Кіріспе

Вирустың түрі

Қызылша вирусы (RuV) – қызылша ауруын қоздыратын патогенді агент, ол тек адамдар арасында тыныс жолдары арқылы таралады және жүктіліктің алғашқы апталарында жұққан жағдайда туа біткен қызылша синдромының басты себебі болып табылады. Қызылша вирусы, ғылыми атауы Rubivirus rubellae, Rubivirus туысына және Matonaviridae тұқымдасына жатады. Осы тұқымдасқа жататын вирус мүшелерінің геномы әдетте оң полярлы бір тізбекті РНК-дан тұрады және икосаэдрлік капсидпен қапталған. 1999 жылға дейін туа біткен қызылша синдромының молекулалық негізі толыққанды түсіндірілмеген, бірақ жасуша желілерімен жүргізілген in vitro зерттеулер қызылша вирусының кейбір жасуша түрлеріне апоптоздық әсер ететінін көрсетті. P53-ке тәуелді механизмнің бар екеніне дәлелдер бар.

Таксономия

Қызылша вирусы (Rubivirus rubellae) Rubivirus туысына жатқызылды. Бұл өзгеріс вирустардың таксономиясы жөніндегі Халықаралық комитет (ICTV) – вирус классификациясының орталық басқару органы жасады. Matonaviridae өз РНК геномы мен РНК-ға тәуелді РНК полимеразасының арқасында Togaviridae, Riboviria саласының құрамында қала береді. Олардың ешқайсысы адамдарға жұқпайды.

Капсид ақуыздары

Липид қабығының ішінде диаметрі 40 нм болатын капсид орналасқан. Капсид ақуызының (CP) әртүрлі функциялары бар. Оның басты міндеттері – капсид құру үшін гомоолигомерлерді қалыптастыру және геномдық РНК-ға байланысу. Бұдан әрі, ол капсидтегі РНК-ның жиналуына жауапты, Е1 және Е2 мембраналық ақуыздарымен өзара әрекеттеседі және вирус иесінде көбейіп өсуі үшін маңызды адам иесі ақуызы p32-ге байланысады. Альфавирустардан өзгеше, капсид автопротеолизге ұшырамайды, керісінше, сигналдық пептидаза арқылы полипротеиннің қалған бөлігінен бөлінеді. Капсидтің өндірісі вирус бүршікленгенде жасуша ішіндегі мембраналардың бетінде бірдей жүреді.

Геном

Геномда 9762 нуклеотид бар және оның 5'-терминалдың екі бөлігінің бірінде 2 құрылымдық емес полипептид (p150 және p90), ал 3'-терминалдың үштен бірінде 3 құрылымдық полипептид (C, E2 және E1) кодтайды. Қаптама ақуыздары E1 және E2 гликозильденген. Матонавирустарда үш жоғары сақталған аймақ бар: геномның 5' ұшындағы саба және иілім құрылымы, геномның 5' ұшына жақын 51 нуклеотидтік сақталған тізбек және субгеномдық РНК басталу орнындағы 20 нуклеотидтік сақталған тізбек. Қызылша геномында гомологтық тізбектер кездеседі. Қызылша мен альфавирустар арасындағы маңызды гомология аймағы 3 құрылымсыз протеиннің NH2 терминалінде орналасқан. Бұл тізбек геликаза және репликаза активтілігіне ие. Қызылша геномында бұл альфавирустардағыдан кері бағытта кездеседі, бұл геномдық қайта құру болғанын көрсетеді. Геномда қазіргі кезде белгілі бір жіпті РНК вирусының кез келгенінен G+C мазмұны ең жоғары (~70%). Осы жоғары ГК мазмұнына қарамастан, оның кодондық қолданылуы адам иесіне ұқсас.