Кіріспе

Уайт аралындағы қала, Ұлыбритания
тегі

Ежелгі Брадингтің «Кингс Таун» қаласы – осы аттас азаматтық ауданының орталық қаласы. Брадинг шіркеуінің аумағы бұрын Уайт аралының оннан бір бөлігін құраған. Қазіргі азаматтық ауданға қаланың өзі және Адгестон, Мортон, Нунвелл, сондай-ақ Райд, Сент-Хеленс, Бембридж, Сандаун және Арретон арасындағы басқа да шеткі аймақтар кіреді. Алверстоун отыз жыл бұрын Ньючерч ауданына қосылған. 2021 жылғы халық санауы бойынша Брадингтің халқы 1,906 адамды құрайды.

Ерте тарих

Брадинг ежелгі заманнан бері маңызды арал порты болып есептелген. "Брэддинг" сөзінен туындаған Брэрдинг атауы, шамасы, Даунс қыратының жанында тұратын халықты білдірген, және ол кем дегенде 683 жылға дейін жетеді. Қаланың оңтүстігіндегі рим вилласы және жергілікті жерде табылған римдік қалдықтар 2000 жыл бұрын мұнда маңызды теңіз порты болғанын көрсетеді. Брадинг Даунында да тарихқа дейінгі белгілер табылды. Тарихи деректерде 680 жылдары аралға келген Әулие Уилфрид Брадингке қонды, арал тұрғындарына уағыз айтты және аралды дінге көшіруді бастады. Беда Вессекс патшасы Кэдвалланың пұтқа табынушы халықты "аяусыз қырған" және олардың орнына өз христиан жақтастарын орналастырғанын, Аралдың төртінші бөлігін Уилфрид пен шіркеуге арнағанын айтады. Осылайша, Уилфрид сөзбе-сөз дінге келгендерге уағыз айтқан болар, себебі қалғандарының бәрі қайтыс болған еді. Бұл аңыз Waxworks-тағы қойылымда бейнеленген.

Патша жарғысы мен басқару

Брэйдингке алғаш рет 1280 жылы жарғы берілді, сол кездегі ерекшелік ретінде, аралдың иесінен (оның жеке меншік иесі) емес, тікелей король Эдуард I-ден берілді. Осының салдарынан ол "Корольдің қаласы" деп аталды. 1548 жылы Эдуард VI Брадингке берген жарғысы, Эдуард I берген бұрынғы жарғыға сілтеме жасайды. Бұл жарғы қалаға жылына екі рет жәрмеңке өткізуге рұқсат берді. Бүгінде бұл жәрмеңке Брэйдинг күні деп аталады және шілде айының алғашқы демалыс күндері өткізіледі. Брадинг қала мәртебесіне ие болғандықтан, қала басшысы (мэрі) және сайланған қалалық кеңесі бар. Орта ғасырларда қаламен стюард, сот орындаушылары және 13 юраттар басқарды, сондай-ақ Вестминстер Парламентіне екі депутат жіберді. Қазір қала Уайт аралы парламенттік округінің құрамына кіреді.

Ескі порт

16 ғасырға дейін порт белсенді болды. Кемелер Бас көшедегі "Бэгл" қонақ үйінің артындағы кемежайда тізіліп тұрды. Брадинг-Хейвенге кемелер баспана іздеп, азық-түлік, әсіресе сапасы жоғары су алу үшін келді. 1594 жылы салынған және көп бөлігі бүгінге дейін сақталған тосқауылмен кемежайдың солтүстік-шығыс бөлігі жабылды. Содан кейін кемелер құламаның екінші жағындағы Кей-Лейннің соңына тоқтады. Орта ғасырлар бойында порттың қалған бөлігін кептіруге әртүрлі талпыныстар жасалды, себебі ол бірте-бірте лайланып, өзеннің басты арнасынан басқа, коммерциялық пайдалануға тым шалқақ болды. Джеймс I үшін Гертфордширден Лондонның ортасына дейін Жаңа өзенді салған Сэр Хью Миддлтон бұл жұмысты өз мойнына алды; бірақ теңіз бұзылып, жерді қайта су басты. Басқалар да әрекет етіп, сәтсіз аяқтағаннан кейін, 1881 жылы порттың бүкіл еніне мықты тосқауыл салып, Бебриджге теміржол тартылуы арқылы бұл құрғату жұмысы аяқталды. Осылайша, Брэйдинг енді Винчелси мен Ромни сияқты теңізі жоқ порт ретінде ерекшеленеді. Теңізге жолдың жоғалтылуы Брадингтің маңыздылығының төмендеуіне және Коуз бен Ньюпорттың дамуына бөгет болды.

Ескі қала әкімдігі

Ескі қала әкімдігі шіркеудің жанында орналасқан. Ең алғашқы қала әкімдігі туралы жазбалар жоқ, бірақ 1729 жылғы "Сот кітабында" бір шиллинг салық мөлшерінің есептелуі және жаңа қала әкімдігі, базар және түрме салуға жасалған қайырымдылық туралы мәлімет бар. Сондықтан, ол шамамен 1730 жылы салынған болуы мүмкін. Бұл жаңа ғимарат 1876 жылға дейін тұрды, содан кейін қазіргі түріне келтіріліп, ішінде Free Town кітапханасы орналасты.

Билер шаңырағы

Жаңа қалалық ғимараттың (1903) сыртында темір бұқа сақинасы орналасқан, ол бір кезде иттермен қоздырылатын бұқаны байлап қою үшін пайдаланылған. Сэр Джон Огландердің күнделіктерінде айтылғандай, Уайт аралының губернаторы бұқаны сатып алу үшін 5 гинея көмектесетін; ал еті кейін қаланың кедейлеріне таратылған. Қала әкімі бұл салтанатқа толық мереймен қатысып, "Қала әкімінің иті" деп аталған ит түрлі-түсті ленталармен әшекейленіп, жарияланғаннан кейін бұқаға жіберілген. Бұқа сақинасын әшекейлейтін үлкен ағаштан жасалған бұқа мүсіні бар. Бұл жергілікті суретші Пол Сивеллдің туындысы. Оның тағы бір туындысы – Брэйдингтің үстіндегі орман ішіндегі Келлидің тоғайында орналасқан, шамамен 10 фут биіктіктегі Диана қасиеттісінің ағаштан жасалған мүсіні, ол "Камиллаға" деп аталады. Бұл Госпорттан келген жыныстық шабуыл жасаған қылмыскердің Даниялық студентті өлтіргенін еске түсіреді. Көптеген жергілікті тұрғындар құрмет ретінде пластикалық гүлдер мен ойыншықтарды қосыпты.

Қалалық қару

Қаланың бір мылтығы бар. Бұл 1549 жылы Оуин ағайындары Джон мен Роберттің қаланы француз басқынынан қорғау үшін жасаған қоладан құйылған қару. Мылтық ешқашан жауға қарсы қолданылмаған, бірақ 1832 жылы Реформа заңының қабылдануын тойлау үшін Брейдинг Даунының үстіне шығарылған және одан оқ атылуға тиіс болған. Айынышты жағдай, ол жарылып, екіге бөлініп, сол күні тойлау ісі тоқтатылды. 1950 жылдары ол "Ганн үйінен" ұрланып, Кенттегі аукционда табылған. Бірақ ол қалаға қайтарылмады, керісінше Нунвелл үйіндегі Огландерлерге берілді, қазір ол Фанни Огландердің терезесінің астында тұр. Қалалық сенім қоры оны қайтаруды сұрады, бірақ Фанни Огландер қауіпсіздік шараларын күшейту қажет екенін айтты, және мәселе әлі де шешілмей отыр.

Басқару

Брадинг Брадинг, Сент-Хеленс және Бембридж деп аталатын сайлау округінің бір бөлігі. 2011 жылғы халық санауы бойынша осы округтің халқы 6935 адамды құрады.

Жануарлар дүниесі мен ландшафты

Парафияның оңтүстік-батыс бөлігі ерекше табиғи сұлулық аймағына кіреді. Мортонға жақын жерде екі маңызды табиғатты қорғау орны және төмендіктерде тағы біреу бар. Брэддинг Даун – Калвер Даун мен Сандоун шығанағына көрініс ашатын көрнекті орын және төбелік сұлулық. Төбенің солтүстік жағынан қала арқылы материкке қарауға болады. Биіктеген жерден келушілер Солент шығанағы мен Портсмут қаласындағы Спинекер мұнарасын көреді. Бұл биік орналасқан жер археологиялық тұрғыдан да маңызды, онда тарихқа дейінгі, рим және орта ғасырлық қалдықтар, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған жаттығу траншеялары бар. RSPB Брэйдинг батпақтары табиғат қорығы – Уайт аралындағы Құстарды қорғау Корольдік қоғамының алғашқы қорығы. Бұл қорық 2001 жылы сатып алынған, ескі портың құрғатылған жерінде, қазіргі Бембридж портының артында орналасқан. Онда лагуналар, каналдар, қамыс өсіп тұратын жерлер мен шалғындықтардың қосындысы және ежелгі орманның шекарасы бар. Қорыққа жыл бойы тегін кіруге болады. Ерекше түрлеріне саздық құстар, қызыл қоян және кетті құсы жатады.

Көлік

Брадингті Брадинг теміржол станциясы және Арал желісі теміржолы арқылы қамтамасыз етілген, Райд Пирс-Хедтегі Wightlink паромдарымен тікелей байланысы бар. Бұл теміржол Райд, Смолбрук, Сандаун, Лейк және Шанклин аялдамаларында тоқтайды. Брадингтің оңтүстік шеттері аралдың жыл сайынғы "Велосипед аралы" жарысына арналған айналма велосипед жолында орналасқан. Қаладан А3055 тас жолы Сандаунға дейін өтеді. Қала жаяу жүргіншілер жолдары мен ат жолдары арқылы айналасындағы елді мекендермен жақсы байланысқан. Bembridge Trail қаладан дәрігерлер көшесі, Кросс-стрит, Хай-стрит және Квей-лейн (Уолл-лейн) арқылы өтеді, содан кейін жағалаудың үстінен Сент-Урианс Копсеге дейін жалғасады. Азаматтық округ аумағында тағы 71 жаяу жүргіншілер жолы, жол және ат жолы бар, және жаяу жүргіншілердің ұйымдастырылған топтарын вокзал немесе "Бұқа алаңында" жиналатын көруге болады. Southern Vectis компаниясы қаладан 3-маршрут бойынша автобустарды іске қосады, олар Ньюпорт, Райд, Сандаун, Шанклин және Вентор қалаларына және басқа да жерлерге қызмет көрсетеді. Сенбі және жексенбі күндері түнгі автобустар жүреді.

Қаланың ерекшеліктері

Брадингтің басты көшесінде үлкен ауылға немесе Брадингтің жағдайындағы кішкентай қалаға тән көптеген мүмкіндіктер бар. Төрт паб бар: Брейдинг Хевен порты ірі болған кезде теңіздің Хай-стритке жақын келген «Бэгл Инн», Буль-рингке қарайтын «Уитсхеф Инн», Хай-стриттегі «Кингс Уэлл» (бұрынғы «Қара жылқы») және жақын жердегі Ярбридждегі «Ярбридж Инн» (көп жылдар бойы «Аңшылар Инні» деп аталған), ол әртүрлі нағыз сыралардың таңдауымен танымал. Брадингтегі Әулие Мария шіркеуі қаланың солтүстік жағында, ал методист шіркеуі орталыққа жақын орналасқан. Кішкентай супермаркет, пошта бөлімі, газет-журнал дүкені, бірнеше мамандандырылған дүкендер, шаштараз және балық пен картоп фри дүкені бар. Бұлардан өзге, Брадинг бастауыш мектебі де бар. Брадингтің табиғи сұлулығынан бөлек, келушілерді қызықтыратын көптеген тартасы бар. Олардың ішінде Лилипут қуыршақ және ойыншық мұражайы; Мортондағы Рим вилласы, 2004 жылы жаңадан орнатылған қорғау жабынымен және аңтартатын орталығы бар. Тағы бір атақты қалалық тартымдылық – Брейдинг мұражайы, мұражай және балауыз мүсіндер көрмесі, ол Тюдор стиліндегі пабта («Тәж» деп аталады) орналасқан. Бұл пабты Гермен Ричардс салған, ол ағылшын флотына азық-түлікпен қамтамасыз еткен. Балауыз мүсіндер көрмесі алғаш рет 1965 жылы Грэм Осборн Смит иелігінде ашылды. 2005 жылы жаңа иелері оны «Brading: The Experience» деп атады, сондай-ақ сол жылы «Дөңгелектер әлемі» деп аталатын жаңа бөлім салынды, онда көне және ерекше көлік құралдары қойылды. Дегенмен, 2009 жылдың соңында келушілер санының азаюы және нысанды басқару мен күтуге кеткен шығындардың артуына байланысты жабылатыны туралы хабарланды. 2010 жылдың 3 қаңтарында ол толығымен жабылды, ал таксидермиялық бұйымдардың, тарихи артефакттардың және көлік құралдарының көп бөлігі 2010 жылдың сәуірінде аукционға сатылды. Екі балауыз мүсіндік көрінісі: «Кішкентай шоғыршы» Валентин Грей және «Қызметші» қазірде дүкендер мен тамақ сататын орындармен бірге қонақтарды күтетін орталықта орналасқан ғимаратта қойылған. Теміржол станциясы ғимараты, жұмыс істейтін станция болып қала беретін, сонымен қатар кафе, теміржол естеліктері дүкені және шағын теміржол мұражайы ретінде қайта жаңартылды. Істен шыққан сигналдық будка бу машинасы дәуірінде болған күйіне келтірілді. Онда волонтерлер жұмыс істейді.

Спорт және демалыс

Брадинг қаласында "Брадинг Таун ФК" футбол клубы бар, ол "Питер Генри Граунд" стадионында ойнайды.

Танымал байланыстар

Қаланың атақ-даңқының бірі – бүкіл әлемдегі шіркеулерде ән нөмірлерін көрсету үшін қолданылатын тақталарды 1757 жылдан 1805 жылға дейін Брадинг және Яверлендтің діни қызметкері болған, сол кездегі рухани насихаттардың белгілі жазушысы Рев Лег Ричмонд ойлап тапқан. "Кішкентай" Джейн Сквибб – Брадингтегі Сент-Мэри шіркеуіндегі діни қызметкердің апталық жексенбі мектебіне қатысқан, шын ниетті жас христиан қыз. Оның оқиғасы Рев Лег Ричмондтың "Кедейлердің жылнамасы" кітабында "Жас шатыр тұрғын" деген тақырыпта баяндалған. Ол 1799 жылдың 30 қаңтарында туберкулез (сол кезде "салқын тию" деп белгілі) ауруынан көз жұмды. Оның өлімі Рев Легхке зор қайғы келтірді. Оның қабірін Брадингтегі Сент-Мэри шіркеуінің маңында, ал шатыр тұрғынының үйін Брадингтегі Молл көшесінде табуға болады. Брэйдинг, "Барлинг" деп бейнеленген, Максвелл Грейдің 1899 жылғы "Жасырын қазыналар үйі" романының орталық орны. Виктория дәуірінің күнделік жазушысы Фрэнсис Килверт Джон Огландердің жерлеу күні Брадингке сапар шекті және Брадингке жасаған сапарының егжей-тегжейін күнделігіне жазды.