Кіріспе

Шотланд жазушысы және ғалымы, сондай-ақ АҚШ армиясының генералы Джон Фрэнсис Кэмпбелл.

Джон Фрэнсис Кэмпбелл (шотланд тілінде: Iain Frangan Caimbeul; Айла, 29 желтоқсан 1821 – Канн, 17 ақпан 1885), сондай-ақ Айланың жас Джоны (шотланд тілінде: Iain Òg Ìle) – кельттану саласында маманданған шотланд жазушысы және ғалымы, осы тақырыптағы сарапшы ретінде танылған.

Ерте өмір

Джон Фрэнсис Кэмпбелл 1821 жылғы 29 желтоқсанда Айлэйде Фрэнсис Вемисс Чартерис Дугластың үлкен қызы, Леди Элеонор Чартерис (1796–1832) және Аргилл округінің депутаты Уолтер Фредерик Кэмпбеллдің (1798–1855) отбасында дүниеге келді. Оның тәрбиесі оған гэль тілін еркін меңгеруге мүмкіндік берді. Кэмпбелл әкесінің мұрагері болды, бірақ кредиторлар Айлэй аралын басқаруға мәжбүр етті, содан кейін отбасы 1847 жылы кетіп қалды. Әкесінің қайтысынан кейін ол, арал сол кезде сатылған болса да, Ислайдың Кэмпбеллы деп танылды.

Білім және ерте мансап

Кемпбелл Итон және Эдинбург университетінде білім алған. Оның бастауы оның досы Джордж Вебб Дасенттің 1859 жылғы «Скандинавиялық халық ертегілері» кітабында болды. Дасенттің кітабын оқығаннан кейін, Кемпбелл бала кезінде кейбір оқиғалардың гаэль тіліндегі нұсқаларын естігенін түсінді. Ол гаэль ертегілерін жинау үшін кең ауқымды далалық зерттеулер ұйымдастырды және нәтижесінде алынған материалдардың бір бөлігін жариялау үшін өңдеді: зерттеулердің маңызды бөлігі сол кезде жарияланбады. Ол «Батыс Жоғарғы Таулы аймақтың халық ертегілерін» Джордж Кэмпбеллдің ұлы, Лорн графына арнады. Кемпбеллдің жинау тобына Александр Кармайкл да қабылданды. Кемпбелл Фрэнсис Джеймс Чайлдтың дәстүрлі балладаларды жинауға деген қызығушылығын түрлі жолдармен қолдады, далалық жұмыстар арқылы жиналған балладаларды жіберуден бастап, кіріспелер жазуға дейін.

" Леоар на финне "

1872 жылы Кэмпбелл кітапханаларда сақталған қолжазбалардан жинаған батырлық жырлар жинағын «Leabhar na Feinne» деп өзі жариялады, бірақ оның көңіліне сыймады, бұл жоба сәтті болмады.

Кельт драконы туралы аңыз

"Келттік айдаһар туралы аңыз" 1911 жылы, автордың қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Кемпбелл 1862 жылы осы "Келттік айдаһар туралы аңыз" еңбегіне дайындық жұмыстарын бастаған, ал 1870 жылдан 1884 жылға дейін жұмыс қарқыны күшейді. Кемпбелл 1885 жылы қайтыс болғаннан кейін, танымал гель тілінің ғалымы Джордж Хендерсон аударма жұмысына көмектесті, кіріспе жазып, 1911 жылы жариялану үшін қолжазбаны толық редакциялады.

Саяхат

Кемпбелл шотландтың таулы жерлері мен аралдарында кеңінен саяхаттап, жазушыларымен бірге Батыс таулы аймақтарының әңгімелерін, фениандық балладаларды, әндерді, дұғаларды және әңгімелерді ұқыпты түрде жазды. Ол гэль, дания, норвегия, швед, лап, итальян, испан және неміс тілдерін жетік білген. Ол, әсіресе, Еуропа мен Скандинавияда көп саяхат жасады. 1874 жылы ол Америка, Жапония, Қытай, Ява, Цейлон және Үндістанға барған бір жылдық әлемдік турға шықты. Ол жапондық антиквариаттарды сатып алып, Лондонға әкеліп, достарына, оның ішінде Фрэнк Дилионға көрсетті.

Кейінгі өмірі

Ол Канн қаласындағы Гранд Жас зиратында (le cimetière "du Grand Jas") Ислейдің бағалы Килдальтон кресінің көшірмесінің астында жерленген. Кемпбелл ешқашан үйленбеген.