Кіріспе
Антилопа түрі түр қорабы.
| аты = Lesser kudu
| сурет = Lesser Kudu Male (Tragelaphus imberbis).jpg
| сурет сипаттамасы = Ересекті еркек
| статусы = NT
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус дереккөзі =
| таксон = Tragelaphus imberbis
| авторы = (Блайт, 1869)
| синонимдер дереккөзі = Tragelaphus түліктік атауы грек тіліндегі tragos, яғни еркек ешкі, және elaphos, яғни бұғы сөздерінен шыққан, ал түрлік атауы imberbis латын тіліндегі “сақалсыз” деген мағынаны білдіреді, бұл кудудың жағасының болмауына сілтеме жасайды. Kudu (немесе koodoo) атауы Khoikhoi тілінен немесе Afrikaans тіліндегі koedoe сөзінен шыққан болуы мүмкін. "Кіші" деген термин осы антилопаның үлкен кудумен салыстырғандағы кішірек өлшемдерін көрсетеді. Кіші куду қазір әдетте Tragelaphus түлігіне жатқызылады. 2005 жылы Квазулу-Натал университетінің ғалымы Сэнди Виллоус Мунро және әріптестері тоғыз Tragelaphus түрінің митохондриялық талдауын жүргізді. mtDNA және nDNA деректері салыстырылды. Нәтижелер Tragelaphini тайпасының монофилеттік екенін көрсетті, кіші куду филогенезде базалық жағдайда, одан кейін ньяла (T. angasii) орналасқан. Митохондриялық деректерге сәйкес, кіші куду шамамен 13,7 миллион жыл бұрын өз кладынан бөлініп шыққан. Алайда, ядролық деректер кіші куду мен ньяланың бір клад құрайтынын және олар 13,8 миллион жыл бұрын бауырлас кладтан бөлінгенін көрсетеді. Кіші кудудың 38 диплоидты хромосомасы бар. Дегенмен, Tragelaphinae тұқымдасының басқа өкілдерінен айырмашылығы, X және Y хромосомалары біріккен және әрқайсысы екі идентичный аутосоманың біреуімен қосылған.
speciesbox
| name = Lesser kudu
| image = Lesser Kudu Male (Tragelaphus imberbis). jpg
| image caption = Adult male
| status = NT
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| taxon = Tragelaphus imberbis
| authority = (Blyth, 1869)
| synonyms ref = The generic name, Tragelaphus, derives from Greek word tragos, meaning a male goat, and elaphos, which means a deer, while the specific name imberbis comes from the Latin term meaning unbearded, referring to this kudu's lack of mane. The vernacular name kudu (or koodoo) may have originated from the Khoikhoi kudu, or via the Afrikaans koedoe. The term "lesser" denotes the smaller size of this antelope as compared to the greater kudu. The lesser kudu is now typically placed in Tragelaphus. In 2005, Sandi Willows Munro (of the University of KwaZulu Natal) and colleagues carried out a mitochondrial analysis of the nine Tragelaphus species. mtDNA and nDNA data were compared. The results showed that the tribe Tragelaphini is monophyletic with the lesser kudu basal in the phylogeny, followed by the nyala (T. angasii). On the basis of mitochondrial data, the lesser kudu separated from its sister clade around 13.7 million years ago. However, the nuclear data show that lesser kudu and nyala form a clade, and collectively separated from the sister clade 13.8 million years ago. The lesser kudu has 38 diploid chromosomes. However, unlike others in the subfamily Tragelaphinae, the X chromosome and Y chromosome are compound and each is fused with one of two identical autosomes.
Физикалық сипаттама
Кіші куду - бұрала мүйізді антилопа. Басы мен денесінің ұзындығы әдетте еркектерде 120-150 см, ал әйелдерде 110-130 см шамасында болады. Еркектердің иық биіктігі шамамен 90-120 см, ал әйелдердікі 80-110 см жетеді. Еркектердің салмағы 80-130 кг, ал әйелдердікі 60-110 кг аралығында болады. Бұталы құйрығы 30-50 см ұзын, астыңғы жағы ақ, ал ұшы қара болады. Антилопаларда жыныстық диморфизмнің айқын белгілері байқалады. Еркектер аналықтардан айтарлықтай үлкен. Аналықтардың және жас төлдердің терісі қызыл-қоңыр түсті, ал еркектер 2 жастан кейін сарғыш-сұр немесе қараңғы түске енеді. Еркектердің мойнында қара түсті шашы бар, бірақ бұл белгі аналықтарда жақсы дамымаған. Арқасының бойымен бір ұзын ақ жолақ өтеді, одан 11-14 ақ жолақ екі жаққа қарай тармақталады. Әйелдердің төрт сүт безі бар. Түскі уақытты көлеңкелі жерлерде тынығып, шайнап өткізеді. Жануар шамамен бірдей уақытты азық іздеуге, тұруға, жатуға және аралап жүруге жұмсайды. Жыныстағы еркек кездесетін әрбір аналықтың зәрін тексеріп, аналық зәр шығару арқылы жауап береді. Аналықты тапқан соң, еркек оның артына жақыннан ілесіп, жағын оның артқы жағына, басына, мойнына және кеудесіне сүртіп тырысады. Ол еріндерін қысқарып, дем алу қозғалыстарын жасайды. Соңында еркек трагелафинге тәндей, әйелдің арқасына басын және мойнын қойып, оған мініп отырады. Анасы тамақ іздеп кеткенде төлін жасырып, кешке қайтып келіп, баладына сүт береді. Төлдің кім екенін анықтау үшін оның артқы жағын немесе мойнын иіскеп тексереді. Бірінші айда сүт сору 8 минутқа дейін созылуы мүмкін. Ана мен төл төменгі үнмен байланысады. Ана ұрпағын, әсіресе жамбас аймағын жалайды және оның нәжісін жеуі мүмкін.
Қауіп-қатерлер мен қорғау
Кіші кудудың ұялшақтығы және тығыз жапырақты өсімдіктерге жасырыну қабілеті оны браконьерлік қаупінен қорғады. Мысалы, жергілікті халық бейсақты аң ауласа да, кіші куду Огаден аймағында кеңінен таралған, ол тығыз бұталы жерлерге толы. Малдың шамадан тыс жайылуы, адамдардың қоныстануы және ортаның жоғалуы – кіші кудудың өмір сүруіне қауіп төндіретін басқа да факторлар. Халық тығыздығы сирек 1/км²-ден асып түседі, көбінесе одан да төмен болады. Сент-Луис зообағының символы – әсем бұранда мүйіздері бар еркек кіші кудудың көрнекті басы.