Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Jacob Bryant (1715–1804) – ағылшын ғалымы және мифограф, ол "XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында гүлденген мифагогтардың арасындағы ең көрнекті тұлға" деп сипатталған.
English scholar and mythographer
Jacob Bryant (1715–1804) was an English scholar and mythographer, who has been described as "the outstanding figure among the mythagogues who flourished in the late eighteenth and early nineteenth centuries."
Өмір
Брайант Плимут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі сол жерде кеденде жұмыс істеген, бірақ кейін Чатэмға ауыстырылған. Брайант алдымен Рочестердегі мектепке, содан кейін Итон колледжіне жіберілді. 1736 жылы ол Кембридждегі Кингс колледжінде стипендияға ие болды, онда ол B.A. (1740) және M.A. (1744) дәрежелерін алды, кейіннен колледж профессоры болып сайланды. Ол Марлборо герцогының жеке тәрбиешісі ретінде Итонға оралды. 1756 жылы герцог, Германиядағы әскерлердің бас қолбасшысы және қару-жарақ бас директоры ретінде, оны жеке хатшысы ретінде Еуропаға алып кетті. Ол қару-жарақ кеңесіндегі табысты қызметімен марапатталды, бұл оған әдеби қызығушылықтарына уақыт табуға мүмкіндік берді. Оған екі рет Чартерхаус мектебінің директоры лауазымы ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты. Брайант 1804 жылдың 14 қарашасында Виндзор маңындағы Сиппенхемде қайтыс болды. Ол кітапханасын Кингс колледжіне сыйлады, бұрын корольге және Марлборо герцогына бірнеше құнды сыйлықтар берген болатын. Ол Евангелия тарату қоғамына 2000 фунт стерлинг, ал Итон колледжінің зейнеткерлеріне 1000 фунт стерлинг мұра етіп қалдырды.
Bryant was born at Plymouth. His father worked in the customs there, but was afterwards moved to Chatham. Bryant was first sent to a school near Rochester, and then to Eton College. In 1736 he was elected to a scholarship at King's College, Cambridge, where he took his degrees of B. A. (1740) and M. A. (1744), later being elected a fellow. He returned to Eton as private tutor to the Duke of Marlborough. In 1756 he accompanied the duke, who was master general of ordnance and commander in chief of the forces in Germany, to the Continent as private secretary. He was rewarded by a lucrative appointment in the Board of Ordnance, which allowed him time to indulge his literary tastes. He was twice offered the mastership of Charterhouse school, but turned it down. Bryant died on 14 November 1804 at Cippenham near Windsor. He left his library to King's College, having previously made some valuable presents from it to the king and the Duke of Marlborough. He bequeathed £2000 to the Society for the Propagation of the Gospel, and £1000 for the use of the retired collegers of Eton.
Шығармалары
Оның ең маңызды еңбектері: "Ежелгі мифологияның жаңа жүйесі немесе талдауы" (1774–76 ж., және кейінгі басылымдары), "Троя жазығына қатысты байқаулар" (1795 ж.), және "Троя соғыстары туралы диссертация" (1796 ж.). Ол сонымен қатар діни, саяси және әдеби мәселелер бойынша да жазған.
His chief works were A New System or Analysis of Ancient Mythology (1774–76, and later editions), Observations on the Plain of Troy (1795), and Dissertation concerning the Wars of Troy (1796). He also wrote on theological, political and literary subjects.
Мифограф
Брайант барлық мифологияны Еврей жазбаларынан, ал грек мифологиясын египеттіктер арқылы пайда болған деп есептеді. «Жаңа жүйе» әлемдік мифтерді Жаратылыс кітабындағы оқиғалармен байланыстыруға тырысты. Брайант Хамның ұрпақтары әлемдегі ең белсенді, бірақ сонымен қатар ең қарсылық көрсеткен халықтар болды және ежелгі және классикалық цивилизациялардың туындауына себепкер болды деп сақты. Ол осы халықты «Амондықтар» деп атады, себебі Мысыр құдайы Амонның Хамның құдайланған түрі екеніне сенді. Ол Хамды күнмен теңестірді және көптеген еуропалық діндер Амондық күнге табынудан туындады деп мәлімдеді. Джон Ричардсон өзінің «Парсы сөздігінің» алғы сөзінде Брайанттың басты қарсыласы болды. Анонимді «Қайта алу» атты памфлетінде Брайант өз пікірін қорғап, қайта растады. Ричардсон содан кейін сөздікке қосымша тілдер туралы диссертацияны қайта қарады және екінші бөлімді қосты: «Ежелгі мифологияның жаңа талдауы туралы қосымша ескертулер» (1778). Брайант Амстердамдық Даниэль Виттенбахқа жауап ретінде де памфлет жазды. «Жаңа жүйеде» Брайант Уильям Барфордтан алған көмекті мойындайды. Оның теориялары Уильям Блейктің мифологиялық жүйесіне үлкен әсер еткені жақсы белгілі, ол Брайанттың «Жаңа жүйесінің» иллюстрацияларын жасаушы гравёр ретінде жұмыс істеген.
Bryant saw all mythology as derived from the Hebrew Scriptures, with Greek mythology arising via the Egyptians. The New System attempted to link the mythologies of the world to the stories recorded in Genesis. Bryant argued that the descendants of Ham had been the most energetic, but also the most rebellious peoples of the world and had given rise to the great ancient and classical civilisations. He called these people "Amonians", because he believed that the Egyptian god Amon was a deified form of Ham. He argued that Ham had been identified with the sun, and that much of pagan European religion derived from Amonian sun worship. John Richardson was Bryant's chief opponent, in the preface to his Persian Dictionary. In an anonymous pamphlet, An Apology, Bryant defended and reaffirmed his opinions. Richardson then revised the dissertation on languages prefixed to the dictionary, and added a second part: Further Remarks on the New Analysis of Ancient Mythology (1778). Bryant also wrote a pamphlet in answer to Daniel Wyttenbach of Amsterdam, about the same time. Bryant in the New System acknowledges help from William Barford. His theories are widely credited as an influence on the mythological system of William Blake, who had worked in his capacity as an engraver on the illustrations to Bryant's New System.
Классикалық ғалым
Трой туралы кітаптарында Брайант Трой қаласының және гректердің жорығының нақты тарихқа негізделмеген, таза мифологиялық болғанын көрсетуге тырысты. 1791 жылы Эндрю Далзел Жан Батист Лешевальедің "Троя жазығының сипаттамасы" атты еңбегін аударды. Бұл Брайанттың "Троя жазығы туралы ескерулер" (1795) және "Троя соғысы туралы диссертациясы" (1796?) тудырды. Нәтижесінде, Томас Фальконнер, Джон Моррит, Уильям Винсент және Гилберт Уэйкфилд Брайантқа қарсы күшті пікір талас бастады.
In his books on Troy, Bryant endeavoured to show that the existence of Troy and the Greek expedition were purely mythological, with no basis in real history. In 1791, Andrew Dalzel translated a work of Jean Baptiste LeChevalier as Description of the Plain of Troy. It provoked Bryant's Observations upon a Treatise (on) the Plain of Troy (1795) and A Dissertation concerning the War of Troy (1796?). A fierce controversy resulted, with Bryant attacked by Thomas Falconer, John Morritt, William Vincent, and Gilbert Wakefield.
Басқа жұмыстар
Брайанттың алғашқы еңбегі – «Ежелгі тарихтың әртүрлі бөлімдеріне қатысты байқаулар мен зерттеулер», «Еуроклидон желі», «Мелит аралы», «Шопан патшалары» (Кембридж, 1767). Брайант Бохарт, Беза, Гроций және Бентлидің пікірлеріне қарсы шықты. Апамеан медалі туралы есебі «Джентльменс» журналында пікірталас тудырғанда, Брайант «Апамеан медалі және ΝΩΕ жазуы» (Лондон, 1775) еңбегімен өзін қорғады. Жозеф Илариус Экхель оның көзқарасын қолдады, бірақ Дейнс Баррингтон және басқалар Лондонның Антикварлар қоғамында оған қарсы болды. 1771 жылы досы Роберт Вуд қайтыс болғаннан кейін, Брайант оның «Гомердің түпнұсқа генийі мен жазбалары туралы очерк, Троаданың салыстырмалы көрінісімен» (1775) атты еңбегін өңдеді. «Vindiciæ Flavianæ: Иосиф Флавийдің Иса Мәсіх туралы куәлігінің қорғалуы» (1777) анонимді жарияланды; Брайанттың атымен екінші басылымы 1780 жылы жарық көрді. Одан кейін «Анализдің одан әрі толықтырылуы» (1778) жарық көрді. Бұл еңбек Жозеф Пристлиге үлкен әсер етті. Философиялық қажеттілік туралы доктор Пристлиге арналған үндеу (1780); Пристли сол жылы жауап берді. Брайант Томас Чаттертонның жасаған шығармаларының түпнұсқалығына сенді. Чаттертон орта ғасырлық ағылшын тілінде өлеңдер жазып, оларды 15 ғасыр монахы Томас Роулиге жатқызған болатын. Томас Тирвитт «Томас Роули және басқалар жазған деп есептелетін өлеңдер» атты еңбегін жариялағанда, Брайант Роберт Глиннмен бірге «Томас Роулидің өлеңдеріне қатысты байқаулар» (2 том, 1781) еңбегін жариялады, онда осы өлеңдердің түпнұсқалығы анықталды. «Gemmarum Antiquarum Delectus» (1783) Марлборо герцогының қаржысымен жеке басылды, және Франческо Бартолоцци жасаған граверлер енгізілді. Бірінші томды Брайант латын тілінде жазды, ал Мэтью Мэти француз тіліне аударды; екінші томды Уильям Коул, француз тілінде Луи Дютенс жазды. «Зингара немесе цыған тілі туралы» (1785) Брайант Корольдік қоғамға оқыды және «Археология» журналының жетінші томында жарияланды. 1767 жылы жазылған «Гошен жері туралы» еңбек Уильям Бойердің «Әртүрлі трактаттар» (1785) жинағында жарық көрді. «Жазбалардың түпнұсқалығы туралы трактат» (1791) анонимді жарияланды; автордың атымен екінші басылымы 1793 жылы, үшінші басылымы 1810 жылы жарық көрді. Бұл еңбек оның меценатының қызы, жесір графиня Пемброктың тапсырысымен жазылды, ал түскен табыс шешек және екпе жасау ауруханасына берілді. «Жустин шейіт» кітабындағы даулы үзіндіге қатысты байқаулар; сондай-ақ «Перуделерге табыну» туралы, Лондон, 1793. Мысырлықтарға келген апаттарға қатысты байқаулар, карталармен, Лондон, 1794. Филон Иудейдің Логос немесе Құдай сөзі туралы пікірлері (1797). Том Пейнге қарсы трактат. «Киелі кітаптардағы кейбір тармақтарға қатысты түсініктер» (Балағам, Ешуа, Самсон және Жүніс туралы), Лондон, 1803. Грек және Рим құдайларына арналған жобалық еңбек оның мұрагерлері тарапынан жарық көрген жоқ. Оның латын және грек тілдеріндегі әзілдік өлеңдері жарияланды.
Bryant's first work was Observations and Enquiries relating to various parts of Ancient History, the Wind Euroclydon, the island Melite, the Shepherd Kings, (Cambridge, 1767). Bryant attacked the opinions of Bochart, Beza, Grotius, and Bentley. When his account of the Apamean medal was disputed in the Gentleman's Magazine, Bryant defended himself in Apamean Medal and of the Inscription ΝΩΕ, London, 1775. Joseph Hilarius Eckhel upheld his views, but Daines Barrington and others opposed him in the Society of Antiquaries of London. After his friend Robert Wood died in 1771, Bryant edited one of his works as An Essay on the Original Genius and Writings of Homer, with a Comparative View of the Troade (1775). Vindiciæ Flavianæ: a Vindication of the Testimony of Josephus concerning Jesus Christ (1777) was anonymous; the second edition, with Bryant's name, was in 1780. The sequel was A Farther Illustration of the Analysis (1778). This work influenced Joseph Priestley. An Address to Dr. Priestley upon Philosophical Necessity (1780); Priestley printed a reply the same year. Bryant was a believer in the authenticity of Thomas Chatterton's fabrications. Chatterton had created poems written in mock Middle English and had attributed them to Thomas Rowley, an imaginary monk of the 15th century. When Thomas Tyrwhitt issued his work The Poems supposed to have been written at Bristol by Thomas Rowley and others,' Bryant with Robert Glynn followed with his Observations on the Poems of Thomas Rowley in which the Authenticity of those Poems is ascertained (2 vols., 1781). Gemmarum Antiquarum Delectus (1783) was privately printed at the expense of the Duke of Marlborough, with engravings by Francesco Bartolozzi. The first volume was written in Latin by Bryant, and translated into French by Matthew Maty; the second by William Cole, with the French by Louis Dutens. On the Zingara or Gypsey Language (1785) was read by Bryant to the Royal Society, and printed in the seventh volume of Archæologia. A disquisition On the Land of Goshen, written about 1767, was published in William Bowyer's Miscellaneous Tracts, 1785. A Treatise on the Authenticity of the Scriptures (1791) was anonymous; second edition, with author's name, 1793; third edition, 1810. This work was written at the instigation of the Dowager Countess Pembroke, daughter of his patron, and the profits were given to the hospital for smallpox and inoculation. Observations on a controverted passage in Justyn Martyr; also upon the "Worship of Angels", London, 1793. Observations upon the Plagues inflicted upon the Egyptians, with maps, London, 1794. The Sentiments of Philo Judæus concerning the Logos or Word of God (1797). A treatise against Tom Paine. 'Observations upon some Passages in Scripture' (relating to Balaam, Joshua, Samson, and Jonah), London, 1803. A projected work on the Gods of Greece and Rome was not produced by his executors. Some of his humorous verse in Latin and Greek was published.