Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның саясаткері және дипломаты (1855–1942)
New Zealand politician and diplomat (1855–1942)
Сэр Джеймс Аллен (10 ақпан 1855 – 28 шілде 1942) – Жаңа Зеландияның көрнекті саясаткері және дипломаты. Ол елдегі ең маңызды саяси лауазымдардың бірнешеуін атқарды, оның ішінде Қаржы министрі және Сыртқы істер министрі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Жаңа Зеландияның Қорғаныс министрі болды.
Sir James Allen (10 February 1855 – 28 July 1942) was a prominent New Zealand politician and diplomat. He held a number of the most important political offices in the country, including Minister of Finance and Minister of Foreign Affairs. He was also New Zealand's Minister of Defence during World War I.
Ерте өмір
Аллен Австралияның Аделаида қаласында дүниеге келген. Анасы ерте қайтыс болғаннан кейін, әкесі оны Жаңа Зеландияның Дунедин қаласына алып келді, онда отбасы бірнеше жыл тұрды. Бірақ 1861 немесе 1862 жылы Аллен мен оның інісі Англияның Сомерсет қаласында тұратын туысының қамқорлығына берілді. Одан көп ұзамай Алленнің әкесі де қайтыс болып, ол жетім қалды. Өмірінің басы осылай қиын болғанына қарамастан, Аллен жақсы бастама жасады. Бристольдегі Клифтон колледжіне стипендия жеңіп оқуға түсіп, кейін Кембридж университетінің Сент-Джон колледжіне қабылданды. 1877 жылы бакалавр дипломын алды. Содан кейін Аллен әкесінен мұраға алған мүлігі бар Дунединге қайтуға шешім қабылдады. Дунединде Аллен өте табысты болды, қалалық кеңесте қызмет етті, тіпті Отаго провинциялық регби командасының құрамында ойнады. 1883 жылы ол тағы да Англияға барып, бірнеше жыл бойы Корольдік тау-кен мектебінде білім алды. Дунединге оралғаннан кейін Отагоның көмір және алтын кенін өндіру саласында жұмыс істеді.
Allen was born in Adelaide, Australia. After his mother's early death, his father took him to Dunedin, New Zealand, where the family resided for several years. In either 1861 or 1862, however, Allen and his brother were given into the care of an uncle in Somerset, England. Shortly afterwards, Allen's father also died, leaving him an orphan. Despite this rather turbulent beginning to his life, Allen made a good start. After first attending Clifton College in Bristol (having won a scholarship to do so), he gained admittance to St John's College at Cambridge University. He graduated with a BA in 1877. Shortly afterwards, Allen decided to return to Dunedin, where he had inherited a significant amount of property from his father. In Dunedin, Allen was highly successful, serving on the City Council and even playing for the Otago provincial rugby team. He left for England once again in 1883, studying at the Royal School of Mines for several years. When he returned to Dunedin, he established a presence in Otago's coal and gold mining industries.
Парламенттік мансабының алғашқы жылдары
1887 жылы Аллен ұлттық саясатқа қатысуға шешім қабылдады және Дунедин шығыс округінен премьер-министр Роберт Стоутқа консервативті қарсылас ретінде түсті. Жаңадан келген қарсыластың премьер-министрді жеңе алатынына сенгендер азаз еді, бірақ таңқаларлықтай, Аллен осыны істеді. Алайда, Алленнің Дунедин шығысынан депутаттығы қысқа болды, себебі ол келесі (1890) сайлауда тағы да биліктен қуылды. 1992 жылы Аллен Отагоның Брюс ауылдық округінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жетіп, парламентке қайта оралды және 1920 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы мандатты сақтап қалды. Бірте-бірте Аллен парламентте өте жақсы жұмыс істейтін саяхатшы ретінде танылды. Ол кейбір замандастарының шешендік өнеріне ие болмады және көбінесе әзілге құмар емес және харизматикалық емес деп есептелді. Бірақ ол сенімді, ұқыпты және тәжірибелі деп саналды. Ол кейде парламенттің консервативті фракциясының болашақ жетекшісі ретінде қарастырылды, бірақ консерваторлар ақыры бірігіп Реформа партиясын құрғанда, оның орнына харизматикалық Уильям Масси жетекші болды.
In 1887, Allen decided to enter national politics, standing in the Dunedin East seat as a conservative opponent to Robert Stout, the Premier. Few expected a first time challenger to defeat the Premier, but amazingly, Allen did just that. Allen's own tenure as MP for Dunedin East was short, however, as he was himself voted out of office at the next (1890) election. In 1892, however, Allen returned to Parliament after winning a by election in the rural Otago electorate of Bruce, which he held until he retired in 1920. Gradually, Allen developed a reputation as a solid performer in Parliament. He lacked the skills at oratory of some of his contemporaries, and was often seen as humourless and uncharismatic. But he was nevertheless considered dependable, reasonable, and practical. He was sometimes cited as a possible leader for Parliament's conservative faction, but when the conservatives eventually came together to found the Reform Party, the more charismatic William Massey became leader instead.
Кейінгі іс-шаралар
Соғыстан кейін коалициялық үкімет құлдырап, Джеймс Аллен тағы да Қаржы министрі болды. 1919 жылғы қазан айында ол Сыртқы істер министрінің алғашқы тағайындалған өкілі болды, бұл Жаңа Зеландияның жаңадан иеленген Ұлттар Лигасының мандаты – Самоа мемлекетін басқару үшін құрылған жаңа министрлік лауазым еді. Ол бұл қызметтерге өте ықылассыз келді, саясаттан шаршағанын айтты. 1920 жылы ол Парламенттен кетіп, Ұлыбританиядағы Жаңа Зеландияның Жоғары комиссары лауазымын иеленді. Ол сондай-ақ Ұлттар Лигасында Жаңа Зеландияны өкілдік етіп, Лиганың Тұрақты Мандаттар Комиссиясының жұмысына белсенді қатысты. Жаңа Зеландияға оралғаннан кейін Аллен бірнеше ұйымның жұмысына қатысты. Саяси мансабындағы сапарларынан кейін Тынық мұхит аралдарына деген ұзақ жылдардан бергі қызығушылығын көрсете отырып, ол Тынық мұхит қатынастары институтының белгілі мүшесі болды және 1926 жылы құрылғаннан бастап 1937 жылдың соңына дейін оның Жаңа Зеландиядағы бөлімшесіне төрағалық етті. Ол Данидиндегі Әулиелер шіркеуінің жұмысына белсенді қатысып, сонымен қатар Білім министрі қызметін атқарган кезде дау тудырған «Мектепте Білім беру лигасының» вице-президенті болды. 1927 жылдың 1 маусымында Аллен Заң шығару кеңесіне – Парламенттің (қазір жойылған) жоғарғы палатасына тағайындалды. Заң шығару кеңесі төменгі палатаға қарағанда тыныш болды, Аллен оның жұмысына тым көп мән бермеді. 1934 жылы алғашқы мерзімі аяқталғаннан кейін ол қайта тағайындалды (1941 жылға дейін). Аллен 1938 жылы қоғамдық өмірден зейнетке шықты және 1942 жылдың 28 шілдесінде Данидинде қайтыс болды.
After the war, the coalition government collapsed, and James Allen once again became Minister of Finance. In October 1919, he was made the first Minister of External Affairs, a new ministerial portfolio that was created to administer New Zealand's newly acquired League of Nations Mandate Samoa. He took up these posts reluctantly, describing himself as weary of politics. In 1920, he resigned from Parliament to take up a position as New Zealand's High Commissioner to the United Kingdom. He also represented New Zealand at the League of Nations, taking a prominent part in the League's Permanent Mandates Commission. After returning to New Zealand, Allen became active in a number of organisations. Reflecting his long held interest in the Pacific Islands, which had been stimulated by a number of visits in the course of his political career, he was a prominent member of the Institute of Pacific Relations, whose New Zealand branch he chaired from its formation in 1926 until late 1937. He was active in All Saints' Church, Dunedin and also vice president of the Bible in Schools League, reflecting a cause which he had controversially championed while Minister of Education. On 1 June 1927, Allen was appointed to the Legislative Council, the (now abolished) upper house of Parliament. The Legislative Council was considerably more sedate than the lower house, and Allen was not overly stressed by its activities. At the end of his first term in 1934, he was reappointed (until 1941). Allen retired from public life in 1938, and died in Dunedin on 28 July 1942.
Құрметтер мен марапаттар
Аллен 1917 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Бат орденінің командирі дәрежесіне тағайындалды, ал 1926 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің үлкен крестімен марапатталды. 1935 жылы Георг V патшаның күміс юбилейлік медалін алды.
Allen was appointed a Knight Commander of the Order of the Bath in the 1917 New Year Honours, and a Knight Grand Cross of the Order of St Michael and St George in the 1926 New Year Honours. He was awarded the King George V Silver Jubilee Medal in 1935.