Ричард Корт: Австралия саяхатшысы және дипломаты

Кіріспе

Австралиялық саясаткер және дипломат Ричард Фэрфакс Корт (27 қыркүйек 1947 жылы туған) – бұрынғы Австралия саясаткері және дипломаты. Ол 1993 жылдан 2001 жылға дейін Батыс Австралия премьер-министрі, ал 2017 жылдан 2020 жылға дейін Жапониядағы Австралия елшісі қызметін атқарды. Либералдық партия мүшесі, ол 1982 жылдан 2001 жылға дейін Батыс Австралия заңнамалық жиналысында Перт аймағындағы Недлендс сайлау округін өкілдік етті. Оның әкесі, сэр Чарльз Корт, штат премьер-министрі болып та қызмет еткен.

Ерте өмір

Корт саяси отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, сэр Чарльз Корт, Недлендс сайлау округінің бұрынғы депутаты (1953–1982) болды және 1974 жылдан 1982 жылға дейін премьер-министр қызметін атқарды. Оның үлкен ағасы Барри Корт Мал шаруашылығы және мал өсірушілер қауымдастығының президенті болды, Маргарет Кортқа үйленді және 2008 жылдың наурыз айында Батыс Австралияның Либералдық партиясының президенті болды. Ричард Корт Хейл мектебінде оқып, 1968 жылы Батыс Австралия университетін коммерция бакалавры дәрежесімен бітірді. Одан кейін ол АҚШ-тағы Ford Motor Company компаниясында бір жыл басқарушылық тәжірибеден өтті. Батыс Австралияға оралғаннан кейін, ол азық-түлік саудасы, сондай-ақ теңіз және қайық жабдықтарын өндіру, көтерме және бөлшек сауданы қамтитын бірнеше бизнеспен айналысты. 1970-ші жылдардың ортасында 18 футтық скифтің теңізшісі ретінде ол трапецияны және сырғанау тақтасын (Халықаралық каноэде қолданылатындай) сырғанау тірегіне біріктірді. Бұл мүмкіндік кеменің оңға бұрылу моментін, желкеннің күшін және кеме жылдамдығын арттырды. Бұл идея тұрақты қанаттарға дейін қарапайымдастырылды, ол 18 футтық скифтер флотының қалған бөлігімен жылдам қабылданып, қазіргі кезде желкенді скифтерде кеңінен қолданылады. Корт Маккиннонды 20-12 дауыспен көшбасшылық лауазымнан ығыстырды. 1993 жылдың ақпан айында өткен штаттағы сайлауда Либералдық партия және олардың коалициялық әріптесі, Ұлттық партия, 1980-ші жылдары Алан Бонд және Лори Коннелл сияқты бизнесмендермен жасалған мәмілелерді зерттеген WA Inc комиссиясының нәтижелерінен кейін тұрақты көпшілік дауысымен билікке келді. Корт үкіметі 1996 жылғы Батыс Австралия штатының сайлауында жеңіске жетті. Либералдық партия алғаш рет өз күшімен көпшілікті (57 орынның 29-ы) жеңіп алды, бірақ Корт Ұлттық партиямен коалицияны сақтап қалуды жөн көрді. Алайда, Корттың премьер-министр ретіндегі екінші мерзімінде оның танымалдылығы төмендеді, себебі үкімет пен премьер-министрдің ағасы Кен Корт арасында жасалған келісімдер, сондай-ақ қаржы брокерлерінің жанжалы салдарынан көптеген зейнеткерлер жинаған ақшаларын жоғалтты және саланы басқаруда үкімет тиімсіз және нәтижесіз екені анықталды. Батыс Австралияның оңтүстік-батысындағы ескі өрмелі орманды кесудің жалғасуы да маңызды мәселе болды. 1996 жылдан бері доктор Джефф Галлоп басқарған қайта жаңарған Еңбек партиясы 2001 жылдың 10 ақпанында өткен штаттағы сайлауда 13 орынға 7 дауыспен жеңіске жетті – бұл 1911 жылғы сайлаудан бері сайлаушылардың пікірінде болмаған өзгеріс.

Court was born into a political family. His father, Sir Charles Court, was the previous member for Nedlands (1953–1982) and served as Premier from 1974 to 1982. His older brother Barry Court was president of the Pastoralists' and Graziers' Association, married Margaret Court, and became President of the Liberal Party of Western Australia in March 2008. Richard Court was educated at Hale School and graduated from the University of Western Australia with a Bachelor of Commerce degree in 1968. He subsequently spent a year as a management trainee at Ford Motor Company in the United States, and on his return to Western Australia, operated a number of businesses including food retailing and the manufacture, wholesale and retail of marine and boating equipment. As an 18 Foot Skiff sailor in the mid 1970s, he combined the concepts of trapezing with the sliding plank (as used on the International Canoe) into a sliding rack. This feature increased righting moment, sail carrying power, and ultimately boat speed. The concept was simplified into fixed wings, rapidly adopted by the rest of the 18 ft skiff fleet, and now ubiquitous in sailing skiffs. Court ousted MacKinnon as leader by a vote of 20 to 12. In February 1993, a state election brought the Liberal Party and their coalition partner, the Nationals, to power with a stable majority following revelations from the WA Inc royal commission examining deals made with businessmen such as Alan Bond and Laurie Connell by Labor governments during the 1980s. The Court government was comfortably re elected in the 1996 WA State election. The Liberals actually won a majority in their own right (29 seats out of 57) for the first time ever, but Court opted to retain the coalition with the Nationals. However, Court's popularity suffered in his second term as Premier due to scandals, including deals made between the government and the Premier's brother, Ken Court, as well as the finance broking scandal, where many elderly investors lost their savings and an inquiry found the Government ineffective and inefficient in managing the industry. Also important was the continued logging of old growth forests in the South West of Western Australia. A rejuvenated Labor Party, led since 1996 by Dr Geoff Gallop, won the state election on 10 February 2001 on a 13 seat, 7 point swing—a shift in voter sympathies not seen since the 1911 state election.

Саясатты тастау

2001 жылғы 14 ақпанда, сайлауда жеңілгеннен кейін бірнеше күн өткен соң, Корт отставкаға кешуден бас тартып, ұзақ жылдар бойы қызмет еткен орынбасары және фракциялық қарсыласы Колин Барнетті Оппозиция жетекшісі етіп мақұлдаудан бас тартты. Ол бұқаралық ақпарат құралдарының болжамдарын жоққа шығарып, өзінің ең болмағанда сегіз жылға дейін қызметте қалатынын мәлімдеді. Корт Батыс Австралия либералдарының консервативті қанатынан, ал Барнетт – орталық қанатынан шыққан. Ол партия басшылығына тағы да бірнеше танымал үміткерлер сайлауда өз орындарынан айырылғандықтан, бұл лауазымда қалуға ниеттенгенін айтты. Саяси комментатор Мэтт Прайс бұл шешімді «ессіздік» деп сипаттады, бірақ Корттың басты себебі – өзінің «мүлдем көтере алмайтын орынбасарының» жоспарларын уақыт сатып алу арқылы тоқтату болған деуге болады. Бастапқыда Барнетт 21 ақпандағы партия кеңесіндегі дауыс беруге түсуден бас тартты, бірақ 19 ақпанда партияны жаңарту қажеттігін айтып, Кортқа қарсы жетекшілікке үміткер болады деп мәлімдеді. Дауыс беру күні либералды депутаттар мен жұртшылық Батыс Австралия партиясының төрағасы Дэвид Джонстон жасасқан «жасырын келісім» туралы білді. Бұл жоспар бойынша Барнетт пен Корт екеуі де өз мандаттарынан бас тартатын еді. Барнеттке Перт аймағындағы ең қауіпсіз федералды мандат саналатын Куртин округіндегі федералды депутат Джули Бишоптың мандаты ұсынылатын еді. Бишоп бұл мандат үшін Недлендс немесе Барнетттің Коттслоу округінде (екеуі де Куртин округінің шегінде орналасқан және либералды депутаттардың қауіпсіз округтері саналады) сайлауға түсетін еді. Бишоп штаттық парламентке сайланғаннан кейін Корт партия жетекшілігін Бишопқа табыстайтын еді. Бұл жоспар туралы «The West Australian» газетінің бірінші бетінде редактор Брайан Роджерс жариялаған мақаласында айтылды. Алайда Барнетт газетте жоспардың егжей-тегжейін оқығанда «өте таңырқады» және оны «сатқындық әрекеті» деп сипаттады. Көптеген либералды депутаттар да бұл жоспар туралы мақала жарықтанғанға дейін естімеген. Осыған қарамастан, Корт төрт сағатқа созған партия кеңесінде Барнеттке қарсы 17–13 есебімен жеңіске жетті, ал Дэн Салливан оның орынбасары болып сайланды. 23 ақпанға дейін Бишоп, жоспарға ешқашан ресми түрде келіспегендіктен, одан бас тартты, нәтижесінде жоспар күшін жойды. Корт енді қиын жағдайға түсіп, келесі күні саясаттан кетуге мәжбүр болды, ал Барнетт партия кеңесінде өткен дауыс беруде Род Свитманды жеңіп, жетекшілікке ие болды. Корт Китинг үкіметімен Мабо ісі бойынша дауласты.

On 14 February 2001, a few days after losing the election, Court refused to resign and endorse his long serving deputy leader and factional rival Colin Barnett as Leader of the Opposition—defying media predictions by announcing he would stay for up to eight years. Court was from the conservative wing of the WA Liberals, while Barnett was from the moderate wing. He said he intended to continue in the role as other well known contenders for party leadership had lost their seats at the election. Political commentator Matt Price described the decision to stay on as "insanity", although allowed for the possibility Court's main reason for staying on was to thwart the plans of his "barely tolerated deputy" by buying time for another contender. Initially, Barnett did not nominate for any position ahead of 21 February party room ballot, but on 19 February, announced he would stand against Court for the leadership, saying that party renewal was necessary. On the morning of the ballot, Liberal MPs and the public learned of a reported "backroom deal" brokered by Western Australian party president David Johnston to install federal MP Julie Bishop as state Liberal leader. Under this plan, Barnett and Court would both resign their seats. Barnett would have been offered Bishop's seat of Curtin, the safest federal seat in the Perth area. Bishop would contest the resulting by election in either Nedlands or Barnett's seat of Cottesloe (both of which were within Curtin's boundaries, and are reckoned as comfortably safe Liberal seats). Court would hand over the party leadership to Bishop once she was safely in state parliament. The plan was announced on the front page of The West Australian in a story by editor Brian Rogers, which reported that Barnett had been "sounded out about the plan". However, Barnett stated he "choked on his Weet Bix" as he read details of the plan in the newspaper, describing it as "an act of treachery". Many other Liberal MPs had also not heard of the plan before the story. Despite this, Court won the ballot 17–13 against Barnett during a four hour party room meeting, with Dan Sullivan being elected as his deputy. By 23 February, the plan had to be scrapped when Bishop, who had never formally committed to the plan, rejected it. Court was now in an untenable position, and was forced to retire from politics the next day, with Barnett taking the leadership in the ensuing party room ballot in which he defeated Rod Sweetman. Court had disputes with the Keating Government over Mabo.

Саяси өмірден кейінгі өмір

2003 жылғы 9 маусымда Ричард Корт Австралия орденінің серігі (AC) атағымен марапатталды. Марапатта "[оның] Батыс Австралия Парламентіне және қоғамға, әсіресе халықтың түпкілікті тұрғындарына, сондай-ақ балалар денсаулығын зерттеу, мәдени мұра және экономикалық даму салаларындағы қызметі, ірі ресурстық жобалар бойынша келіссөздер жүргізуі, оның ішінде Қытайға газ экспортын ұйымдастыру арқылы ұлттың мүддесін ілгерілетуі" көрсетілген. 2016 жылдың қараша айында Сыртқы істер министрі Джули Бишоп Корттың "2017 жылдың басында" Жапониядағы Австралия елшісі болып тағайындалатынын хабарлады. 2017 жылғы 11 сәуірде ол Токиодағы Император сарайында Император Акихитоға өкілеттілік куәліктерін тапсырды. 2020 жылғы қазан айында Ян Адамс Кортты Жапониядағы елші қызметінен алмастыратыны жарияланды.