Кіріспе

Оксфордширдегі ауыл, Англия. Саттон-Куртенэй – Темза өзенінің жағасында орналасқан ауыл және азаматтық округ. Тарихи тұрғыдан Беркширге қарасты болған, 1974 жылғы әкімшілік-аумақтық өзгерістерден бері Оксфордширдің құрамына кіреді. 2011 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 2421 адамды құрайды. Саттон-Куртенэйде Аббат, Манор үйі, Әулиелер шіркеуі, XII ғасырға жататын Норман залы, Саттон көпірі және Дидкот электр станциясы сияқты маңызды нысандар бар.

Археология және тарих

Саттон-Куртенэйде неолиттік тас қолбалта табылды. 1940 жылы петрологиялық талдау тасты солтүстікке қарай 250 миль (402 км) жердегі Лейк-Дистрикт аймағындағы Стейк-Пасс өткелінен алынған эпидоттанған туф ретінде анықтады. Осы көзден алынған тас балталар Абингдон, Альвескот, Кенкот және Минстер-Ловелл қалаларында да табылған. Археологиялық қазбалар Англиядағы англосаксон қоныстануының ерте кезеңдерінен қалған қарапайым саксон үйлерін ашты, бірақ Саттондағы ең маңызды және сақталған ескерткіш – бұл диірмен арнасын Саттон тоғандарынан бөліп тұратын массивті жол және бөгеттер. Бұл жол сакстардың еңбегімен салынған болуы мүмкін. 2010 жылы Channel 4 Time Team бағдарламасы ауылдағы бір шалғынды қазып, сол кездегі Британиядағы ең ірі зал бар, маңызды англосаксон патшалық орталығы деп ойлаған нәрсені тапты. Саттон тарихының жазбадағы алғашқы тізілімдері 688 жылы Вессекс патшасы Инэнің Абингдон монастырына Саттон иелігін сыйға тартқан кезден басталады. 801 жылы Саттон корольдік поселенің мәртебесіне ие болды, ал Абингдон монастыры шіркеу мен дін қызметкерінің үйін өз қарауында ұстады. Осының Саттон-Куртенэйдегі сарай орнында болғаны және 868 жылы Ұлы Альфредтің осы жерде үйленгені есептеледі. 1086 жылғы «Домсдей кітабында» Судтон («Абингдонның оңтүстігінде») иелігінің жартысы I Вильгельмге тиесілі екені және оның негізгі бөлігін оған салық төлейтін шаруалар өңдегені көрсетілген. Мұнда өзен жайылымдары (вероятно, сүт шаруашылығы үшін пайдаланылған) және шошқа өсіруге арналған кең ормандық алқаптар болған. Көптеген тарихшылар Англия королі I Генрихтің екі заңды баласының үлкені Матильда Винчестерде дүниеге келгенін айтады; алайда Джон М. Флетчер Беркширдегі Саттон (қазіргі Саттон-Куртенэй) король сарайының мүмкіндігін келтіреді; королева бала туғаннан кейін қайтыс болған, сондықтан ол келесі жылы Матильданың тууына дейін осы жерде болған болуы мүмкін. Саттон Куртенэй отбасы 1170 жылдары осы жерге қоныстанғаннан кейін Саттон-Куртенэй атауын алды. Реджинальд Куртенэй болашақ король II Генрихтің таққа отыру жолын келіссөздер арқылы шешуге көмектескеннен кейін Саттонның алғашқы лорды болды.

Өнеркәсіп және экономика

Бұрын ауыл шаруашылығымен айналысып, жергілікті қағаз фабрикасы (1840 жылы 25 адам жұмыс істеді) орналасқан. 2003 жылы Amey қаржылық қиындыққа ұшырап, Испанияның ең ірі құрылыс компаниясы Ferrovial Servicios сатып алды. Ол кезде Саттон-Куртенэйде шамамен 400 адам жұмыс істеді.

Соңғы оқиғалар

1998 жылдың тамызында тамақтану маманы Хью Макдональд Синклердің бұрынғы үйі болған "Тюдор жаңғыруы" стиліндегі Леди-Плейс сарайы өртеніп кетті. 2008 жылдың 30 қаңтарында Саттон-Куртенэй шиналары мен жанармай құю стансасында жарылыс пен өрт болды, нәтижесінде ацетилен баллондары жарылуы мүмкін деген опасы жолымен 100-ге жуық үй эвакуацияланды. 2016 жылдың 23 ақпанында Didcot A электр стансасының бұрынғы қазандық үйінің үлкен бөлігі, ғимаратты сөйлеуге дайындалып жатқан кезде құлап кетті. Төрт бұзушы жұмысшы қаза тауып, тағы бес адам ауруханаға түсті.

Елді мекендер

Норман дәуірінде ауылдың ең көне сақталған ғимараттары салынған. Норман залы – ауылдағы ең көне ғимараттардың бірі, ол шамамен 1192 жылы салынған. Ол ағылшын ортағасырлық поместье үйінің «оқулық» мысалы болып саналады және I санаттағы ескерткіш болып тіркелген. Аббатхананың тарихы XIII ғасырда Абингдон аббаттығының ректориясы ретінде басталады. Орта ғасырларда бірнеше құрылыс кезеңдері өтті, оларды Рочестерлік Соломон, Томас Беккинтон және Уильям Сей сияқты көрнекті тұлғалар жүзеге асырды, бірақ қазіргі жоспары тек XVII ғасырда аяқталды. «Аббат» деген атауды үй Виктория дәуірінде алған болуы мүмкін. 1495 жылдан 1867 жылға дейін Аббатхана Виндзор замкісіндегі Сент-Джордж капелласына тиесілі болды, ол осы мүлікті және басқаларын Джон Феттипласқа жалға берді. Эвелин Сент-Круа Флеминг Аббатханада тұрғаннан кейін, 1958 жылы оны Дэвид Астор сатып алды және босқындар мен жер аударылған балаларға пана берген Оккенден Венчурге жалға берді. 1970-ші жылдары Аббатхана жер аударылған епископ Колин Винтерге Намибия халықаралық бейбітшілік орталығын орналастыру үшін берілді. 1978 жылы Астор отбасы үйді сатты, ал 1980 жылы ол доктор Фред Блум мен епископ Стивен Верни басқаратын коммерциялық емес «Жаңа дәуір орталығы» қорының иелігіне өтті. Саттон-Куртенэй аббатшылығы – жеке өсуді, рухани жаңаруды және емделуді іздейтін адамдарға қонақжайлық көрсететін рухани қауымның тұрғын орталығы. Аббатхана сонымен қатар руханият, жеке даму, білім беру, музыка және өнер салаларында көпшілікке арналған іс-шаралар бағдарламасын ұйымдастырады.

Премьер-Министрдің үйі

1912 жылы сол кездегі премьер-министр Х.Х. Асквит өзінің елдік резиденциясы ретінде The Wharf (ол 1913 жылы салынған) және оған іргелес Уолтон үйін таңдады. Асквит пен оның үлкен отбасы демалыс күндерін The Wharf-та өткізді, онда оның әйелі Марго бридж және теннис ойнап, қонақтарды қабылдады. Ол өзен жағасындағы ескі қораны көптеген демалыс күндері келетін қонақтарға жатақхана ретінде пайдаланды. Сэр Джон Лаверидің сол дәуірде салған суреті (қазір Дублиндегі Хью Лейн галереясында сақталады) Елизавета Асквит пен оның жас достары өзен жағасында қайықтарда демалып жатқандағы көріністі көрсетеді. Асквит Ұлыбританияны Бірінші дүниежүзілік соғысқа бастаған жарияламаға осы жерде қол қойды. Үйдің қабырғасында Асквиттің құрметіне көк тақта орнатылған. Ол премьер-министрліктен кеткеннен кейін отбасымен бірге осы ауылда тұрды. Ол All Saints шіркеуінің қорымында жерленген (төменде қараңыз).

Барлық қасиеттілердің шіркеуі

Барлық Әулиелер шіркеуінің ең көне бөліктеріне 12 ғасырға жататын Норман стиліндегі батыс мұнарасы және ғибадатхана аркасының тіректері кіреді.

Қонақ үй

Шіркеу қорымында Эрик Артур Блэр (1903–1950), көбінесе Джордж Оруэлл атты жазушылық есімімен танымал, жерленген. Бала кезінде ол жергілікті өзенде балық аулаған. Ол қайтыс болған жеріне ең жақын шіркеудің ағылшыл елді мекеніндегі қорымында жерленуді өтінген. Бірақ ол Лондонда қайтыс болды, және жергілікті шіркеулердің ешқайсысының қорымында бос орын болмады. Әйелі күйеуінің тілегіне қарсы мәйіті кремацияланады деп ойлап, достарынан оған орын болатын шіркеу бар ма деп сұрады. Дэвид Астор Оруэллдің досы болды және Оруэлл арнайы сұрағандай, "классикалық ағылшыл елді мекені" Саттон Куртенэйде оның жерленуін ұйымдастыра алды, себебі Асторлар отбасы Саттон Куртенэйдің иесі болған. Жергілікті пастордың келісімімен және Малкольм Маггерриджтің ынталандыруымен бұл мәселе шешілді. Шіркеу қорымында Дэвид Астор мен Оксфорд және Асквит графы Х.Х. Асквиттің де қабірлері бар. Асквит ауылдың қарапайымдылығын соншалықты жақсы көргендіктен, Вестминстер аббаттығында емес, осы жерде жерленуді жөн көрді.

Тұрғын үй құрылысын дамыту және ірі жоспарлау

2015 жылы үш тұрғын үй құрылысшысы – Пай, Линден және Редроу ауылға барлығы 127 жаңа үй қосатын жеке-жеке тұрғын үйлер салу жұмыстарын бастады. Олардың участалары Милтон жолынан тыс жерде орналасқан. Амей учаскесіндегі 193 үйге де жобалауға рұқсат берілді. Ауылдың қазіргі инфрақұрылымы толып кеткен. Жаңа құрылыстарға қолданыстағы кәріз жүйесін жаңарту үшін Грампиан талаптары қойылды. 2015 жылдың жазында Redrow Asquith Park учаскесі осы талаптарды бұзды деген күдікпен тексерілді. Пай, Линден және Редроу енді кәріз жүйесіне қосылған. Ауыл тұрғындары тұрғын үй құрылысшыларының тағы 560 үй салуға бағытталған қосымша жоспарларына алаңдаушылық білдіруде. 2015 жылдың қазан айында Редроу ауылдық үйдің артындағы далада 200 үйге жобалау рұқсатын сұрады. Бұл жер Шығыс Саттон Куртеней деп белгілі. Бұл дала FCC полигоны мен компосттау орындарына жақын орналасқан және осы учаскеде иіс проблемалары тіркелген. Тұрғындар учаскенің қолайсыздығына көптеген себептер келтірді, соның ішінде полигонға жақындығы да бар. Мемлекеттік кеңесшілер де осы өтінімге рұқсат бермеуді ұсынды. Тәуелсіз сарапшы осы учаскеге арналған су тоқтату жобасын қабылдамады. 2015 жылдың желтоқсанында Savills Appleford Road-тың солтүстігіндегі 90 үйге жобалау рұқсатын сұрады. 2016 жылдың сәуір айында VOWH жоспарлау комитеті 90 үй салуға рұқсат берді. 2016 жылдың наурыз айында London Regeneration Харвелл жолының жанындағы далаларда 360 тұрғын үйге жобалау рұқсатын сұрады. Бұл далалар полигон мен компосттау орындарына жақын орналасқан. Ол сондай-ақ жоспарланған қоймаға да іргелес. Бұл өтінім 2017 жылдың ақпан айында қабылданбады.