Кіріспе

1984 жылғы Ридли Скотт түсірген американдық теледидар жарнамасы, Apple Macintosh жеке компьютерін таныстырды. Оны Стив Хейден, Брент Томас және Ли Клоу Chiat/Day агенттігінде жасады, Нью-Йорктің Fairbanks Films өндіріс компаниясы түсірді, ал режиссерлігін Ридли Скотт жүзеге асырды. Жарнама Джордж Оруэллдің 1949 жылғы «1984» романына сілтеме жасайды, онда теледидар арқылы билік құрған «Үлкен Аға» билеген антиутопиялық болашақ суреттелген. АҚШ-та ол алғаш рет 10 жергілікті телеарнада көрсетілді, соның ішінде Твин-Фолс, Айдахо штатында. Chiat/Day 1983 жылдың 31 желтоқсанында KMVT арнасында түнгі сағат 12-ге дейінгі соңғы үзілісте осы жарнаманы көрсетті, осылайша ол 1984 жылғы Clio Awards жүлдесіне ие болуға мүмкіндік алды. Оның екінші көрсетілімі және АҚШ-тағы жалғыз ұлттық көрсетілімі 1984 жылдың 22 қаңтарында CBS телеарнасының Super Bowl XVIII турнирінің үшінші тоқсанындағы үзіліс кезінде болды. Жарнаманың бір түсіндірмесінде «1984» аты аталмаған басты кейіпкерді Macintosh компьютерінің келуін бейнелеу үшін пайдаланды (оның үстінде Apple Macintosh компьютерінің стильді сызықтары бейнеленген ақ майкасы бар), осылайша адамзатты «қалыптасудан» («Үлкен Ағадан») құтқару мақсатында қолданылды. Алғашында Apple компаниясы ішінде пікір таласына себеп болған бұл жарнама кейіннен жарнама өнеріндегі шедевр деп танылды. 1995 жылы Clio Awards оны өзінің Даңқ залына қосты, ал Advertising Age журналы оны 50 ең ұлы жарнаманың тізіміне енгізді.

Даму

Жарнаманы Калифорния штатының Венеция қаласындағы Chiat/Day жарнама агенттігі жасады, көшірмесі Стив Хейденге, көркемдік режиссурасы Брент Томасқа, ал шығармашылық режиссурасы Ли Клоуға тиесілі. Жарнама "қолданылмай қалған баспа кампаниясынан өркендеді" және нақты тақырыбы болды:
Жарнамада түскен актерлерге күніне 25 доллар төленді. Скотт кейінірек жарнаманың идеясына сене білгендіктен, қатал бюджеттік шектеулерге келісімін бергенін мойындады, сондай-ақ жарнаманың жалпы құны 250 000 доллардан аспайтынын және жарнамадағы сынған, әлсіз "зомбилерді" бейнелеу үшін жергілікті скинхедтерді пайдаланғанын айтты. Стив Джобс пен Джон Скалли соңғы өнімге настолько қуанды, олар "Super Bowl үшін бір жарым минуттық жарнамалық уақыт сатып алды, ол Америкадағы жыл сайынғы ең көп тамашаланатын телебағдарлама. 1983 жылдың желтоқсан айында олар Apple директорлар кеңесіне жарнаманы көрсетті. Джобс пен Скаллидың таңғалуына орай, кеңестің барлық мүшелері жарнамадан жиіркенді. " Дегенмен, Скалли өзі "қорқып" Chiat/Day-ден екі жарнамалық орынды сатуды сұрады. Директорлар кеңесінің фильмге деген наразылығына қарамастан, Стив Возняк және Apple-дегі басқалар достарына жарнаманың көшірмелерін көрсетті, ал Джобс екінші жартысын төлесе, ол жарнаманың жартысын жеке төлеуге дайын екенін ұсынды. Бұл қажет болмады. Алғашқыда брондалған 90 секундтың ішінде Chiat/Day 30 секундты басқа жарнама берушіге қайта сатты, содан кейін қалған 60 секундты сата алмайтындарын мәлімдеді, бірақ шындығында олар тіпті әрекет етпеді.

Пародиялар

2007 жылдың наурызында жарнама тағы да назар аударды, осыған орай «Хиллари 1984» бейнесі, 2008 жылғы Демократиялық президенттік үміткерлікке қатысу науқанының бастапқы кезеңдерінде «Үлкен бауыр» рөлінде Хиллари Клинтонның бейнесімен түсірілген бастапқы жарнаманың монтаждалған нұсқасы, кең тарады. Бұл бейнені Барак Обаманы қолдау мақсатымен Blue State Digital компаниясының қызметкері Фил де Веллис жасаған, бірақ бұл туралы Обаманың сайлау штабы немесе оның жұмыс берушісі білмеген. Де Веллис бейнені Mac және бірнеше бағдарламалық қамтамасыздарды пайдалана отырып, бір күннің ішінде үйде түсіргенін айтты. Карла Маринуччи, Арианна Хаффингтон сияқты саяси комментаторлар, сондай-ақ де Веллис өзі, бұл бейне технологияның жеке тұлғаларға саясатқа ықпал етуге жаңа мүмкіндіктер бергенін көрсетті деп мәлімдеді. 2008 жылы «Симпсондар» мультсериалының «MyPods and Boomsticks» атты эпизодында бұл жарнама пародияланды. Онда Комикс кітабының жанкүйері «Стив Мобс» бас директоры бейнеленген алып экранға балғамен шабады. 2010 жылдың мамыр айында Valve компаниясы Half-Life 2 ойынының OS X жүйесінде шығатынын жариялаған қысқаша бейнероликті ұсынды, онда бастапқы жарнаманың қайта түсірілген нұсқасы қолданылды, адамдар City 17 тұрғындарымен, «Үлкен бауыр» Уоллес Бриннің сөзімен, Ой полициясының агенттері Combine әскерлерімен, ал аты-жөні белгісіз жүгіруші Аликс Вэнспен ауыстырылды. Бұл Valve компаниясының Half-Life 2 үшін жасаған жалғыз SFM-і. 2016 жылы «Симпсондар» мультсериалының «The Last Traction Hero» атты эпизодында Лиза Симпсон автобус инспекторы болып жұмыс істейді және үлкен экранда автобустағы балаларды Барт Симпсонды балғамен жүгіріп келе жатқан рөлінде басқару арқылы бақылау туралы қиялдайды. 2020 жылдың 13 тамызында Apple компаниясы Epic Games компаниясы Apple-дың 30% комиссиялық саясатын айналып өтетін тікелей төлем жүйесін енгізгендіктен Fortnite ойынын App Store дүкенінен алып тастады. Жауап ретінде Epic компаниясы Apple компаниясына қарсы сотқа жүгінді және «1984» жарнамасының пародиасын «Nineteen Eighty Fortnite» деп атады.