Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдвард Дэниел Кларк (5 маусым 1769 – 9 наурыз 1822) – ағылшын табиғатты зерттеуші, минералог және саяхатшы.
English naturalist, mineralogist and traveller
Edward Daniel Clarke (5 June 17699 March 1822) was an English clergyman, naturalist, mineralogist, and traveller.
Өмір
Эдвард Дэниел Кларк Уиллингдон, Сассекс округінде дүниеге келді және алдымен Укфилд мектебінде, содан кейін Тонбриджде білім алды. 1786 жылы ол Кембридждегі Иисус колледжінде шіркеу писары лауазымын алды, бірақ осы кезде әкесінің қазасы оны қиын жағдайға түсірді. 1790 жылы ол ғылыми дәрежесін алды, жақын арада Дорсет герцогының немере інісі Генри Тафтонға жеке репетитор болды. 1792 жылы ол Лорд Бервикпен Германия, Швейцария және Италия арқылы саяхаттауға міндеттенді. Альп тауларын басып өтіп, Италияның Рим қаласы сияқты маңызды қалаларын аралап, Неаполь қаласына келді, онда шамамен екі жыл тұрды. Неапольде Кларк Везувий тауына көп рет шығып, қонақтарды шыңына алып шығып, жанартаудың активтілігін бақылады. Ол сондай-ақ Везувий тауының моделін жасады, оны сэр Уильям Гамильтон «ең жақсы модель» деп атады. Бұл модель кейіннен Лорд Бервикке тиесілі Аттингем паркіне жеткізілді. Оның жазбалары 1000 фунт стерлингке Бодли кітапханасына сатылды; ал саяхаттарын басып шығару арқылы ол 6595 фунт стерлинг таза пайда тапты. Минералогиядан дәріс оқып, кеңселік міндеттерін атқарумен қатар, газды мүндер арқылы химия саласында бірнеше жаңалықтар ашты. 1817 жылы ол университет кітапханашысы болып тағайындалды және 1819 жылы Кембридж философиялық қоғамын құрушылардың бірі болды. 1822 жылдың 9 наурызында Лондонда қайтыс болды.
Edward Daniel Clarke was born at Willingdon, Sussex, and educated first at Uckfield School and then at Tonbridge. In 1786 he obtained the office of chapel clerk at Jesus College, Cambridge, but the loss of his father at this time involved him in difficulties. In 1790 he took his degree, and soon after became private tutor to Henry Tufton, nephew of the Duke of Dorset. In 1792 he obtained an engagement to travel with Lord Berwick through Germany, Switzerland and Italy. After crossing the Alps, and visiting a few of the principal cities of Italy, including Rome, he went to Naples, where he remained nearly two years. While in Naples, Clarke climbed Vesuvius on numerous occasions, to take guests to the summit and observe the state of activity of the volcano. He also constructed a model of Vesuvius, which Sir William Hamilton declared to be the 'best ever produced'. This model was later transported to Lord Berwick's seat at Attingham Park. were sold to the Bodleian Library for £1000; and by the publication of his travels he realized altogether a clear profit of £6595. Besides lecturing on mineralogy and discharging his clerical duties, made several discoveries in chemistry, principally by means of the gas blow pipe, which he had brought to a high degree of perfection. He was also appointed university librarian in 1817, and was one of the founders of the Cambridge Philosophical Society in 1819. He died in London on 9 March 1822.
Грек өнері
1801 жылы Кларк және оның көмекшісі Джон Мартен Криппс, сол кезде Эльгиннің көмекшісі болған итальян суретшісі Джованни Баттиста Лузиеридің араласуымен, Элеусисте Деметр құдайының мүсінін алып кетуге Афина губернаторынан рұқсат алды. Мүсін 1676 жылы саяхатшы Джордж Уилер тапқан еді, ал бірнеше елшілер оны алып кету үшін сәтсіз өтініштер жіберген. Кларк Афинаның уайводасына пара беріп, жергілікті халықтың бұйрығын алғаннан кейін мүсінді күшпен алып кетті. Жергілікті халық мүсінді ресми емес түрде және иконокласт шіркеуінің дәстүрлеріне қайшы, канондалмаған Әйя Деметра (грекше: Αγία Δήμητρα) ретінде құдайға табынып келген. Кларк сонымен қатар Грекиядан Пан мүсіні, Эрос бейнесі, комедиялық маска, әртүрлі рельефтер мен жерлеу тастағы сияқты басқа да мәрмәрларды алып кетті. Ол оларды Кембридж университетіне сыйлады, ал 1803 жылы Деметр мүсіні университет кітапханасында қойылды. Кейіннен бұл коллекция Кембридждегі Фицвильям мұражайына көшірілді, онда ол мекеменің екі негізгі коллекциясының біріне айналды. Ол Шарлотта Раштың кіші қарындасы болды, оған Джон Мартен Криппс 1806 жылдың 1 қаңтарында үйленді.
In 1801, Clarke and his assistant John Marten Cripps, obtained an authorisation from the governor of Athens for the removal of a statue of the goddess Demeter at Eleusis, with the intervention of Italian artist Giovanni Battista Lusieri who was Elgin's assistant at the time. The statue had been discovered in 1676 by the traveller George Wheler, and several ambassadors had submitted unsuccessful applications for its removal. Clarke was the one to remove the statue by force, after bribing the waiwode of Athens and obtaining an edict, of the local population who unofficially, and against the traditions of the iconoclastic Church, worshipped the statue as the uncanonised Saint Demetra (Greek: Αγία Δήμητρα). Clarke also removed other marbles from Greece including a statue of Pan, a figure of Eros, a comic mask and various reliefs and funerary steles. Clarke donated these to the University of Cambridge and in 1803 the statue of Demeter was displayed at the university library. The collection was later moved to the Fitzwilliam Museum in Cambridge where it formed one of the two main collections of the institution. She was the younger sister of Charlotte Rush, whom John Marten Cripps had married on 1 January 1806.