Кіріспе

Санкт-Петербургтегі собор, Ресей
Екатеринбургтегі Қан төгілген шіркеу

Құтқарушының төгілген қан шіркеуі (Церковь Спаса на Крови, Tserkovʹ Spasa na Krovi) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы орыс православие шіркеуі. Қазіргі таңда ол бірден-бір діни ғибадатхана және тұрақты мұражай болып табылады. Құрылысы 1883-1907 жылдар аралығында жүргізілген. Бұл Санкт-Петербургтің ең маңызды көрікті жерлерінің бірі. Шіркеу 1881 жылғы наурыз айында император Александр II-нің «Халық еркі» мүшелері тарапынан қаза тауып, сол орында салынған. Шіркеуді Александр II құрметіне Романов императорлық отбасы қаржыландырған, ал «Төгілген қан» деген атау оның қаза болуын білдіреді.

Тарих

Құрылыс 1883 жылы Александр III билік құрған кезде, оның әкесі Александр II өлтірілгеннен екі жыл өткен соң басталды. Шіркеу оның әкесінің естелігі ретінде салынды. Құрылысқа кеткен шығын 4,5 миллион рубль шамасында деп есептеледі. Құрылыс 1907 жылы Николай II тұсында аяқталды. Қаржыландыруды императорлық отбасы, көптеген жеке донорлардың қолдауымен қамтамасыз етті. Шіркеу Грибоедов каналының бойында маңызды жерде орналасқан; каналдың екі жағында да төселген жолдар бар. 1881 жылдың 13 наурызында (көне стиль бойынша 1 наурыз) Александр II каретасы дамбадан өтіп бара жатқанда, анархист-заговоршы лақтырған граната жарылды. Патша дүрсіліп, бірақ жарақатсыз, каретадан түсіп, күдіктімен сөйлесуге тырысты. Екінші заговоршы осы мүмкіндікті пайдаланып, тағы бір бомба лақтырып, өзін-өзі өлтіріп, патшаны ауыр жарақаттады. Ауыр қан кетуден зардап шеккен патша Қысқы сарайға жеткізілді, бірақ бірнеше сағаттан кейін қайтыс болды. Оқиға болған жерде уақытша құлшынау ошағы орнатылды, содан кейін тұрақты ескерткіш салу жоспарлары мен қаржы жинау жұмыстары басталды. Патшаның қаза болған жерінде тұрақты құлшынау ошағын салу үшін, патша каретамен өткен жолдың бөлігі шіркеу қабырғаларының ішіне кіретіндей етіп, каналды тарылтуға шешім қабылданды. Шіркеудің алға бағытталған бөлігінде, құрбандық тақтасына қарама-қарсы, Александр өлтірілген жерде киборий пішіндес әсем құлшынау ошағы салынды. Ол топаз, лазурит және басқа да жартылай бағалы тастармен әсемделген, бұл ескі жолдың қарапайым тортасымен керемет контраст жасап, құлшынау ошағының еденінде көрінеді.

Сәулет

Архитектуралық тұрғыдан алғанда, собор Санкт-Петербургтің басқа да құрылыстарынан өзгешеленеді. Қаланың сәулеті көбінесе барокко және неоклассикалық стильде, бірақ "Қан құтқарушы" соборы романтикалық ұлтшылдық рухтағы ортағасырлық орыс сәулетіне жақын. Ол қасады түрде 17 ғасырғы Ярославль шіркеулері мен Мәскеудегі әйгілі Василий соборына ұқсас жасалған.

Танымал мәдениетте

Шіркеу 2011 жылы жарық көрген Troika заманауи классикалық альбомының мұқабасында бейнеленген. Шіркеу DC Comics Bombshells комиксінде, Ленинград қоршауы кезінде Хьюго Стрейндж Кеңес үкіметі тапсырысымен Power Girl-ді жасаған орын ретінде суреттелген. Шіркеу CBS реалити-шоуы "The Amazing Race" -тің он жетінші маусымында көрсетілді, сондай-ақ "The Amazing Race Australia" австралиялық нұсқасының үшінші маусымында Пит-стопқа тоқтаған орын болды. Санкт-Петербург қаласындағы оқиғалар негізінде түсірілген "Анастасия" анимациялық фильмінің кіріспе сахнасында бұл шіркеуді көруге болады.