Пожега округі: Хорватия Славония тарихы

Кіріспе

Хорватия Корольдігінің тарихи округі Славония. Хорватия Корольдігінің тарихи округі Славония.

Пожега округі (; Pozsega vármegye) – Хорватия Корольдігінің Славониясындағы тарихи әкімшілік бөлінісі (жупания). Хорватия Славония – Санкт-Стефан Тағайындағы жерлердегі автономды корольдік, екіұлтты Австро-Венгрия империясының венгр бөлігі. Оның аумағы қазіргі Шығыс Хорватияда орналасқан. Округтің астанасы Пожега (хорват тілінде, венгр тілінде: Позега) болды.

География

Пожега округі Австрияның Босния және Герцеговинасымен, сондай-ақ Загреб, Бжеловар-Крижевци, Вировитица және Срийем (барлығы Хорватия Славонияда) округтерімен ортақ шекараға ие болды. Округ Сава өзенінің сол (солтүстік) жағасында созылып жатты. 1910 жылға қарай оның ауданы 4933 км² құрады.

Тарих

Пожега округінің аумағы 1102 жылдан бастап Венгрия Корольдігімен жеке одақта болған Хорватия Корольдігінің бөлігі болды. Пожега округі шамамен 12 ғасырда Баранья округінен бөлініп құрылған. Пожега округінің ең ерте тарихи жазбасы 1210 жылы Венгрия королі Андрей II шығарған құжатта *comitatus de Posega* деп тіркелген. Пожега қаласының (*castrum de Posega* деп аталатын) ең ерте кездескен айғағы 1227 жылдың 11 қаңтарында Папа Гонорий III шығарған құжатта сақталған. Папа Андрей II-нің Калокса архиепископы Угрин Цакқа Пожега билігін беру туралы шешімін бекітті. 12 ғасырда Бенедикт Рудина аббаттығы округ орталығына жақын, Бан Борич немесе оның ұлдарының бірімен құрылды. Тарихшы Нада Клайчтің сөзінше, Борич сол кезде Орлява бекінісімен қоса, аймақтағы жерлерге ие болған және Пожега округінің алғашқы басшысы болған. Дегенмен, Пожега қаласы сақталды, ал король Бела IV Пожеганы басқаруды әйелі Мария Ласкаринаға тапсырды, ол 1270 жылға дейін өмірінің соңына дейін оны басқарды. Осы кезеңде 1244–1266 жылдары Мария патшайымының судьясы болып тағайындалған Филипп округке кіргені жазылған. Бела IV-тің орнын екі жылдан кейін қайтыс болған ұлы Стефан V басты. Оның әйелі, патшайым Елизавета Куман 1272 жылы Пожегаға көшіп келді. 1297 жылы король Андрей III өзінің ағасы және Венециялық ақсүйек Морозини отбасының мүшесі Альбертино Морозиниді Пожега округінің графы және Славония герцогы етіп тағайындады. Корольдің анасы Томасина Морозини де Пожегада ұзақ уақыт тұрды. Морозинидің тағайындалуы хорват дворяндарының наразылығына әкелді. Қуатты хорват бароны Пол Шубич 1300 жылдың басында ағасы Георгийді Италияға жіберді, ол Неапольдің Карл II-ін немересі Карл Робертті Венгрияға шақырып, таққа талап етуге көндірді, соның нәтижесінде Анжу әулеті мен Арпад әулеті арасындағы билік күресі басталды. 1300 жылдың тамызында Далмациядағы Сплитке қонғаннан кейін Пол Шубич Карл Робертті Загребке сүйемелдеді, онда Угрин III Карлға адалдыққа ант берді, содан кейін оған Пожега қамалы берілді. 1301 жылы Андрей III қайтыс болғаннан кейін Арпад әулеті тоқырады, ал Угрин III 1303 жылы Сирмия, Вука және Бач округтерімен бірге Пожега округін өзінің иелігі деп жариялады және 1311 жылға дейін осылай басқарды. 14 ғасырдың басында Дуям II Франкопан Карл Роберттің қолдаушысы ретінде Пожега округінің графы болды. Людовик I қайтыс болғаннан кейін Пожега Елизаветаның қызы Марияның жақтастары мен қарсыластарының шешімсіз кездесуіне куә болды. Венгрия және Хорватия дворяндары әйелдер желісі бойынша мұрагерлікке қарсы болды және Анжу әулетінің Капетия тармағының соңғы тірі еркек мүшесі ретінде Неапольдің Карл III-інің таққа талап етуін қолдады. 1432–1437 жылдары Ладислав Тамаси Пожега округінің графы болды. Оның ұлы Хенрик 1443 және 1444 жылдары Вировитика және Сомоги округтерінде де бірдей лауазымдарды атқарған кезде осы лауазымды иеленді. 1445–1447 жылдары корольдік сарай Пожега округінің графы (каструммен және Рудина аббаттығының басшылығымен бірге) лауазымын палат Льоринц Хедервариге берді. Оның орнын ұлы Хенрик, Максо герцогы басты. Хенрик 1447–1450 және 1464–1472 жылдары Пожега округінің графы болды. 15 ғасырдың соңы мен 16 ғасырдың басында Пожега округіне Осман империясының алғашқы шабуылдары жасалды. Соғыс кезеңдері тұрақты бейбіт кезеңдермен алмасып, әрқайсысы округтің қуатты графымен байланысты болды. Олар Илоктың Ладиславы, Илоктың Лоренсі және Франьо Дессевфи болды. 1527 жылы Сетинде сайлау және Габсбург әулетінің билікке келуі кезінде Пожега округі Осман империясына аумақтық шығындарға байланысты қалған үш хорват округінің (Загреб, Вараждин және Крижевачка жупания) бірі ретінде жойылды. Атап айтқанда, округтің аумағы жүз жылдық хорват-осман соғысы кезінде Османдықтардың басып алуынан жоғалды, ал Пожега қаласы 1537 жылы Османдықтармен басып алынды. Пожега округі Осман-Габсбург соғыстары кезінде Осман империясының аймақтағы аумақтық табыстары кері қайтарылғаннан кейін 1745 жылы қайта құрылды. 1920 жылы Трианон келісімі бойынша округ жаңадан құрылған Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия деп аталды) бөлігі болды. 1991 жылдан бастап, Хорватия Югославиядан тәуелсіздік алғаннан бері округ Хорватияның бір бөлігі болып табылады.

The territory of Požega County was part of the Kingdom of Croatia, a realm in personal union with the Kingdom of Hungary since 1102. Požega County was likely formed in the 12th century through partition of the Baranya County. The earliest historical record of Požega County as the comitatus de Posega survives from the a deed issued by king Andrew II of Hungary in 1210, The earliest surviving dated mention of the city of Požega (as castrum de Posega) dates to 11 January 1227 in a document issued by Pope Honorius III. The pope confirmed the decision of Andrew II granting the Archbishop of Kalocsa Ugrin Csák authority over Požega. In the 12th century, Benedictine Rudina Abbey was established in the west of the valley containing the county seat by Ban Borić or one of his sons. According to historian Nada Klaić, Borić owned estates in the area, including the Orljava Fortress, at the time and was likely the first comes (appointed head) of Požega County. The city of Požega was nonetheless held, and king Béla IV left ruling of Požega to his wife Maria Laskarina who ruled it for the rest of her life, until 1270. In the same period, it was recorded that the county comes is Philip, appointed judge by queen Maria in 1244–1266. Béla IV was succeeded by his son Stephen V who died two years later. His wife, queen consort Elizabeth the Cuman moved to Požega in 1272. In 1297, king Andrew III appointed his uncle and member of the Venetian noble Morosini family, Albertino Morosini the comes of the Požega County and the Duke of Slavonia. The king's mother Tomasina Morosini also stayed in Požega for an extended period, The Morosini's appointment led the Croatian nobility to revolt. A powerful Croatian baron, Paul Šubić, sent his brother, George, to Italy in early 1300 where he convinced Charles II of Naples to send his grandson Charles Robert to Hungary to claim the throne in person, setting up the dynastic struggle between the Capetian House of Anjou and the Árpád dynasty. After landing at Split in Dalmatia in August 1300, Paul Šubić escorted Charles Robert to Zagreb, where Ugrin III swore loyalty to Charles, who then granted him Požega Castle. When Andrew III died in 1301, the Árpád dynasty became extinct and Ugrin III successfully claimed Požega County as his domain by 1303 – along with Syrmia, Vuka, and Bács counties – and until his death in 1311. In early 14th century, Dujam II Frankopan became the comes of Požega County as the supporter of Charles Robert. Following the death of Louis I, Požega was the venue of an inconclusive meeting of supporters and opponents of Elizabeth's daughter, queen Mary with the two queens. The Hungarian and Croatian nobility largely objected to any possibility of succession in the female line and supported the claim to the throne by Charles III of Naples as the last surviving male member of the Capetian branch of the Anjou family. In 1432–1437, Ladislaus Tamási was the comes of Požega County. His son Henrik held the same office in 1443 and 1444 – when he also held equivalent posts in Virovitica and Somogy counties. In 1445–1447, the position of comes of Požega County (along with possession of the castrum and patronage of the Rudina abbey) was granted by the royal court to Palatine Lőrinc Hédervári. He was succeeded by his son Henrik, the Duke of Macsó. Henrik was the comes of Požega County in 1447–1450 and 1464–1472. The late 15th century and the early 16th century saw the first incursions of the Ottoman Empire in the Požega County. Periods of fighting were broken with stable periods of peacetime, each associated with a powerful comes of the county. Those were the Ladislaus of Ilok, Lawrence of Ilok, and Franjo Dessewffy. By the time of 1527 election in Cetin and the start of rule of the House of Habsburg, the Požega County became defunct as only three Croatian counties remained due to territorial losses to the Ottoman Empire – Zagreb, Varaždin, and Križevačka županija counties. Namely, the territory of the county was lost to the Ottoman conquests during the Hundred Years' Croatian–Ottoman War, and the city of Požega was captured by the Ottomans in 1537. The Požega County was re established in 1745 after Ottoman territorial gains in the area were reversed during the Ottoman–Habsburg wars. In 1920, by the Treaty of Trianon the county became part of the newly formed Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later renamed to Yugoslavia). Since 1991, when Croatia became independent from Yugoslavia, the county is part of Croatia.