Өмір Айнасы: Орта ғасырлық ағылшын поэмасының зерттелуі
Speculum Vitae
Speculum Vitae – 14 ғ. ағылшын поэмасы. Құдайдың дұғасына түсіндірме, француз Somme le roi еңбегіне негізделген. Авторлығы Роль мен Нассингтонға жатқызылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Speculum Vitae ("Өмірдің айнасы") – XIV ғасырдың үшінші тоқсанында жазылған авторсыз орта ағылшын поэмасы. Өлеңнің негізгі бөлігі – Иеміздің дұғасына жасалған түсіндірме, ол негізінен 1279 жылы жазылған Лоран д’Орлеанның "Сомме ле король" атты ескі француздық прозалық еңбегінен алынған.
Speculum Vitae ('Mirror of Life') is an anonymous Middle English poem, written in the third quarter of the fourteenth century. The poem consists of a commentary on the Lord's Prayer primarily derived from a prose Old French work, the Somme le roi of Laurent d'Orléans, dated 1279.
Күні мен авторлығы
Ральф Ханна, Speculum Vitae-нің қазіргі редакторы, оны "көбінесе он төртінші ғасырдың үшінші тоқсанына" жатқызады, себебі ол Ричард Роллдің "Өмір салты" (5595–834 жолдар) еңбегінен алынған материалдардың өлең түріндегі нұсқасын қамтиды, демек, бұл туынды 1348 немесе 1349 жылдары алғаш рет таралымға түскеннен кейін жазылуы керек, сондай-ақ поэма өзінің ең ерте сақталған қолжазбасынан – Британ кітапханасындағы MS Additional 33995-тен бұрын жазылуы тиіс, ол шамамен 1375 жылы жасалған. Поэманың түпнұсқа мәтінінде оның авторы туралы қысқаша бірінші жақтан айтылған өлең жолдарында (19–34, 16077–84) ештеңе көрсетілмеген. Өлең үш қолжазбада Ричард Роллге, ал тағы екі қолжазбада Уильям Насингтонға жатқызылған. Хоуп Эмили Аллен мен Ханна екі жатқызудың да ықтимал емес екенін айтты.
Ralph Hanna, the modern editor of Speculum Vitae, dates it to "broadly the third quarter of the fourteenth century", on the basis that it contains a versification of material from Richard Rolle's Form of Living (lines 5595–834) and so must postdate that work's initial circulation in 1348 or 1349 at the earliest, and that the poem must pre date its earliest surviving manuscript copy, that in British Library, MS Additional 33995, which was produced around 1375. The poem's original text says nothing about its author in its brief first person passages (lines 19–34, 16077–84). The poem is attributed in three manuscripts to Richard Rolle, and in an interpolated passage in two other manuscripts to William of Nassyngton. Both attributions have been judged implausible by Hope Emily Allen and by Hanna.
Тіл және өлең формасы
Speculum Vitae Солтүстік орта ағылшын тілінде, шамасы Йоркшир диалектісінде жазылған. Бұл өлеңнің ұйқас сөздерін зерттеу арқылы анықталады, ақын қандай дыбыстарды теңдес деп есептегенін білу үшін, олар берілу барысында тұрақты болып қалуға бейім. Өлеңнің барлық бөлімі ұйқас жұптарымен жазылған. Кристин Робинсонның зерттеулеріне сәйкес, өлеңнің ырғағы әр жолда төрт буынға негізделген, соның ішінде алғашқы буынды жіберуге және буындар арасында бірнеше әлсіз буынның болуына мүмкіндік береді.
Speculum Vitae was written in Northern Middle English, probably in a Yorkshire variety. This can be determined by studying the poem's rhyme words, which were more likely to remain stable in transmission, to see which sounds the poet regarded as equivalent. The poem is written throughout in rhyming couplets. According to the work of Christine Robinson, the metre of the poem revolves around four stresses in each line, permitting both anacrusis and the presence of more than one unstressed syllable between stresses.
Қабылдау
Поэманың бастапқы табысының белгілі бір дәрежесін географиялық тұрғыдан әртүрлі жазушы диалектілерінде сақталған, қырық бес қолжазба көшірмесінің көптігінен байқауға болады, бұл кеңінен таралуын көрсетеді. Көптеген өсиеттерде осы кезеңде жоғалып қалған, одан артық қолжазбалар тіркелген, бұл поэманың танымалдылығын одан әрі растайды. Уильям Лэнгланд өзінің ұзақ аллитеративті өлеңі "Пирс Плоуман" үшін "Speculum Vitae"-ден кейбір тіркестерді алды, сондай-ақ "Speculum Vitae" Лэнгландтың кейбір құрылымдық шешімдеріне әсер еткен болуы мүмкін деген пікір бар.
Some measure of the poem's initial success can be grasped from the substantial number of forty five surviving manuscript copies, in a geographically dispersed variety of scribal dialects, suggesting widespread circulation. More manuscripts, no longer extant, are recorded in many wills from the period, further indicating the poem's popularity. William Langland borrowed some phrasings from Speculum Vitae in his long alliterative verse poem Piers Plowman, and it has been suggested that Speculum Vitae might also have influenced some of Langland's structural choices.