Кіріспе

Жингл – жарнамада және басқа да коммерциялық мақсаттарда қолданылатын қысқа ән немесе күй. Жингл – бұл дыбыстық брендтің бір түрі. Жинглде жарнамаланатын өнім немесе қызметті анық түрде жарнамалайтын, әдетте бірін немесе бірнеше жарнамалық ұрандар арқылы қолданылатын бірін немесе бірнеше "ілгек" (hook) пен мағына болады. Жарнама агенттері жинглдерді радио және теледидардағы жарнамаларда пайдаланады; оларды бренд имиджін қалыптастыру немесе сақтау үшін жарнама емес жағдайларда да қолдануға болады. Көптеген жинглдер танымал әндердің бөліктерін пайдаланып жасалады, онда өнімді немесе қызметті тиісті түрде жарнамалау үшін сөздері өзгертіледі.

Тарих

Алғашқы радио жарнамалық джингл 1926 жылдың желтоқсан айында Wheaties дәнді дақылдары үшін эфирге шықты. Wheaties жарнамасы, лирикалық әуездерімен, иелері үшін өте табысты деп есептелді. Бір дереккөз бойынша, 1929 жылы General Mills нашар сатылым көрсеткіштеріне байланысты Wheaties өндірісін тоқтатуды жоспарлаған. Бірақ, «Wheaties-ті татып көрдіңіз бе?» әні Миннесота штатында эфирге шыққаннан кейін сатылым күрт өсті. 53 мың жәшік Wheaties таңғы астығының 40 мыңы Twin Cities нарығында сатылды. Жарнама менеджері Сэмюэл Честер Гейл осы уақытта «Wheaties-ті татып көрдіңіз бе?» әні тек осы аймақта ғана ойналғанын көрсеткеннен кейін, компания джинглдің табысын мойындады. Осы жаңа жарнама әдісінің нәтижелеріне ынталанған General Mills өзінің бренд стратегиясын өзгертті. Дәнді дақылдарды тоқтатудың орнына, жарнама үшін бүкіл ел бойынша эфир уақытын сатып алды. Сатылымның осы өсуі «Wheaties» брендін бүкіл елде бекітті. General Mills компаниясының табысынан кейін, басқа компаниялар да осы жаңа жарнама әдісін зерттеуге кірісті. Бастапқыда, джингл сол кездегі басты телерадиокомпания National Broadcasting Company тікелей жарнамаға тыйым салуға тырысқанда, оны айналып өтті. Джингл брендтің атын потенциалды тұтынушылардың санасына сіңіре алды, бірақ ол 1920 жылдардың соңындағы «жарнама» анықтамасына сәйкес келмеді. Джингл өнері 1950 жылдардағы экономикалық өркендеу кезеңінде өзінің шыңына жетті. Джингл таңғы астықтар, тәттілер, снэктер, газдалған сусындар, темекі және сыра сияқты брендтік өнімдердің жарнамаларында қолданылды. Автомобильдер, жеке гигиена өнімдері (дезодоранттар, ауыз сулары, шампунь және тіс пастасы), сондай-ақ үй тазалау өнімдері, әсіресе жуғыш заттар сияқты тұтынушылардың өзін-өзі бағалауына бағытталған әртүрлі франшизалар мен өнімдер де джинглдерді пайдаланды.

Жігіттер құлдырау

2016 жылдың тамызында The Atlantic газетінде АҚШ-та бұрын кең таралған джинглдердің жарнамашылар тарапынан ескі және заманауи поп музыканың қоспасымен ауыстырылып, жарнамаларын естеріңізге түсіріп алуға ыңғайлы ету үшін қолданылатыны жайлы хабарланды. 1998 жылы 1279 ұлттық жарнаманың ішінде 153 джингл болса, 2011 жылға қарай бұл көрсеткіш 306 жарнаманың арасында 8 джинглге дейін азайды.

Ұзақ уақыт бойы қолданылып жүрген джинглистер

Ең ұзақ орындалған әндердің бірі – McCormick Foods компаниясының Aeroplane Jelly әні. 1943 жылға дейін Австралияда жазылған бұл ән 21-ші ғасырға дейін жарнамада қолданылып келеді. 1940-жылдары ол өте танымал болды, кейбір радиостанцияларда күніне 100 реттен астам ойнатылды. Тағы бір ұзақ жылдар бойы қолданылып келе жатқан джингл – "Жақсы көршідей, State Farm әрқашан жаныңда", оны Барри Манилоу жазған және 1971 жылдан бері State Farm Insurance компаниясының жарнамаларында түрлі форматта қолданылып келеді. 1967 жылдан 1972 жылдың 23 қыркүйегіне дейін, содан кейін 1986 жылдың 14 қыркүйегінде қайта ашылғаннан бері қолданылып келе жатқан 6 ноталық ABS CBN джинглі, желінің ресми әні болып саналады және Рождество мен жазғы маусымдық идентификаторлар сияқты түрлі бейнелерде қолданылады.

Альтернативті джинглингтер

Джинглдер пародия мақсатында да қолданылуы мүмкін, бұл әсіресе Hot30 Countdown және Top 40/CHR радио форматтарында кең таралған, көбінесе брендтік мақсаттар үшін пайдаланылады. Телеарналар өз брендтік имиджін күшейту үшін жеке дыбыстық джинглдерді де пайдаланады, мысалы, Channel 4-тің Fourscore әуені немесе BBC One-нің "Circle" идентификаторларындағы әуендік мотивтер.

Радио-жинглдер

Көбінесе "радио джинглдері" термині радиостанцияның таныстыруын немесе идентификациясын құрайтын барлық элементтерді біртұтас сипаттау үшін қолданылуы мүмкін. Бірақ радио саласында бұл термин тек музыкалық немесе ән түріндегі станция таныстыру элементтерін ғана атайды. Әнмен орындалған джинглдер – радиостанцияның таныстыруының ең көп таралған түрі, яғни имиджі. Сондықтан радио джинглі студияда сессиялық әншілердің қатысуымен жасалады және радиостанцияның атын және жиілігін музыкалық түрде бейнелейді. Радиостанциялар мамандандырылған радио джинглдерін шығарушылармен шарттасады, олар музыкалық дыбыс пен әуенді жасайды, сондай-ақ сессиялық әншілерді жазады. Бұл элементтер, "донат" деп аталады, кейін радиостанцияға түрлі уақыттық форматта жіберіледі, оларды жергілікті радио продюсерлері эфирге шығару алдында әндер арасында немесе жарнамалық үзілістерге кіріп-шығу үшін өңдейді. Балама ретінде, джинглдерді өндіріс қызметкерлері өз күштерімен де жасауға болады.

Авторлық құқықтар

Джингл жазуға тапсырыс берілген кезде, авторлар кейде джинглдің барлық жақтарын жасайды: музыка, өлең, орындалу және жаздыру. Мұндай жағдайда авторға осы жақтар үшін, сондай-ақ бір реттік төлем жасалады. Жарнама беруші авторлық гонорарсыз құқықтарды алғанымен, кейде автор орындау құқығын сақтап қалуға тырысады. Көбінесе автордың мүлдем ешқандай құқығы болмайды. Басқа жағдайларда жарнама берушілер джинглдерді джинглдерге маманданған өндірушілерден пакеттік түрде сатып алады. Бұл өндірушілер үшін жұмыс істейтін авторлар жалақы алады және ешқандай құқықты сақтап қалмайды. Құқықтар өндірушіге тиесілі, ол оларды жарнама берушіге сата алады.