Немец генерал Ханс Хартвиг фон Безелер: Өмірбаяны мен әскери қызметі

Кіріспе

Германдық генерал Ханс Хартвиг фон Безелер (27 сәуір 1850 - 20 желтоқсан 1921) – неміс генерал-полковнигі.

Өмірбаян

Безелер Помераниядағы Грефсвальд қаласында, сол кезде Грефсвальд университетінде заң профессоры болған Георг Безелердің ұлы ретінде дүниеге келді.

Әскери мансап

Ол 1868 жылы Пруссия армиясына қабылданды, 1870-1871 жылдардағы Франко-Пруссия соғысына қатысты және 1910 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сәтті әскери мансап жасады. Безелер 1904 жылы Германия императоры Вильгельм II-нің жарлығымен дворян титулына ие болды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Безелер зейнеттен қайта шақырылып, генерал-оберст Александр фон Клюк басқарған Германияның бірінші армиясының 3-резерв корпусына командир болып тағайындалды. Германия армиясы 20 тамызда Брюссельді басып алды, ал неміс басшылығы бельгия армиясы жеңілді деп есептеді. Неміс армиясының басты күштері 3-резерв корпусын қалдырып, Францияға бет бұрды. Безелерге 9 қыркүйекте Антверпен қаласын басып алуға бұйрық берілді. Антверпен қамалы 10 қазанда Антверпен мэрі Ян Де Востың қаланың тапсыруына байланысты аяқталды. Безелер бельгия армиясын қуалай, 1914 жылғы қазан айындағы Изер шайқасында одақтас (көбінесе бельгиялық) күштермен тоқтатылды. 1915 жылдың көктемінде Безелер Макс фон Галлвицтің 9-армиясымен Шығыс майданға жіберілді. Онда ол 1915 жылғы тамызда Новогеоргиевскті сәтті қоршауға жетекшілік етті.

Әкімшілік мансап

1915 жылғы 27 тамызда Безелер Польша жерлерінің неміс басқындығындағы бөлігінің әскери губернаторы, немесе Конгресс Польшасы болып тағайындалды және соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Безелер Орталық державалар үшін үш дивизиялық поляк еріктілерін жинауды жоспарлады және осы мақсатта «тәуелсіз Польшаның сыртқы бейнесін» жасауға тырысты. Оның ресми лауазымы – Варшава генерал-губернаторының генерал-губернаторы. Безелер Польшаның шекаралық жолақ жоспарын қолдады, ол Германия империясы бұрын Ресейден басып алған Польшаның бөліктерінен поляктар мен еврейлерді жаппай қууды және осы аумақты неміс қоныс аударушыларымен қоныстандыруды көздеген. 1915 жылдың қараша айында Безелер Варшава университеті мен Варшава политехникалық институтын қайта ашты және 1869 жылдан бері алғаш рет университетте поляк тілін пайдалануға рұқсат берді. Әкімшілік кеңестер сайланды және төменгі сот жүйесі поляктармен ұйымдастырылды. Бұл күш-жігерге қарамастан, неміс ниеттері айқын болды және поляктар неміс үкіметін жақсы қабылдамады. Неміс тарапынан поляк еріктілерін шақыру көңіл көншітпейтін нәтижелер берді. Көптеген поляктар одақтастардың жеңісін нағыз тәуелсіздікке жетудің ең жақсы мүмкіндігі деп есептеді. 1916 жылғы 5 қарашадағы Орталық державалардың актісі Польшаға шектеулі автономия беру перспективасын ұсынғаннан кейін, Безелер қызметін жалғастырды және Люблинде тұратын австриялық генерал-губернаторымен бірге Польша Корольдігінің неміс басқындығындағы бөлігі Варшава генерал-губернаторы ретінде нақты билікті сақтап қалды. Безелер сонымен қатар «Польша Вермахты» атты әскердің номиналды бас қолбасшысы болды. 5 қарашадағы акт жарияланғаннан кейін ол Варшаваның Корольдік сарайында поляк туын көтеріп, поляк ұлттық әнұранын орындау сияқты рәсімдерді ұйымдастырды; алайда, бұл шара поляк жұртшылығының «Немістер кетіңдер!» деп ұрандауынан кейін кері әсер етті. Польша 1918 жылғы 11 қарашада тәуелсіздігін жариялағаннан кейін және Варшавадағы барлық неміс әскері қарусыздалғаннан кейін Безелер Германияға жасырын түрде қашып кетті. Польшаға тым либералды болды деп неміс консерваторлары мен ұлтшылдары тарапынан сынға ұшыраған, бірақ поляктар тарапынан тым пруссиялық болды деп ұнамайтын, күйреген және көңілі тоңған Безелер 1921 жылы Потсдам қаласының жанындағы Нойбабелсбергте қайтыс болды. Ол Берлиндегі Инвалиденфридхофқа жерленді.

On 27 August 1915 Beseler was made Military Governor of the German occupied part of the zone of Polish lands, or Congress Poland, and served as such until the end of the war. Beseler hoped to assemble three divisions of Polish volunteers for use by the Central Powers, and to this end wanted to present a "facade of independent Poland". His official title was Governor general of Generalgouvernement Warschau. Beseler gave his support to the Polish Border Strip plan, which would have seen mass expulsions of Poles and Jews from territory annexed by the German Empire from formerly Russian held parts of Poland, and subsequent colonization of this area by German settlers. In November 1915, Beseler reopened the University of Warsaw and the Warsaw Polytechnic Institute and allowed the usage of the Polish language at the university for the first time since 1869. Municipal councils were elected and the lower jurisdiction was organized by Polish locals. Despite these efforts, German intentions were transparent, and German rule was not well tolerated by the Poles. German calls for Polish volunteers produced disappointing results. Most Poles saw an Allied victory as the best hope for genuine independence. After the Central Powers' Act of 5th November of 1916 held out the prospect of limited Polish autonomy, Beseler stayed and still wielded real power as the General Governor of the Government General of Warsaw, the German occupied part of the Kingdom of Poland, alongside the Austrian Governor General de, who resided in Lublin. Beseler was also the titular commander of the so called Polnische Wehrmacht. After the Act of 5 November was declared, he organized a ceremony in Warsaw's Royal Castle with such gestures as the unfurling of a Polish flag and the playing of the Polish national anthem; the event backfired as the Polish crowds started shouting "Out with the Germans!". After Poland declared independence on 11 November 1918 and all German soldiers in Warsaw were disarmed, Beseler fled in disguise to Germany. A broken and disillusioned man, attacked by the German Conservatives and Nationalists as having been too liberal towards the Poles, but disliked in Poland for being too Prussian, Beseler died in 1921 in Neubabelsberg near Potsdam. He was buried at the Invalidenfriedhof in Berlin.

Жасалған әшекейлер

Безелер көптеген ұсақ-түйек безендірулерден басқа, емен жапырақтарымен «Pour le Mérite» орденін, Темір крестің (1-ші және 2-ші дәрежедегі) иегері болды, сонымен қатар Гогенцоллерн әулетінің пруссиялық орденінің жұлдызы және тәжі бар командирі атанды.