Ата-анасының рұқсатынсыз кеткен балалар және олардың проблемалары
Runaway (dependent)
Қашқан балалар: себептері – отбасылық дағдарыс, зорлық-зомбылық, есірткіге тәуелділік. Жасөспірімдердің қашуына достардың ықпалы да зор. Қауіпті мінез-құлыққа бейім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ата-анасының немесе заңды қорғаншыларының рұқсатысыз үйден кеткен бала – Ата-анасының немесе заңды қорғаншыларының рұқсатысыз үйден кеткен, кәмелетке толмаған немесе (жергілікті заңнамаға байланысты) белгілі бір жасқа дейінгі адам.
Child who leaves home without permission of parents or legal guardians
A runaway is a minor or (depending upon the local jurisdiction) a person under a specified age who has left their parents or legal guardians without permission.
Себептер
Қазіргі зерттеулер жастардың үйсіз қалуының негізгі себебі – ата-ананың немқұрайлылығы, физикалық немесе сексуалдық зорлық-зомбылық, отбасы мүшелерінің есірткіге тәуелділігі және отбасылық зорлық-зомбылық сияқты отбасылық дисфункция екенін көрсетеді. Қашып кеткен жастардың шамамен жартысы ата-аналарының алкогольге құмар екенін, ал үштен бірінің бірі ата-анасының есірткіге тәуелді екенін хабарлайды. Зерттеулер сонымен қатар, үйден қашып кеткен балалардың 89% құрбыларының ықпалымен осы қадамға баруға мәжбүр болғанын көрсетіп тұр.
Current studies suggest that the primary cause of youth homelessness is family dysfunction in the form of parental neglect, physical or sexual abuse, family substance use disorder, and family violence. Nearly half of runaway youths report that at least one of their parents struggles with alcohol addiction, and at least one third reported a parent struggling with drug addiction. Studies also show that 89% of child runaways were encouraged to do so by their peers.
Қашудың салдары
Қашып кеткендердің зиянды мінез-құлыққа бейімділігі жоғары. Шамамен елу пайызы білім алуда қиындықтарға тап болады, оның ішінде мектептен шығып кету, қуылғандық немесе уақытша шеттетілу. Қашып кету жасөспірімдердің құқық бұзушылыққа түсу қаупін арттырады және оларды қылмыс құрбаны болу қаупіне ұшыратады. Қашып кеткен жастардың үлкен бөлігі, қалыпты жастарға қарағанда, клиникалық маңызы бар посттравматикалық стресс бұзылысына шалдығады. Травма көбінесе қашып кеткен жастың отбасы ішіндегі тәжірибесімен басталады және ұзаққа созылған травматикалық оқиғалармен күшейеді.
Runaways have an elevated risk of destructive behavior. Approximately fifty percent of runaways experience difficulties with schooling; including dropping out, expulsion, or suspension. Running away can increase the risk of delinquency for adolescents, and expose them to the risk of victimization. Greater proportions of runaway youths experience clinically significant post traumatic stress disorder than normative youths. Trauma generally begins with runaway youth's experiences within the family and is increased by prolonged traumatic events.
Гонконг
Гонконгта әлеуметтік жұмыскерлер анықтаған тәуекел топтағы жастардың 51,1 пайызы 11-ден 18 жасқа дейінгі кезеңде үйден қашып кеткен.
In Hong Kong, 51.1 percent of at risk youth identified by social workers have been a runaway during the age range of 11 to 18.
Үндістан
Үндістан көшелерінде шамамен 47 миллион үйсіз және қашып кеткен жасөспірімнің болуы күтілуде. Зерттеулерге сәйкес, жасөспірім ұлдардың қашуы, жасөспірім қыздарға қарағанда көп кездеседі. Үндістанда отбасылық құрмет маңызды. Үндістандық қашқындардың көпшілігі өздерін үйде барлық нәрсені дұрыс жасайтын, бірақ өмір бойы отбасы мүшелерінен қаталдық көрген жастар деп сипаттайды. Мектептен күткен үміттердің орындалмауы көптеген жасөспірімдердің қашуына себеп болды. Көптеген қашқандардың үлгерімі төмен болған, олар мұғалімдерінен үнемі сын естігенін және мұғалімдерінің оларға бейжай қарағанын айтады. Қашып кеткен бала, бала тастаудан немесе "құтылып қалған" жастан (ата-анасы ресми түрде тастамаған, бірақ басқа балаларына қарағанда жиі назар аудармайтын жастар) өзгеше. Қашқан жастардың саны ерлер мен әйелдер арасында шамамен тең, бірақ қыздар көбінесе баспаналар мен жедел желілер арқылы көмек іздейді. АҚШ-та қашып кеткен балалар мен жастар созылмалы және ауыр әлеуметтік проблема ретінде қарастырылады. 1983 жылғы АҚШ Әділет министрлігінің Әділет бағдарламалары кеңсесінің сайтындағы оқу-жаттығу есебіне сәйкес, АҚШ-та қашқандардың көп бөлігі жыныстық шабуылдан қашу үшін үйлерін тастап кетеді. Кейбір юрисдикцияларда үйден қашу қылмыс болып саналады, бірақ көбінесе бұл мәртебелік құқық бұзушылық болып есептеліп, тәртіптік шаралармен немесе жазаланбастан қалдырылады. Қашқан адамға полицияға тапсырудың орнына көмек көрсету – "қашқанды жасыру" деп аталатын ауыр қылмыс, және әдетте бұл құқық бұзушылық болып саналады. Заңдар юрисдикциялар бойынша айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін; АҚШ-та әр штаттың өзіндік заңы бар. 2003 жылғы ФБР зерттеуі АҚШ-та 123 581 қашқан жастың ұсталғанын көрсетті. АҚШ Денсаулық және әлеуметтік қызметтер министрлігінің Отбасы және жастар қызметтері бюросы қашқан және үйсіз жастарға көмек бағдарламаларын қаржыландырады. Бұл ұйым сонымен қатар Ұлттық қашқандар желісіне қаржылай көмек көрсетеді, ол қашқандарға, қашуды ойлап жүрген немесе дағдарыстағы жастарға, ата-аналарға және басқа да алаңдаған ересектерге арналған ұлттық жедел желі болып табылады.
Approximately 47 million runaway and homeless adolescents are estimated to be on the streets of India. Studies have shown a higher prevalence of adolescent boys running away than adolescent girls. Familial respect is important in India. Much of the Indian runaway population describes themselves as young people doing everything right at home, but having received harsh treatment from family members all throughout life. Unrealistic expectations of school has caused many adolescents to run away. Many runaways are low achievers who reported they were constantly criticized by their teachers and experienced their teachers indifferent attitude toward them. A runaway is different from child abandonment or a "throwaway" youth (a youth who isn't formally abandoned by parents, but is frequently ignored in favor of another sibling). Runaway youth are evenly divided male and female, although girls are more likely to seek help through shelters and hotlines. In the United States, runaway children or youth are widely regarded as a chronic and serious social problem. It is estimated that each year, there are between 1.3 and 1.5 million runaway and homeless youth in the United States According to a 1983 training report on the United States Department of Justice Office of Justice Programs website, a large percentage of runaways in the US leave their home to escape sexual assault. Running away from home is considered a crime in some jurisdictions, but it is usually a status offense punished with probation, or not punished at all. Giving aid or assistance to a runaway instead of turning them in to the police is a more serious crime called "harboring a runaway", and is typically a misdemeanor. The law can vary considerably from one jurisdiction to another; in the United States, there is a different law in every state. A 2003 FBI study showed that there were 123,581 arrests for runaway youths in the United States. The Family and Youth Services Bureau of the United States Department of Health and Human Services funds grant programs to help runaway and homeless youth. The organization also provides funding for the National Runaway Switchboard, a national hotline for runaway youth, youth who are thinking about running away or are in crisis, parents, and other concerned adults.
Белгілі қашқындар
Иса Хасан әл Ясири (1942), ирактық-канад ақыны. Он жасында ол отбасысының білмеуімен мектептен қашып, анасының әкелерінің ауылына барды. Ол түйе керуенімен бірге саяхаттады, түн бойы олармен бірге жүрді. Кейін, 74 жасында, ол балалық шақтағы өзінің түсінігін еркіндікке негіздегенін айтты.
Isa Hasan al Yasiri – (1942), Iraqi Canadian poet. When he was ten years old, he ran away from school without the knowledge of his family to the village of his maternal uncles. He traveled there with a caravan of camels, walking with them all night long. He stated years later at the age of 74 that he had defined his childhood self concept based on freedom.