Люсьен Ван Импе: Бельгиялық велошабандыздың тарихы

Кіріспе

Бельгиялық велосипедші Люсьен Ван Импе (; 1946 жылғы 20 қазанда туған) – 1969 және 1987 жылдар аралығында кәсіби велосипедші ретінде жарысқан бельгиялық спортшы. Ол негізінен «Тур де Франс» сияқты көп күндік жарыстарда тауға көтерілуде ерекше көзге түсті. Ол 1976 жылғы «Тур де Франс» жарысының жеңімпазы және «Тур де Франс» жарысының тау шампионы атағын алты рет жеңіп алды.

Өмірбаян

Ван Импе өзінің мансабының басталуын испандық Федерико Бахамонтске байланыстырады, ол Толедоның бүркіті деген лақап атымен танымал және бұрынғы Тур де Франс жеңімпазы. 1968 жылы ван Импе Tour de l'Avenir жарысында таулардың патшасы атанды. Бахамонтс өзінің беделін пайдаланып, ван Импеге кәсіби келісімшарт жасауға көмектесті. 1969 жылы Ван Импе кәсіби мансабын 1969 жылғы Тур де Франста 12-орынмен бастады. 1971 жылы Ван Импе Тур де Франста алғашқы таулар классификациясында жеңіске жетті. Ол осы жетістікті тағы бес рет қайталап, сол кезде Бахамонтспен бөліскен рекордты орнатты. Ричард Виренк 2004 жылы жетінші рет жеңіске жетіп рекордты жаңартқанда, Ван Импе Виренкты ең жақсы альпинист емес, мүмкіндікті пайдаланушы деп сынады. Ол өзінің Бахамонтс рекордты жаңарудан саналы түрде бас тартқанын, оған деген құрметтің нәтижесінде жасағанын айтты. Ван Импенің Sonolor командасы 1975 жылы Gitane-мен бірігіп Gitane Campagnolo құрды. Бұрынғы француз чемпионы Сирилл Гимар, 1976 жылдың басында мансабын аяқтағаннан кейін, 1976 жылы спорттық директор болды. Ол жарысқа фавориттердің бірі саналды, себебі бұл бақырда сегіз биік тау кезеңі болды және Ван Импе, Жооп Зоетемелк және қорғаныстағы чемпион Бернард Тевенет арасындағы күрес күтілуде. 1976 жылғы жарыста Тевенет төмен елдерден келген осы екі шабандозға тең келмеді, ал жаңадан қатысып жатқан Фредди Маертенс жақсы старт бергеніне қарамастан, жарыс Ван Импе мен Зоетемелк арасындағы екіжақты бәсекеге айналды. 1976 жылғы Тур де Франс таулары кімнің чемпион болатынын шешетін болды. Гимар Ван Импеге Зоетемелкке шабуыл жасауын бұйырғанын, әйтпесе оны көлікпен жолдан шығарып жіберетінін айқайлағанын мәлімдеді. Ван Импе мұны жоққа шығарды. Зоетемелк үш тау кезеңінде жеңіске жетсе де, Ван Импе шабуылы оған голландиялықтан +3:00 артық басымдық берді, содан кейін ол соңғы жеке уақыт сынағында Зоетемелкіден бір минуттан астам басымдықпен жеңіске жетіп, жеңісін қадағалады. 1976 жылдан кейін Ван Импе команданы ауыстырды. 1977 жылғы Тур де Франста ол фаворит ретінде қатысты, бірақ тауларда көшбасшылықты ала алмады. Ол соңғы тау кезеңінде шабуыл жасау үшін күтті, ол Альп-д’Юздың басында аяқталды, кезеңнің соңында көшбасшы болды, бірақ тамақ жеуді ұмытып, басымдығын жоғалтты. Ол әлі де жетекші еді, оны теледидар машинасы қағып кетті. Команда машинасы артта қалғандықтан, ол жолдың бойында тұрып, Бернард Тевенет пен Хенни Куйпер өтіп кеткенше жаңа велосипед күтті, нәтижесінде 1977 жылғы жарыстың нәтижесі олардың арасында шешілді. Үш жыл бойы жалпы есепте фавориттердің қатарында болмағаннан кейін, Ван Импе 1981 жылғы Тур де Франста керемет өнер көрсетті. Ол 2-орынды иеленді, бірақ Бернард Хинодан +10:00 артта қалды, бірақ ол тау классификациясында тағы да жеңіске жетті. Барлығында Ван Импе Тур де Франстағы алғашқы бес шабандоздың қатарында сегіз рет болды. Сондай-ақ, ол Giro d'Italia тау классификациясында екі рет жеңіске жетті. Бір күндік жарыстар оның мамандығы емес еді және ол 1983 жылы ұлттық чемпионатты жеңгеніне таң қалды. Ван Импе 15 рет Тур де Франс жарысына қатысып, әр жолы Париждегі финиш сызығына жетті. Оның соңғы қатысуында ол рекордты орнатты, бірақ 1986 жылы Жооп Зоетемелк осы көрсеткішті жаңартты, ал ақырында 2018 жылы Сильвен Шаванель 16 рет финиш сызығына жетті. Қазіргі уақытта ол 2006 жылы 15-ші рет жарысты аяқтаған Вятчеслав Экимовпен 2-орында. 2007 жылдан 2013 жылға дейін ол кәсіби велосипедшілер командасының спорттық директоры болды. Люсьен Ван Импе Импеде (оның отбасылық аты сол қалаға сілтеме жасайды) әйелі Ритамен бірге тұрады, оның екі ересек баласы бар – ұл мен қыз. Оның үйі 1976 жылы сары футболканы (Тур де Франстағы көшбасшы) алған француз тауының атымен Alpe D'Huez деп аталады. Ол жылы ол үйге келгенде, оның жанкүйерлері күн сайын жиналып, оның Турда жеңіске жетуін көретін бардың барлық қабырғалары сары түспен боялды. Кәсіби мансабының барысында және одан кейін Ван Импе ешқашан допингке оң нәтиже бермеген, допинг тестінен бас тартқан немесе допинг қолданғанын мойындаған жоқ. Оның құрметіне Бельгиядағы шағын айналма жолда велосипедімен бірге тұрған сәнді абстрактілі мүсін орнатылды, бұл Бельгияның мақтан тұтатын жарысы – Фландрия айналымының финишіне дейін 180 км қашықтықта орналасқан. Ван Импе 2017 жылы жүрек тоқтауынан зардап шекті, бірақ толыққандай жазылып кетті.

Van Impe credits the start of his career to Spaniard Federico Bahamontes, a climber nicknamed the eagle of Toledo and a former Tour de France winner. In 1968 van Impe was King of the Mountains in the Tour de l'Avenir. Bahamontes used his influence to get van Impe a contract as a professional. In 1969, Van Impe started his professional career with a 12th place in the 1969 Tour de France. In 1971, Van Impe won his first mountains classification in the Tour de France. He would repeat that five more times, a record then shared with Bahamontes. When Richard Virenque broke the record with a seventh victory in 2004, Van Impe criticized Virenque for being opportunistic rather than the best climber; he said he had himself refrained from breaking Bahamontes' record himself out of reverence. Van Impe's Sonolor team fused with Gitane to become Gitane Campagnolo in 1975. Former French champion Cyrille Guimard, who retired in early 1976, became directeur sportif in 1976. He was considered to be among the pre race favorites as this edition had eight high mountain stages and it was expected to be a battle between Van Impe, Joop Zoetemelk and defending champion Bernard Thevenet. Thevenet was no match for these two riders from the Low Countries in the 1976 edition, and despite a strong start from debutant Freddy Maertens, the race became a duel between Van Impe and Zoetemelk with the mountains of the 1976 Tour de France deciding who would become champ. Guimard claims it was his order to attack Zoetemelk that won Van Impe the Tour, shouting at Van Impe that he'd run him off the road with the car if he didn't attack. Van Impe has denied this. Despite Zoetemelk winning three high mountain stages Van Impe's attack gave him a lead of more than +3:00 on the Dutchman, and he then clinched his victory by finishing more than a minute ahead of Zoetemelk in the final individual time trial. After 1976, Van Impe changed teams. In the 1977 Tour de France he started favorite but failed to take a lead in the mountains. He waited until the last mountain stage to attack, which finished atop Alpe d'Huez, and was in the lead late in the stage but forgot to eat, which caused his lead to slip away. He was still in the lead when he was hit by one of the TV cars. Due to his team car being so far behind he had to stand on the side of the road and wait several minutes for a new bike as Bernard Thévenet and Hennie Kuiper rode past; and the 1977 edition would be decided between the two of them as a result. After three years where he wasn't among the GC favorites, Van Impe rode incredibly well in the 1981 Tour de France. He finished on the podium in 2nd place, although he was more than +10:00 behind Bernard Hinault, however he won the mountain classification yet again. All total Van Impe finished in the top 5 of the Tour de France eight times. He also won the mountain classification in the Giro d'Italia twice. Single day races were not his specialty and it was a surprise that he won the national championship in 1983. Van Impe started 15 Tours de France and reached the finish in Paris every time. This was a record when he finished his last, but he would be passed for most Tour finishes by Joop Zoetemelk in 1986, and eventually Sylvain Chavanel reached 16 finishes in 2018. He is currently tied for 2nd with Viatcheslav Ekimov who finished his 15th edition in 2006. From 2007 to 2013, he was sporting director of a cycling team of professional riders, called
Lucien Van Impe lives in Impe (his family name refers to that town) with his wife Rita, he has two grown up children, a son and a daughter. His house is called Alpe D'Huez, after the French mountain where he took the yellow jersey (the leader in the Tour de France) in 1976. When he came home that year, the bar where his supporters gathered every day to watch him win the Tour, was painted yellow entirely. During and after his professional career, Van Impe has never tested positive, refused a doping test or confessed having used doping. He has been honoured by a tasteful abstract statue on his bike, on a stone plinth on a small roundabout in Belgium at 180 km before the finish of Belgium's blue ribband event, the Tour of Flanders. Van Impe suffered a cardiac arrest in 2017, but completely recovered from it.