Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
18 жасар неміс кірпішші 1962 жылы Берлин қабырғасынан өту кезінде қаза тапты. Питер Фехтер (14 қаңтар 1944 – 17 тамыз 1962) – неміс кірпішші, Берлин қабырғасында қаза болған жиырма жетінші адам. Фехтер Батыс Берлинге өтуге тырысқанда Шығыс Германия шекара күзетшілері тарапынан атылып өлтірілді, оның жасы 18 болған.
18 year old German bricklayer killed crossing the Berlin wall in 1962
Peter Fechter (14 January 1944 – 17 August 1962) was a German bricklayer who became the twenty seventh known person to die at the Berlin Wall. Fechter was 18 years old when he was shot and killed by East German border guards while trying to cross over to West Berlin.
Өмірбаян
Питер Фехтер 1944 жылғы 14 қаңтарда Германияның Берлин қаласында дүниеге келді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдарында болды. Фехтер төрт баланың үшіншісі болып, Берлиндегі Вайсензе ауданында өсті. Оның әкесі инженер-механик, ал анасы сатушы болған. Фехтер 14 жасында мектепті бітіріп, кірпіш қалаушы мамандығын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Вайсензе Берлиннің совет оккупациялық аймағында орналасты, қала одақтастар оккупациясы кезінде бөлінген кезде, ал бұл совет секторi кейіннен Шығыс Германияның Шығыс Берлиніне айналды. Фехтердің үлкен әпкесі тұрмысқа шығып, қазір Батыс Берлинде тұрады, оған ата-анасы мен бауырлары үнемі барып тұрады. 1961 жылғы 13 тамызда Шығыс Германия билігі шекараны күрт жауып, Берлин қабырғасын салуға кірісті, бұл Фехтер мен оның отбасын Батыс Берлиндегі әпкесінен тиімді түрде бөліп тастады. Фехтердің әріптесі Хельмут Кульбейк кейіннен ол және Фехтер біраз уақыттан бері Батыс Берлинге қашуды ойластырғанын, сондай-ақ шекаралық нысандарды зерттегендерін, бірақ сол кезде нақты жоспарлар жасалмағанын айтты. Біраз уақыттан соң Фехтерге компаниясы жақсы баға бергеніне қарамастан, Батыс Германияға заңды түрде рұқсат етілген сапардан бас тартты.
Peter Fechter was born on 14 January 1944, in Berlin, Germany, during the final years of World War II. Fechter was the third of four children, and raised in the Weißensee district of Berlin. His father was a mechanical engineer and his mother was a saleswoman. Fechter finished school at the age of 14, and graduated as a bricklayer. After World War II had ended, Weißensee was located in the Soviet occupation zone of Berlin when the city was divided during the Allied Occupation, with the Soviet Sector later becoming East Berlin in East Germany. Fechter's eldest sister had married and now lived in West Berlin, where she was regularly visited by her parents and siblings. On 13 August 1961, the East German authorities abruptly closed the border and began construction of the Berlin Wall, effectively separating Fechter and his family from his sister in West Berlin. Fechter's colleague, Helmut Kulbeik, later stated that he and Fechter had been contemplating defecting to West Berlin for a while, and that they had also explored the border installations, but no concrete planning was ever made at the time. Shortly after, Fechter was denied a legally sanctioned trip to West Germany by his company, despite receiving good judgement.
Өлім
1962 жылдың 17 тамызында, Берлин қабырғасы салынғалы бір жыл өткен соң, Фехтер мен Хельмут Кюльбейк Шығыс Германиядан қашуға тырысты. Жоспар бойынша, олар Циммерштрасседегі қабырғаға жақын ағаш шеберханасында жасырынып, шекарашыларды байқағаннан кейін терезеден "өлім жолағына" (жаңадан салына бастаған негізгі қабырға мен параллель қоршаудың арасындағы жолақ) секіріп, оны басып өтіп, тікенді сыммен қоршалған екі метрлік (6,5 фут) қабырғадан өтуі керек еді. Осылайша, олар Чекпойнт Чарли маңындағы Батыс Берлиннің Кройцберг ауданына жетпек болды. Олардың жоспары бастапқыда сәтті болды, Фехтер мен Кюльбейк соңғы қабырғаға жетті, бірақ олар шығыс неміс шекарашыларына қарай өрлеп бара жатқанда, оларға оқ атылды. Кюльбейк қабырғадан өтіп үлгергенмен, Фехтер жүздеген куәгердің көз алдында, әлі де көтеріліп келе жатқанда, жамбас аймағына оқ тиді. Ол Шығыс Германияның "өлім жолағына" құлап түсті, онда ол Батыс Германияның көрермендері, соның ішінде журналистердің назарында болды. Оның айқайлауына қарамастан, Фехтер Шығыс Германия тарапынан медициналық көмек алмады, ал Батыс жағынан оған көмек көрсету мүмкін болмады. Батыс Берлин полициясы оған бинт тастады, бірақ ол оларға жете алмады және шамамен бір сағаттан кейін қансырап қайтыс болды. Оның өлімінен кейін Батыс Берлинде жүздеген адам спонтанды демонстрация ұйымдастырып, шекарашыларды "Қатқаралар!" деп айғайлады. Сотталу барысында Батыстан көмек көрсетуге тырысу мүмкін емес екені анықталды, бірақ сот-медициналық сарапшы Отто Прокоптың баяндамасына сәйкес, "Фехтердің аман қалуға ешқандай мүмкіндігі болмады. Оң жамбасқа тиген оқ ауыр ішкі зақымдарға әкелді".
On 17 August 1962, around one year after the construction of the Berlin Wall, Fechter and Helmut Kulbeik attempted to flee from East Germany. The plan was to hide in a carpenter's workshop near the wall on Zimmerstrasse and, after observing the border guards from there, to jump out of a window into the "death strip" (a strip running between the main wall and a parallel fence which they had recently started to construct), run across it, and climb over the two metre (6.5 ft) wall topped with barbed wire into the Kreuzberg district of West Berlin near Checkpoint Charlie. Their plan was initially successful as both Fechter and Kulbeik reached the final wall, but as they began to climb the East German border guards fired at them. Although Kulbeik succeeded in crossing over the wall, Fechter was shot in the pelvis while still climbing, in plain view of hundreds of witnesses. He fell back into the death strip on the East German side, where he remained in view of West German onlookers, including journalists. Despite his screams, Fechter received no medical assistance from the East German side, and could not be tended to by those on the West side. West Berlin police threw him bandages, which he could not reach, and he bled to death after approximately one hour. As a result of his death, hundreds in West Berlin formed a spontaneous demonstration, shouting "Murderers!" at the border guards. It also emerged during the trial that any aid attempt from the West had indeed been made impossible, but according to a report from forensic pathologist Otto Prokop, "Fechter had no chance of survival. The shot in the right hip had caused severe internal injuries."
Сот
1997 жылдың наурыз айында, Германияның қайта бірігуіне жеті жыл толғаннан кейін және Фехтердің қазасынан 35 жыл өткен соң, екі бұрынғы Шығыс Германия сақшысы – Рольф Фридрих пен Эрих Шрайбер Фехтердің өліміне кінәлі деп айыпталды. Екеуі де жантыққан тергеу барысында оқ атқандарын мойындады. Сот екеуін де кінәлі деп танып, 20 және 21 айға сынақ мерзімімен бас бостандығынан айырды. Нақты дәлелдердің жетіспеуіне байланысты сот үш қарулы адамның (олардың бірі бұрыннан қайтыс болған) қайсысы өлімге себеп болған оқты атыпты анықтай алмады. Қылмыстарын мойындағаннан кейін, сот үкімі кезінде екі сақшы да Фехтерді өлтіргендері үшін өтініш айтып, мүмкіндігі болса, оны қайтарып алатындарын және жасаған ісіне шынайы өкініш білдірді.
In March 1997, seven years after the reunification of Germany and 35 years after Fechter's death, two former East German guards, Rolf Friedrich and Erich Schreiber, faced manslaughter charges for Fechter's death. Both admitted to the shooting after an intense investigation. They were both convicted and sentenced to 20 and 21 months' imprisonment on probation. Due to a lack of conclusive evidence, the court was unable to determine which of three gunmen (one of whom had already died) had fired the fatal bullet. After pleading guilty to the crime, during sentencing, both guards apologized for killing Fechter, saying that if they could take it back, they would, and that they were honestly remorseful for their actions.
Еске алу
Батыс жағында, Фехтер атылып, қан кетуден қайтыс болған жерге крест орнатылды. Батыс Берлиннің мэрі Вилли Брандттың шақыруымен Йель орыс хоры атысқан жерге жақын жерде Моцарттың "Аве Верум Корпус" шығармасының неміс тіліндегі аудармасын орындады. Бірінші жылдығында Вилли Брандт пен АҚШ генерал-майоры Джеймс Полк гүл шоғын қойды. Питер Фехтердің тағдыры 1962 жылдың тамызында американдық "Time" журналының бас мақаласы болды. Бұл мақалада "Ұят қабырғасы" (Mauer der Schande) деген атау қолданылып, ол қабырғаның синониміне айналды. 1990 жылы Германияның бірігуінен кейін Циммерштрасседе, Фехтердің шығыс жағында қайтыс болған жерінде Петер Фехтер ескерткіші салынды, ол қабырғаға байланысты естелік шараларының орталық нүктесіне айналды. Оқиға туралы неміс телеарналары да деректі фильмдер түсірді. Корнелиус Райан өзінің "Соңғы шайқас" кітабын Фехтердің жадысына арнады. Композитор Аулис Саллин Фехтерді еске алу үшін "Mauermusik" атты оркестрлік шығарма жазды. 2007 жылы суретші Марк Габбқа Питер Фехтердің өліміне арналған қойылым жасауды Заманауи өнер институты тапсырды. Қойылым бір сағаттық тікелей эфирде көрсетілді, кейіннен ICA-да жазылып, соңында суретші мен актер Доминик Данилевич, Фехтер рөлін сомдаған актер қатысқан талқылау өтті. 1972 жылы испан әншісі Нино Бравоның бүкіл Иберо Америкада танымал болған "Libre" ("Азаттық") балладасы осы оқиғаны еске алады. 2012 жылы канадалық драматург Джордан Таннахиллдің "Питер Фехтер: 59 минут" пьесасы Канада мен Берлинде қойылды, ол Фехтердің өмірінің соңғы сағатын поэтикалық тұрғыдан бейнелейді.
A cross was placed on the western side near the spot where Fechter was shot and bled to death. At the invitation of Willy Brandt, the mayor of West Berlin, the Yale Russian Chorus sang a German translation of Mozart's Ave Verum Corpus near the site in the week following the shooting. On the first anniversary, a wreath was placed there by Willy Brandt and US major general James Polk. The story of Peter Fechter was the headline of American news magazine Time in August 1962. In this article was used the noun "Wall of Shame" (Mauer der Schande), and this became a synonym for the wall. After German reunification in 1990, the Peter Fechter Stelle memorial was constructed on Zimmerstraße, at the precise spot where he had died on the Eastern side, and this has been a focal point for some of the commemorations regarding the wall. The shooting has also been the subject of documentaries on German television. Cornelius Ryan dedicated his book The Last Battle to the memory of Fechter. Composer Aulis Sallinen wrote an orchestral work Mauermusik to commemorate Fechter. In 2007, artist Mark Gubb was commissioned by the Institute of Contemporary Arts to create a performance based on the death of Peter Fechter. The performance was a one hour live piece that was later recorded and screened at the ICA with a discussion panel at the end consisting of the artist, and actor Dominik Danielewicz who played the part of Peter Fechter. The 1972 ballad Libre ("Free") – a recording famous in all Ibero America – by Spanish singer Nino Bravo, remembers this event. In 2012 Canadian playwright Jordan Tannahill's play Peter Fechter: 59 Minutes, a poetic re imagining of the final hour of Fechter's life, was produced in Canada and Berlin.