Кіріспе

Румын актері (1918–2016)

Раду Белиган (14 желтоқсан 1918 – 20 шілде 2016) – румын актері, режиссер және эссеист, 70 жылдан астам уақыт бойы театр, кино, теледидар және радио саласында қызмет еткен. 2013 жылдың 15 желтоқсанында Гиннес рекордтарының куәгері ретінде актёр «Жер бетіндегі ең қарт актер» деген атаққа ие болды. 2004 жылы Румын академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Актриса Люция Стурдза Буландра мен жазушы Эжен Ионесконың шәкірттерінің бірі – Раду Белиган румын театрының көрнекті тұлғаларының бірі саналады, оның репертуары классикалық және заманауи туындыларды қамтиды. Ол ел ішінде және шетелдегі белгілі актерлермен бірге сахнада өнер көрсетті.

Өмірбаян

Белиган Румынияның Бакау округіндегі Филипэшти коммунасындағы Гальбени ауылында румын әкесі мен грек текті анасының отбасында дүниеге келген. 2011 жылы "toateartele.com" сайтына берген сұхбатында Раду Белиган өзінің әжесі Екатерина Белиганның жазушы Ион Крянгэнің туысы екенін айтқан. Оның анасы Евфросина Москопол грек Москопол әулетінен шыққан, ол соғыстар аралығындағы танымал әнші Жан Москополмен туыс. 1937 жылы Яссы қаласындағы Костаке Негруцци орта мектебін бітіргеннен кейін Бухаресттегі Патшалық музыка және драмалық өнер академиясында көркемдік білімін жетілдірді, онда ол румын сахнасының көрнекті тұлғаларының бірі Люция Стурдза Буландраның шәкірті болды. 1937-1938 жылдары Бухарест университетінде заң және философия факультетінде оқыды, консерваториядағы оқу ақысын төлеу үшін берілген стипендияны пайдаланды.

Отбасы

Оның алғашқы әйелі актриса Нинета Густи болды, олар он бес жыл үйленді. Екінші әйелі Дана Криват (1933–2012) болды, одан Ана Мария деген қызы бар, ол жазушы. Анасы мен қызы 1982 жылы Германияға қашып өтіп, содан кейін сол жылы Австралияға көшті. Оның үшінші әйелі Марика Белиган (1993 ж. қайтыс болды), жазушы, одан үш баласы бар: Ламия (1966 ж. т.), актриса, Ралука және Александру, Румыния Ұлттық Банкінің қызметкері.

Саяси қызмет

Раду Белиган 1969-1989 жылдар аралығында Румыния Коммунистік партиясының Орталық комитетінің мүшесі және 1961-1975 жылдар аралығында Ұлы Ұлттық Ассамблеяның депутаты болды.

Мансап

20 жасында ол Михай Зирраның режиссерлігімен Федор Достоевскийдің "Қылмыс және жаза" пьесасында Бухаресттегі Muncă și Lumină театры сахнасында театр сахнасында дебют жасады. Оның алғашқы кино рөлі – Жан Жоржеску режиссері І. Л. Карагиаледен алынған "Дауылды түн" (O noapte furtunoasă) (1943), ал соңғы рөлі – Люциан Пинтилие режиссері "Азаптаушының түстен кейінгі уақыты" (După amiaza unui torționar) (2001) фильмдерінде болды. Ол Бухаресттегі Театр және кино институтының профессоры, 1961–1969 жылдары Комедия театрының директоры, ал 1969–1990 жылдары Ұлттық театрдың директоры қызметін атқарды. 2008 жылы Белиган Румынияның Жұлдыз орденімен, Ұлы крест класында марапатталды.