Көне грек немесе этрускелік ішетін кесе

Кіріспе

Ежелгі грек немесе этрус сусын ішетін тостаған

Ежелгі Грецияның қыш өнімдерінде киликс (kylix, κύλιξ, көпше түрі κύλικες; cylix деп те жазылады; киликстер '/k//aɪ//l//ɪ//k//iː//z/ KYlihkeez, '/k//ɪ//l//ɪ//k//iː//z/ KILihkeez) – бұл дәуірдегі ең көп таралған тостаған түрі, көбінесе шарап ішумен байланысты. Тостаған әдетте дөңгелек түбі және ыдыстың астында жұқа сабы болып келеді. Тостағанның екі жағында екі тұтқасы бар. Ішкі ыдыстың түбінде бейне пайда болатындай әшекей салынған; бұл әшекей көбінесе дөңгелек шеңберде болады және тондо деп аталады. Киликстердің көптеген түрлері бар, сол дәуірде қол жетімді басқа тостағандарға скифос немесе кантарой жатады. Киликстер сонымен қатар танымал экспорттық тауарлар болды, этрус елді мекендерінде табылған Аттикадан импортталған ең көп таралған қыш ыдыстардың бірі еді.

Этимология

Грек сөзі "киликс" – "тостаған" дегенді білдіреді. Ол су ішетін ыдысқа да, гүлдің тостаған тәрізді пішініне де қатысты болуы мүмкін. Бұл сөз латын тіліндегі "calix" сөзімен байланысты болуы мүмкін, ол да "тостаған" дегенді білдіреді, және бастапқыда үнді-еуропалық емес тілден алынған болуы мүмкін. Ежелгі заманда киликс ыдыстың кең және қысқа пішінін білдірген, және көптеген сусын ыдыстарын қамтыған болуы мүмкін. Киликстің кейбір түрлерінің өздеріне тән аттары бар. Мұндай түрлердің бірі – комаст тостағандары, онда "комаст" атауы оларға бейнеленген мас адамдардың түрін көрсетеді, бұл стильге тән ерекшелік. Тағы бір ерекше аталатын түрі – Сиана тостағаны, ол Родос аралында табылған жерінің атымен аталған. "Little Master cup" (кішкентай шебердің тостағаны) – тағы бір маңызды түр, ол неміс тілінен аударғанда тостағандағы әшекейлердің кішкентай өлшемін көрсетеді. Дегенмен, тондодағы суреттерде қонақтарды таң қалдырып, көңіл көтеріп, әртүрлі тақырыптар бейнеленген. Мұндай тақырыптардың бірі – теңіз саяхаты, ол 6 ғасырдың аяғында араластыру ыдыстарында жиі кездесетін, кемелер мен теңіз көріністері танымал болды, себебі сол кездегі әдебиетте симпозиумдар мен теңіз саяхаты салыстырылатын. Басқа тақырыптарға, мысалы, Бомфорд тостағанындағы ер адамның жыныс мүшесі сияқты, 6 ғасырдың аяғындағы киликске тән күлкілі суреттер кіреді. Симпозиумдарда шарапты араластыру рәсімін шебер аяқтап, жас құлдарға тарату үшін ұсынатын. Осылайша, киликс пішіні өнерді көрсету үшін ғана емес, сонымен қатар симпозиумдарда ішетін адамдар отырып немесе жатып ішуге ыңғайлы болуы үшін де идеалды болған. Ыдыстың қысқа және кең пішіні төгілу қаупін азайтатын. Қолдары арқылы қонақтар коттабос ойынын ойнауға мүмкіндік алатын. B түрі А түріне ұқсас, бірақ сабақтары жұқарақ және ыдыстан сабаққа дейінгі қисық сызықтары бар. Тағы бір түрі – Сиана тостағаны, ол ескі тостағанмен салыстырғанда биік аяқтары мен еріндерімен ерекшеленеді. Олар әшекейленген тондосымен де сипатталады және шығыс грек дәстүрлерін еске түсіретін стильде безендірілген. Кішкентай шеберлік тостағандары әшекейлік элементтеріндегі кішкентай бөлшектерімен танымал, оларға жарты шар пішіндес ішкі бөліктері мен биік, жұқа сабақтары тән. Киликстер әшекейлерімен танымал, әшекейленген киликстер симпозиум сияқты арнайы шаралар үшін қолданылатын жиынның бөлігі болды, ал ең көп таралған киликстер әшекейсіз, бір түсті болды. Кейінгі үлгілерде әтештердің бейнесі кездеседі, бұл жасы үлкен ер адамның жас жігітке махаббаттың белгісі ретінде әтеш сыйлауымен байланысты болуы мүмкін. Бірақ бұл болжамды растау қиын, өйткені сол кезде әтеш күресі де танымал ойын түрі болған, және киликс өнеріндегі көптеген басқа да символдардың мағынасы да әлі де даулы. Сол кездегі танымал суретшілердің қатарында Онесим, Макрон және Дурис болды. Жолақты киликстер пішін жағынан әртүрлі, және олардың сапасы тегіс пішіндес киликстерге қарағанда нашар болуы мүмкін. Бұл тегіс пішіндес киликстер элиталық тұтынушыларға арналған, олар мұқият жасалған және әшекейленген бұйымдарға жоғары төлей алатын. Жылтыратылған немесе тесіктері сырмен толтырылған киликстер сусынды сіңірмейтін, сондықтан олар су ішуге қолайлы ыдыстар болды. Көптеген киликстер керамикадан жасалған, бірақ олар элитаның металл ыдыстарының үлгісімен жасалған деп есептеледі.

The Greek word kylix, meaning "cup", could refer to both a drinking vessel as well as the cup shape of a flower. It is possibly related to the Latin word calix, also meaning cup, and may have originally been borrowed from a non Indo European language. Kylix appears to in antiquity refer to the characteristic wide and short shape of the vessel and may have referred to many types of drinking vessels. Some types of kylikes have their own names with their own etymology. One such variety is komast cups, where komast refers to the name of the type of drunken figures painted on them, which is characteristic of the style. Another uniquely named type is a Siana cup, which is named after a site in Rhodes where it was originally found. The last major variety that has a specific name is the Little Master cup, which is translated from German which references the small scale of the adornments on the cup. However, the images in the tondo contained a variety of themes meant to surprise and amuse the party guest. One such theme is that of sailing, often adorning mixing vessels in the late 6th century, ships and other maritime scenes were popular, as there were comparisons made between symposiums and sailing in literature of the time. Other themes would include humorous designs, including on the base of the cup, such as the male genitals on the Bomford cup, a late 6th century kylix. At symposiums the process of mixing the wine was completed by a master of ceremonies then passed around by a young male slave. Thus the shape of the kylix may have been an ideal shape for not only displaying art, but also for the reclined positions that men would sit or lay in while drinking at symposiums. The short broad shape allowed for reclined drinking with minimal risk of spilling. The handles allowed the guests to play kottabos,

Type B is very reminiscent of Type A, except the stems are thinner and has a more curved joining from the basin to the stem of the cup. Another type is the Siana cup; this style is known for its tall feet and lips when compared to the komast cups. They are also defined with a decorated tondo and are decorated in a style reminiscent of eastern Greek traditions. Little Master cups are named for the small details in their decorative elements, they are characterized by half globe basins and tall thin stems.]] Kylikes are most famous for their adornments; adorned kylikes were part of a set used for special occasions like a symposium, the most common kylikes were of a solid color without adornment. Later designs included the presence of roosters, which is believed to be reminiscent of the fact that an older man may gift a young man a rooster as a sign of love. It is debated if this is the reasoning behind the presence of roosters as cock fighting was also a common form of entertainment at the time, many other common symbols seen in the art of kylikes are similarly debated in meaning. A few of the more famous painters of the time were Onesimos, Makron, and Douris. Ridged varieties of kylix have much more variety in shape and appear to have less consistent qualities of craftsmanship than those with smooth profiles. This may be due to smooth profiled kylikes being intended for more elite consumers who could pay for more carefully made and decorated pieces. Kylikes that had been polished or had their pores filled with slip made better drinking vessels as they did not absorb the liquid they contained. Most kylikes were made of ceramics however, but it is believed they were modeled after metal drinking vessels of the elite.