Жұқпалы ауруға шалдығу қаупі бар адам – эпидемиологиядағы осал топ. Иммунитеті жоқ, вакциналанбаған немесе аурумен кездеспеген адамдар. Ауруларға қарсы қорғаныс туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауруға шағу қаупі бар халықтың мүшесі. Эпидемиологияда сезімтал адам (кейде жай ғана сезімтал деп аталады) – ауруға шағу қаупі бар халықтың мүшесі.
Member of a population who is at risk of becoming infected by a disease
In epidemiology a susceptible individual (sometimes known simply as a susceptible) is a member of a population who is at risk of becoming infected by a disease.
Ауруға ұшыраған адамдар
Аурудың табиғи түріне де, оған қарсы вакцинацияға да ұшырамаған адамдар иммунитет дамыта алмайды. Егер адамның денесінде белгілі бір жұқпалы ауруға байланысты антигенге қарсы антиденелер болса, тіпті ол антиденелерді өзі өндірмесе де, ол адам сезімтал болмайды (мысалы, плацента және ана сүті арқылы берілген аналық антиденелері бар алты айдан кіші нәрестелер, сондай-ақ жақында антиденелер салдырған ересектер). Бірақ, антиденелер ыдырағаннан кейін бұл адамдар қайтадан сезімтал күйге оралады. Кейбір адамдар белгілі бір жұқпалы ауруға табиғи төзімділікке ие болуы мүмкін. Дегенмен, безгек сияқты ерекше жағдайларды есепке алмағанда, мұндай адамдар жалпы халықтың өте аз бөлігін құрайды, сондықтан эпидемияны модельдеу үшін оларды ескермеуге болады.
Susceptibles have been exposed to neither the wild strain of the disease nor a vaccination against it, and thus have not developed immunity. Those individuals who have antibodies against an antigen associated with a particular infectious disease will not be susceptible, even if they did not produce the antibody themselves (for example, infants younger than six months who still have maternal antibodies passed through the placenta and from the colostrum, and adults who have had a recent injection of antibodies). However, these individuals soon return to the susceptible state as the antibodies are broken down. Some individuals may have a natural resistance to a particular infectious disease. However, except in some special cases such as malaria, these individuals make up such a small proportion of the total population that they can be ignored for the purposes of modelling an epidemic.
Ұшырауыштықтың математикалық моделі
Белгілі бір ауруға осал халықтың үлесі S деп белгіленеді. Жоғарыда айтылған мәселелерге байланысты, осы параметрді нақты бір халық үшін анықтау қиын. Дегенмен, халықтың тікбұрышты таралуы бар (мысалы, дамыған елдегідей) жағдайда, оны былайша шамалауға болады:
The proportion of the population who are susceptible to a particular disease is denoted S. Due to the problems mentioned above, it is difficult to know this parameter for a given population. However, in a population with a rectangular population distribution (such as that of a developed country), it may be estimated by:
мұнда А – ауруға шалдыққан орташа жас, ал L – халықтың өмір сүру ұзақтығы. Бұл қатынастың мәнін түсіну үшін, А-ны сезімтал топта өткізілген уақыттың ұзақтығы/мөлшері деп қарастырайық (егер адам ауруға шалдыққанға дейін сезімтал болса, ал кейін иммунитет алса), ал L-ді халықта өткізілген жалпы уақыттың ұзақтығы деп қарастырайық. Осыдан, сезімтал күйде өткізілген уақыттың үлесі А/L тең екендігі шығады. Ал тікбұрышты таралуы бар халықта, жеке адамның өмірінің бір топтағы үлесі сол топтағы халықтың үлесін көрсетеді. S-ті осылайша шамалаудың артықшылығы – инфекцияның орташа жасы мен өмір сүру ұзақтығы жақсы құжатталған, демек S-ті есептеу үшін қажетті басқа параметрлерге оңай қол жеткізуге болады. S параметрі эпидемиялардың математикалық модельдеуінде маңызды рөл атқарады.
Where A is the average age at which the disease is contracted and L is the life expectancy of the population. To understand the rationale behind this relation, think of A as the length/amount of time spent in the susceptible group (assuming an individual is susceptible before contracting the disease and immune afterwards) and L as the total length of time spent in the population. It thus follows that the proportion of time spent as a susceptible is A/L and, in a population with a rectangular distribution, the proportion of an individual's life spent in one group is representative of the proportion of the population in that group. The advantage of estimating S in this way is that both the average age of infection and life expectancy will be well documented, and thus the other parameters needed to calculate S will be easily at hand. The parameter S is important in the mathematical modelling of epidemics.