Чангмай қаласындағы Ват Чеди Луанг будда ғибадатханасы
Wat Chedi Luang
Чан Май, Таиландтағы будда ғибадатханасы – Ват Чеди Луанг. 14 ғасырда салынған, аяқталмаған алып ступасымен танымал. Тарихы, архитектурасы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чиангмай қаласындағы будда ғибадатханасы, Таиланд. Ват Чеди Луанг (วัดเจดีย์หลวง, lit. Үлкен ступа ғибадатханасы немесе Корольдік ступа ғибадатханасы) – Таиландтың Чиангмай қаласының тарихи орталығында орналасқан будда ғибадатханасы. Қазіргі ғибадатхана аумағы бастапқыда үш ғибадатханадан тұрған: Ват Чеди Луанг, Ват Хо Тхам және Ват Сукмин.
Buddhist temple in Chiang Mai, Thailand
Wat Chedi Luang (วัดเจดีย์หลวง, lit. temple of the big stupa or temple of the royal stupa) is a Buddhist temple in the historic centre of Chiang Mai, Thailand. The current temple grounds were originally made up of three temples — Wat Chedi Luang, Wat Ho Tham and Wat Sukmin.
Тарих
Ғибадатхананың құрылысы 14 ғасырда, патша Саен Муанг Ма әкесінің күлін осы жерге қоюды жоспарлаған кезде басталды. 10 жыл бойы салғаннан кейін құрылысы аяқталмай қалды, кейін патшаның қайтысынан соң оның әйелі құрылысты жалғастырды. Тұрақсыздық мәселелеріне байланысты, ол 15 ғасырдың ортасында Тилокараж патшаның тұсында ғана аяқталды. Ол кезде биіктігі 82 метр, негізінің диаметрі 54 метр болатын, сол кезде Ланнаның ең үлкен құрылысы еді. 1468 жылы шығыс нишаға Изумруд Будда орнатылды. 1545 жылы жер сілкінісінен құрылыстың жоғарғы 30 метрі құлап, көп ұзамай, 1551 жылы Изумруд Будда Луанг Прабангқа көшірілді. 1990 жылдардың басында ЮНЕСКО мен Жапония үкіметі қаржылап, шеди қайта жаңартылды. Бірақ нәтижесі біршама даулы, себебі кейбіреулер жаңа элементтер Ланна стилінде емес, Орталық Тай стилінде жасалғанын айтады. 1995 жылы шедидің 600 жылдығына орай, қара жадеден жасалған Изумруд Будданың көшірмесі қайта жаңартылған шығыс нишаға қойылды. Бұл икона ресми түрде Phra Phut Chaloem Sirirat деп аталады, бірақ көбінесе Phra Yok деп танылады.
The construction of the temple started in the 14th century, when King Saen Muang Ma planned to bury the ashes of his father in the place. After 10 years of building time it was left unfinished, later to be continued after the death of the king by his widow. Probably due to stability problems it took until the mid 15th century to be finished during the reign of king Tilokaraj. It was then 82 m high and had a base diameter of 54 m, at that time the largest building of all Lanna. In 1468, the Emerald Buddha was installed in the eastern niche. In 1545, the upper 30 m of the structure collapsed after an earthquake, and shortly thereafter, in 1551, the Emerald Buddha was moved to Luang Prabang. In the early 1990s the chedi was reconstructed, financed by UNESCO and the Japanese government. However the result is somewhat controversial, as some claim the new elements are in Central Thai style, not Lanna style. For the 600th anniversary of the chedi in 1995, a copy of the Emerald Buddha made from black jade was placed in the reconstructed eastern niche. The icon is named official Phra Phut Chaloem Sirirat, but is commonly known as Phra Yok.
Ғимараттар
Сондай-ақ ғибадатхана аумағында Чианг Май қаласының қала бағанасы (Лак Муанг) – Сао Интакин орналасқан. Оны 1800 жылы патша Чао Кавила осы жерге көшірді; бұрын ол Ват Садеу Муангта орналасқан еді. Ол сондай-ақ қала бағанасын қаланың қорғанында қолдау көрсету үшін үш диптерокарп ағашын отырғызды. Қала бағанасының құрметіне арналған фестиваль жыл сайын мамыр айында өтіп, 6-8 күнге созылады. Ғибадатхана кіреберісіне жақын виханда 14 ғасырдың соңында құйылған Пхра Чао Аттарот (Он сегіз шынтақты Будда) атымен белгілі Будда мүсіні орналасқан. Шедидің екінші жағында тағы бір павильон бар, онда жатқан Будданың мүсіні орналасқан. Ват Чеди Луангта күн сайын монахтармен әңгімелесу шаралары өткізіледі. Туристер монахтармен (көбінесе, жаңа кіріп келгендермен) сөйлесіп, буддизм немесе Таиланд туралы кез келген сұрақтарын қоя алады.
Also on the temple grounds is the city pillar (Lak Mueang) of Chiang Mai, named Sao Inthakin. It was moved to this location in 1800 by King Chao Kawila; it was originally located in Wat Sadeu Muang. He also planted three dipterocarp tree there, which are supposed to assist the city pillar to protect the town. A festival in honor of the city pillar is held every year in May and lasts 6–8 days. In a wihan near the entrance to the temple is the Buddha statue named Phra Chao Attarot (Eighteen cubit Buddha), which was cast in the late 14th century. On the other side of the chedi is another pavilion housing a reclining Buddha statue. Wat Chedi Luang hosts monk chats every day tourists are invited to speak with monks (usually novices) and ask them anything about Buddhism or Thailand.