Кіріспе

Қайықтарды су жолдары арасында тік қозғауға арналған машиналар. Судың әртүрлі бөліктері арасында қайықтарды тасымалдайтын машиналар.

Кеме көтергіші, қайық көтергіші немесе көтеру шлюзі – екі түрлі биіктіктегі су арасында қайықтарды тасымалдауға арналған машина, ол каналдық шлюзге балама болып табылады. Ол тік қозғалатын, мысалы Англиядағы Андертон кеме көтергіші сияқты, айналатын, Шотландиядағы Фолкирк дөңгелегі сияқты, немесе көлбеу жазықтықта жұмыс істейтін, Бельгиядағы Ронкиерс көлбеу жазықтығы сияқты болуы мүмкін.

Тарих

Канал қайықтарын көтеруге арналған алдыңғы үлгі, толық көлемді канал қайықтарын жылжыта алатын, кен өндірісінде қолданылатын 2,5 тонналық ванналы қайықтарды көтеру және түсіру құрылғысы болды. Дрезден қаласының жанындағы Халсбрюкедегі Чурпринц тау-кен каналында эксперименттік жүйе қолданылды. Ол кассиондардың орнына жылжымалы көтеру құралдарын пайдаланып қайықтарды көтерді. Лифт 1789-1868 жылдар аралығында жұмыс істеді, ал ашылғаннан кейін инженер Джеймс Грин 1796-1830 жылдар аралығында бес құрылыс салынғанын хабарлады. Ол бұл өнертабысты Эдинбург қаласынан келген доктор Джеймс Андерсонға жатқызды. Каналдар үшін қайық көтергіш құрылғысын жасау идеясы Эразм Дарвиннің 1777-1778 жылдарға жатқан «Жалпы кітабындағы» (58-59 беттер) тепе-теңдік сақталған сумен толтырылған кассиондарға негіделген жобаға дейін жетеді.

1796 жылы Джеймс Фасселл Дорсет және Сомерсет каналындағы Меллсте эксперименталды тепе-теңдік құлыпты жобалап, салдырды, бірақ бұл жоба аяқталған жоқ. Бұл Андертон қайық көтергішінен 40 жыл бұрын болған оқиға. 1904 жылы Канадада Ричард Бердсалл Роджерс жобалаған Питерборо лифт-құлып ашылды. Бұл жоғары көтергіш жүйе тек гравитация күшімен жұмыс істейді, екі бөліктен тұратын жүйенің жоғарғы бөлігіне қосымша су құйылып, салмағы арттырылады. Үш шатқалы бөгетінің кеме көтергіші салынар алдында ең биік кеме көтергіші, биіктік айырмашылығы және Еуропалық IV классы (1350 тонна) сыйымдылығымен, 2002 жылы Бельгияда ашылған Стрепи-Тье кеме көтергіші болды. Үш шатқалы бөгетіндегі кеме көтергіші 2016 жылдың қаңтар айында аяқталды, ол биік және 3000 тоннаға дейін жүк көтере алады. Лонгтандағы қайық көтергіші толық аяқталғанда екі сатыда ең жоғары вертикальді көтерумен тіпті биік болады деп хабарланады.

Таңдалған лифт құлыптары

+ Белгілі көтергіш құлыптар – өлшемі бойынша реттелген Атауы Орналасқан жері Ашылған жылы Түрі Сыйымдылығы Өлшемдері Тік көтерілу уақыты Айналым уақыты Ескертулер Гупитан кеме көтергіш жүйесі (екінші көтергіш) Гуйчжоу, Қытай 2021 Тік кассион 500 тонна Әлемдегі ең биік қайық көтергіші. Гупитан кеме көтергіш жүйесі (бірінші) Strépy Thieu қайық көтергіші Le Rœulx, Hainaut, Бельгия 2002 Тік кассион 1350 тонна 7 минут Еуропадағы ең биік қайық көтергіші. Шарнебек екі еселі кеме көтергіші Lüneburg, Lower Saxony, Германия 1974 Тік кассион 1350 тонна 3 минут Нидерфинов кеме көтергіші Brandenburg, Германия 1934 Тік кассион 20 минут Нидерфинов солтүстік кеме көтергіші Brandenburg, Германия 2022 Тік кассион 2100 тонна Питербороу көтергіш шлюзі Ontario, Канада 1904 Тік кассион 1300 тонна 10 минут Киркфилд көтергіш шлюзі Ontario, Канада 1907 Тік кассион 1300 тонна 10 минут Ротензе кеме көтергіші Saxony Anhalt, Германия 1938 Тік кассион 1000 тонна 20 минут Фолкирк дөңгелегі Falkirk, Scotland, Ұлыбритания 2002 Айналмалы кассион 600 тонна 4 минут Әлемдегі жалғыз айналмалы кеме көтергіші. Henrichenburg кеме көтергіші North Rhine Westphalia, Германия 1962 Тік кассион 600 тонна 25 минут Гехей дамбасы кеме көтергіші Хубэй, Қытай 1987 Тік кассион 300 тонна Лонгтан дамбасы кеме көтергіші (бірінші көтергіш) Хечи, Гуанси автономды аймағы, Қытай 2020 Тік кассион 500 тонна Лонгтан дамбасы кеме көтергіші (екінші көтергіш) Хечи, Гуанси автономды аймағы, Қытай 2020 Тік кассион 500 тонна Canal du Centre кеме көтергіштері Hainaut, Бельгия 1888–1917 Тік кассион 360 тонна/350 тонна Әрқайсысы 16,93 м биіктікте және біреуі 15,4 м биіктікте. Fontinettes қайық көтергіші Arques, Pas de Calais, Франция 1881–88 Тік кассион 300 тонна 5 минут 1967 жылы бір шлюзбен алмастырылды. Anderton қайық көтергіші Cheshire, England, Ұлыбритания 1875 Тік кассион 250 тонна Монтех су беткейі Montech, Tarn et Garonne, Франция 1974 Су беткейі 6 минут Ең көне су беткейі. Fonserannes сулы беткей Hérault, Франция 1980–83 Сулы беткей Үлкен шұңқыр темір жолы Ontario, Канада 1917–78 Патенттік сырғанау