Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық дәрігер, филолог (1779–1869)
British physician, philologist (1779–1869)
Питер Марк Рогет (/UK/'/r//ɒ//ʒ//eɪ/ /US//r//oʊ/'/ʒ//eɪ/; 18 қаңтар 1779 – 12 қыркүйек 1869) – британдық дәрігер, табиғат теологы, лексикограф және The Portico кітапханасының алғашқы хатшысы. Ол 1852 жылы «Ағылшын сөздері мен тіркестерінің сөздігі» (Thesaurus of English Words and Phrases) жариялағанымен әйгілі. Сондай-ақ, 1824 жылы Корольдік қоғамға ерекше оптикалық иллюзия туралы баяндама жасады, ол кейіннен фильм және анимациядағы көзге көрінетін қозғалысты түсіндіруге қолданылған көрудің тұрақтылығы теориясының бастауы деп есептеледі.
Peter Mark Roget (/UK/'/r//ɒ//ʒ//eɪ/ /US//r//oʊ/'/ʒ//eɪ/; 18 January 1779 – 12 September 1869) was a British physician, natural theologian, lexicographer, and founding secretary of The Portico Library. He is best known for publishing, in 1852, the Thesaurus of English Words and Phrases, a classified collection of related words (thesaurus). He also read a paper to the Royal Society about a peculiar optical illusion in 1824, which is often regarded as the origin of the persistence of vision theory that was later commonly used to explain apparent motion in film and animation.
Ерте өмір
Питер Марк Роже Лондонның Сохо ауданындағы Брод-стритте, Женевалық дін қызметкері Жан (Джон) Роже (1751–1783) мен британдық саясаткер, құлдықты жоюшы және құқықтық реформатор Сэр Сэмюэл Ромиллидің қарындасы Кэтрин Ромиллинің ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесінің қайтысынан кейін, отбасы 1783 жылы Эдинбургке көшіп, Роже сонда Эдинбург университетінде медицинаны оқып, 1798 жылы бітірді. Содан кейін Роже Лондонның медициналық мектептерінде лекциялар тыңдады. Медициналық мансабын жылдам бастамаған Роже 1802 жылы Джон Ли Филлипстің ұлдарына тәрбиеші болып жұмысқа орналасты, олармен бірге Аменс бейбітшілігі кезінде Гранд-тур сапарына шықты, осы саяхатта Ричард Ловелл Эджворттың ұлы Ловелл Эджворт та болды. Бейбітшілік күрт тоқтатылғанда ол Женевада тұтқынға алынды. 1803 жылдың соңында ол шәкірттерін Англияға қайтаруға қол жеткізді, бірақ Эджворт Наполеон 6 сәуірде 1814 жылы құлағанға дейін қамауда қалды. 1823 жылы Роже мен Питер Мере Латхэм Миллбанк түрмесіндегі ауруларды зерттеу үшін шақырылды. Оның өмірбаянының авторы Рожедің сегіз жасында тізім жасауға құштарлығы, өмірмен қарым-қатынас құралы ретінде, қалыптасқан екенін айтады. 1805 жылы ол сөздерді мағыналары бойынша жіктеудің жазбаша жүйесін жасауды бастады. Сөздердің каталогы алғаш рет 1852 жылы «Ағылшын сөздері мен тіркестерінің сөздігі, идеяларды жетілдіруге және әдеби шығармалар құрастыруға көмектесу үшін жіктелген және реттелген» деген атаумен жарық көрді. Роже тірі кезінде бұл еңбек жиырма сегіз рет қайта басылды. Оның қайтысынан кейін, оны ұлы Джон Льюис Роже (1828–1908) және кейіннен Джонның ұлы, инженер Сэмюэл Ромилли Роже (1875–1953) қайта қарап, кеңейтті. Рожедің жеке кітапханасы 1870 жылы Sotheby's аукционында сатылды және оның каталогы зерттелді.
Peter Mark Roget was born in Broad Street, Soho, London, the son of Jean (John) Roget (1751–1783), a Genevan cleric, and Catherine Romilly, the sister of British politician, abolitionist, and legal reformer Sir Samuel Romilly. Following his father's death, the family moved to Edinburgh in 1783 where Roget later studied medicine at the University of Edinburgh, graduating in 1798. Roget then attended lectures at London medical schools. Not making a quick start to a medical career, in 1802 Roget took a position as a tutor to the sons of John Leigh Philips, with whom he began a Grand Tour during the Peace of Amiens, travelling with a friend, Lovell Edgeworth, son of Richard Lovell Edgeworth. When the Peace abruptly ended he was detained as a prisoner in Geneva. He was able to bring his pupils back to England in late 1803, but Edgeworth was held in captivity until Napoleon fell on 6 April 1814. In 1823 Roget and Peter Mere Latham were brought in to investigate disease at Millbank Penitentiary. A biographer stated that his obsession with list making as a coping mechanism was well established by the time Roget was eight years old. In 1805, he began to maintain a notebook classification scheme for words, organized by meaning. The catalogue of words was first printed in 1852, titled Thesaurus of English Words and Phrases Classified and Arranged so as to Facilitate the Expression of Ideas and Assist in Literary Composition. During Roget's lifetime, the work had twenty eight printings. After his death, it was revised and expanded by his son, John Lewis Roget (1828–1908), and later by John's son, the engineer Samuel Romilly Roget (1875–1953). Roget's private library was put up for auction in 1870 at Sotheby's and its catalogue has been analyzed.