Кіріспе

5 ғасырдағы грек суретшісі Полигнот (/p//ɒ//l//ɪ//ɡ/'/n//oʊ//t//ə//s/; Πολύγνωτος Polygnotos) б.з.д. 5 ғасырының ортасынан шыққан ежелгі грек суретшісі болған.

Өмір

Ол Аглаофонның ұлы және шәкірті болды. Ол Тасос қаласының тумасы, бірақ афиналықтар оны асырап алып, өз азаматтығына қабылдады. Кимон билік еткен кезде Полигнот афиналықтар үшін Стоа Поикиле қабырғаларына Трояның алынуын, ал Анакейде Леукипптің қыздарының үйлену тойын бейнеледі. Плутархтың сөзіне сенсек, тарихшылар мен ақын Меланфий Полигноттың ақша үшін емес, афиналық халыққа деген қайырымдылық ниетімен сурет салғанын куәландырады. Акрополь кіреберісіндегі залдан оның басқа да туындылары сақталған. Оның ең маңызды жұмыстары – Книд тұрғындары Дельфиде салған Книд лешесіндегі фрескалары. Олардың тақырыбы Одиссейдің Аидқа сапары мен Трояның алынуы болды. Саяхатшы Паусаний осы суреттерді әрбір фигура бойынша ең мұқият сипаттаған. Дельфидегі француз археологиялық қазбалары кезінде ғимараттың негізі табылған. Осы мәліметтерге сүйене отырып, кейбір археологтар суреттерді, олардың түсін қоспағанда, қайта жаңартуға тырысты. Фигуралар бірінен-бірі ажыратылып, көбінесе бітіспейтін, екі-үш қатарға орналастырылған; ал алыстағылары жақынғыларынан кішкентай немесе көңілсіз болған жоқ. Сондықтан, сол кездегі суреттер заманауи мүсіндік рельефтермен шамалас жоспармен орындалған секілді. Полигнот тек бірнеше қарапайым түстерді пайдаланған. Техникалық жағынан оның өнері жаңабас болды. Оның шеберлігі жеке тұлғаларды суреттеудің әдемілігінде, әсіресе оның өнерінің «этикалық» және идеалдық сипатында жатты. Фейдияның замандасы және мүмкін оның ұстазы Полигнот та осындай ұлы стильге ие болды. Оның туындыларын кейінгі кезеңдердегі, көбірек эмоцияға толы, күрделі және техникалық жағынан жетілген суреттерден ерекшелейтін қарапайымдылық, бірден асыл да нәзік сезім, ерекше әдемілік және орындалу шеберлігі байқалды.