony Dolan gives another account of the line's origins, however, attributing it directly to Reagan. In an article published in The Wall Street Journal in November 2009, Dolan gives a detailed account of how in an Oval Office meeting that was prior to Robinson's draft Reagan came up with the line on his own. He records impressions of his own reaction and Robinson's at the time. This led to a friendly exchange of letters between Robinson and Dolan over their differing accounts, which The Wall Street Journal published.
Сөйлеу
1987 жылғы 12 маусымда Берлинге келген Рейган және оның әйелі Рейхстагқа апарылды, онда олар қабырғаны балконнан қарады. Рейган сағат 14:00-де Бранденбург қақпасының алдында, Шығыс Берлинден қорғайтын екі оқтан сақтайтын шыны алдында сөз сөйледі. Көрермендердің арасында Батыс Германияның президенті Ричард фон Вайцзекер, канцлер Хельмут Кол және Батыс Берлиннің мэрі Эберхард Дипген болды.
Arriving in Berlin on Friday, June 12, 1987, Reagan and his wife were taken to the Reichstag where they viewed the wall from a balcony. Reagan then gave his speech at the Brandenburg Gate at 2:00 p. m., in front of two panes of bulletproof glass shielding him from East Berlin. Among the spectators were West German president Richard von Weizsäcker, chancellor Helmut Kohl, and West Berlin mayor Eberhard Diepgen.
Жауап және мұра
20 жыл өткен соң, "Тайм" журналында жазылғандай, бұл сөз "бұқаралық ақпарат құралдарында салыстырмалы түрде аз жарияланды". Рейганның сөйлеген сөзі кезінде Берлиндегі АҚШ-тың жоғары лауазымды дипломаты және 1997 жылдан 2001 жылға дейін Германиядағы АҚШ елшісі Джон Корнблум: "Бұл сөз 1989 жылға дейін, қабырға құлағаннан кейін ғана қазіргі мәртебесіне көтерілді" деді. Кеңес баспасөз агенттігі ТАСС Рейганды "ашық түрде қауқыпты, соғысқа шақыратын" сөз сөйлегені үшін айыптады. Сұхбатында Рейган Шығыс Германия полициясының адамдарға қабырғаға жақындауға рұқсат бермегенін, осының салдарынан азаматтар сөзді тікелей сезіне алмағанын айтты. 2012 жылдың қыркүйек айында "The Atlantic" журналында жарияланған мақаласында Лиам Хоэр американдық БАҚ-тың осы сөздің маңыздылығына ерекше назар аударуға бейім екенін, бірақ Шығыс және Батыс Германиядағы, сондай-ақ Кеңес Одағындағы оқиғалардың күрделілігін ескермейтінін атап өтті. Автор Джеймс Манн Хоэр сияқты, Рейганның сөзінің ешқандай әсері болмағанын айтқан сыншылармен де, сөздің кеңестік сенімді шайқалтуға көмектескенін мақтағандармен де келіспеді. 2007 жылғы "The New York Times" газетіндегі мақаласында ол бұл сөзді Рейганның Кеңес Одағына жасаған бұрынғы ұсыныстарының аясында қарастырды, мысалы, өткен жылғы Рейкьявик саммитінде американдық және кеңестік ядролық қаруды толығымен жою туралы келісімге келуге жақын болған жағдай. Ол бұл сөзді Рейганның оңшыл сыншыларын коммунизмге қарсы күресте өзінің қаталдығына көндірудің бір жолы ретінде сипаттады, сонымен қатар Горбачевке "советтер қабырға құлаған кезде бейқұлық танытқан, одан да жайлы жағдайды" құру үшін бірлесіп жұмыс істеуге қайта шақыру жасады. Манн Рейганның "кеңес режиміне соққы беруге тырыспағанын, сондай-ақ бұл тек саяси театр емес екенін" мәлімдеді. Оның сөзіне қарағанда, Рейган 20 жыл бұрын [Маннның мақаласынан бұрын] Берлиндегі жаңбырлы күні суық соғыстың аяқталуына жағдай жасауға көмектесіп жатқан. 2019 жылдың қараша айында сөз сөйленген жерге жақын жерде Рейганның қола мүсіні ашылды.
The speech received "relatively little coverage from the media", Time magazine wrote 20 years later. John Kornblum, senior US diplomat in Berlin at the time of Reagan's speech, and US Ambassador to Germany from 1997 to 2001, said "[The speech] wasn't really elevated to its current status until 1989, after the wall came down." The Soviet press agency TASS accused Reagan of giving an "openly provocative, war mongering speech." In an interview, Reagan claimed that the East German police did not allow people to come close to the wall, which prevented the citizens from experiencing the speech at all. In a September 2012 article in The Atlantic, Liam Hoare pointed to the many reasons for the tendency for American media to focus on the significance of this particular speech, without weighing the complexity of the events as they unfolded in both East and West Germany and the Soviet Union. Author James Mann disagreed with both critics like Hoare, who saw Reagan's speech as having no real effect, and those who praised the speech as key to shaking Soviet confidence. In a 2007 opinion article in The New York Times, he put the speech in the context of previous Reagan overtures to the Soviet Union, such as the Reykjavik summit of the previous year, which had very nearly resulted in an agreement to eliminate American and Soviet nuclear weapons entirely. He characterized the speech as a way for Reagan to assuage his right wing critics that he was still tough on communism, while also extending a renewed invitation to Gorbachev to work together to create "the vastly more relaxed climate in which the Soviets sat on their hands when the wall came down." Mann claimed that Reagan "wasn't trying to land a knockout blow on the Soviet regime, nor was he engaging in mere political theater. He was instead doing something else on that damp day in Berlin 20 years [before Mann's article] – he was helping to set the terms for the end of the cold war." In November 2019, a bronze statue of Reagan was unveiled near the site of the speech.