Мэри Брунтон: Шотландиялық романизші және әйелдік бейнесін қайта жоғарылатушы
Mary Brunton
Мэри Брунтон (1778-1818) – шотланд жазушысы, феминизмді жаңа бағытта дамытқан романшы. Оның туындылары көркемдігімен, құбылмалы сюжеттерімен және әйел тақырыбымен ерекше.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд романшысы (1778–1818)
Scottish novelist (1778–1818)
Мэри Брэнтон (туған аты Балфур) (1 қараша 1778 – 7 желтоқсан 1818) – шотланд романшысы, оның шығармалары әйелдік бейнесін жаңаша түсіндірген деп есептеледі. Фэй Уэлдон Брэнтонның жазбаларын "көркем ойларға толы, оқиғасымен бай, ойлы пікірлермен ақылды, және мақсаты мен мазмұны бойынша эротикалық" деп бағалаған.
Mary Brunton (née Balfour) (1 November 1778 – 7 December 1818) was a Scottish novelist, whose work has been seen as redefining femininity. Fay Weldon praised Brunton's writings as "rich in invention, ripe with incident, shrewd in comment, and erotic in intention and fact."
Өмір
Мэри Балфур (ерлі-зайыптылық аты Брэнтон) – британдық армия офицері, полковник Томас Балфурдың қызы және полковник Фрэнсис Лигоньердің қызы, сондай-ақ Лигоньердің екінші графының қарындасы Франсис Лигоньердің қызы. Ол 1778 жылғы 1 қарашада Оркни аралдарындағы Бэррейде дүниеге келген. Оның алғашқы білімі шектеулі болды, бірақ анасы оған музыка, итальян және француз тілдерін үйретті. Шамамен 1798 жылы ол Шотландия шіркеуінің пасторы Александр Брэнтонмен танысты. Анасы бұл одақты мақұлдамаса да, ол 1798 жылғы 4 желтоқсанда Брэнтонмен қашып кетті, ол оны Гайрсей аралынан қайықпен құтқарып алып, қашып кетуіне көмектесті. Ол 1797 жылға дейін Болтон қаласында, Шығыс Лотиандағы Хэддингтонның жанында қызмет етті, содан кейін Эдинбургтегі екі шіркеуге тағайындалды: 1803 жылдан бастап Жаңа Грейфриарс, ал 1809 жылдан бастап Трон. Осы аралықта 1813 жылы ол университетте Шығыс тілдерінің профессоры болды. Эдинбургте 17 желтоқсан күні 1818 жылы, өлі туған ұл бергеннен бес күн өткен соң қайтыс болды. Джейн Остин бұл туындыға күмәнмен қарады, оны хатында "жақсы ниетпен, әдемі жазылған, бірақ табиғатқа да, ықтималдыққа да жақын емес" деп бағалады. Брэнтон өзін-өзі ұстау мен сезімталдық арасындағы қарама-қайшылықты көрсете отырып, әйелдіктің жаңа анықтамасын жасауға ұмтылды. "Өзін-өзі ұстау" романы кеңінен танылды және 1812 жылы үшінші рет басылып шықты. Француз тіліне аудармасы (Laure Montreville, ou l'Empire sur soimême) 1829 жылы Парижде жарық көрді. Мэри Брэнтонның шығармалары 1820 жылы, ал оның алғашқы екі романының қосымша басылымдары 1832, 1837 және 1852 жылдары жарық көрді. Қазіргі заманғы басылымдар: "Өзін-өзі ұстау" (Лондон: Pandora Press, 1986), "Тәртіп" (Лондон: Pandora Press, 1986; Бостон, MA: Unwin Hyman, 1987) және "Эммелин" (Лондон: Routledge, 1992, 1819 жылғы басылымның көшірмесі).
Mary Balfour (married name Brunton) was the daughter of Colonel Thomas Balfour of Elwick, a British Army officer, and Frances Ligonier, daughter of Colonel Francis Ligonier and sister of the second earl of Ligonier. She was born on 1 November 1778 on Burray in the Orkney Islands. Her early education was limited, but her mother taught her music, Italian and French. About 1798, she met the Rev. Alexander Brunton, a Church of Scotland minister. Although her mother disapproved of the match, she eloped with Brunton on 4 December 1798, when he rescued her from the island of Gairsay in a rowing boat. He was minister at Bolton, near Haddington, East Lothian, until 1797, then at two successive Edinburgh parishes: New Greyfriars from 1803 and Tron from 1809, becoming in the meantime Professor of Oriental Languages at the University in 1813. in Edinburgh, on 12 December 1818, five days after giving birth to a stillborn son. Jane Austen had reservations, judging it in a letter as an "excellently meant, elegantly written work, without anything of Nature or Probability in it." Brunton, in contrasting self control with sensibility, was moving towards a redefinition of femininity. Self Control was widely read and went into a third edition in 1812. A French translation (Laure Montreville, ou l'Empire sur soimême) appeared in Paris in 1829. The Works of Mary Brunton appeared in 1820 and further editions of her first two novels in 1832, 1837 and 1852. Modern editions have appeared of Self Control (London: Pandora Press, 1986), Discipline (London: Pandora Press, 1986; Boston, MA: Unwin Hyman, 1987) and Emmeline (London: Routledge, 1992, facsimile of the 1819 edition).