Кіріспе
18-19 ғасырдағы француз астрономы Шарль Мессье (ʃaʁl me. sje; 26 маусым 1730 – 12 сәуір 1817) – француз астрономы. Ол 110 тұмандық пен жұлдыз шоғырларынан тұратын астрономиялық каталог жариялады, ол Мессье нысандары деп белгілі болды және M әрпімен және 1-ден 110-ға дейінгі нөмірмен белгіленеді. Мессье осы каталогты құру арқылы астрономдарға аспандағы тұрақты және уақытша көрінетін шашыраңқы нысандарды ажыратуға көмектесуді мақсат еткен.
Charles Messier (ʃaʁl me. sje; 26 June 1730 – 12 April 1817) was a French astronomer. He published an astronomical catalogue consisting of 110 nebulae and star clusters, which came to be known as the Messier objects, referred to with the letter M and their number between 1 and 110. Messier's purpose for the catalogue was to help astronomical observers distinguish between permanent and transient visually diffuse objects in the sky.
Мессье каталогы
Мессье кометаларды іздеуші болғандықтан, түн аспанында тұрақты, шашыраңқы нысандарды жиі кездестірді, оларды кометалармен шатастыру мүмкін еді. Ол өзінің досы және көмекшісі Пьер Мешайнмен (кем дегенде 20 нысанды тапқан болуы мүмкін) бірлесіп, іздеп жүрген кометалардан ажырату үшін уақытты ысырап етпеу мақсатында олардың тізімін жасады. Қазір бұл тізімде 39 галактика, 4 планеталық тұмандық, 7 басқа тұмандық түрі, 26 ашық жұлдыз шоғыры және 29 шар тәрізді жұлдыз шоғыры бар екені белгілі. Мессье 100 мм (төрт дюймдік) сындыратын телескоп арқылы бақылауларын Париждің орталығындағы Клуни оталында (қазіргі Ұлттық орта ғасырлар мұражайы) жүргізді. Ол құрастырған тізімге тек Мессье солтүк аспан полюсінен шамамен −35.7° дейінгі аймақта байқаған нысандар ғана енді. Олар нысан түріне немесе орналасқан жеріне қарай ғылыми тұрғыдан жіктемелген жоқ. Мессье каталогының алғашқы нұсқасында 45 нысан болды және ол 1774 жылы Париждегі Француз ғылым академиясының журналында жарияланды. Өзінің жаңа ашқандарын қоса, бұл нұсқада басқа астрономдар бұрын байқаған нысандар да бар, ал 45 нысанның тек 17-сі Мессье өзі ашқан. 1780 жылға қарай каталог 80 нысанға дейін ұлғайды. Каталогтың соңғы нұсқасы 1781 жылы Connaissance des Temps журналының 1784 жылғы санында жарияланды. Мессье нысандарының соңғы тізімі 103 нысанды құрады. 1921 және 1966 жылдар аралығында бірнеше рет астрономдар мен тарихшылар Мессье немесе Мешайн соңғы нұсқасы жарияланғаннан кейін жақын уақытта байқаған тағы жеті нысанның дәлелін тапты. Бұл жеті нысан, M104-тен M110-ға дейін, астрономдар тарапынан «ресми» Мессье нысандары ретінде қабылданды. M1-ден M110-ға дейінгі Мессье белгілемелері бүгінге дейін кәсіби және әуесқой астрономдар қолданды және олардың салыстырмалы жарықтығы оларды әуесқой астрономия қауымдастығында танымал нысандарға айналдырды.
Мұра
Айдағы Мессье кратері және 7359 Мессье астероиді оның құрметіне берілген.